Lăng mộ Tần Thủy Hoàng - Phần 1

Tây An là một trong bốn kinh đô nổi tiếng của lịch sử Trung Quốc. Tây An hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước bởi vẻ đẹp của danh thắng và bề dày lịch sử của mình.

Một trong các điểm đến hấp dẫn của Tây An là khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng - nơi có các hầm Binh mã dũng và rất nhiều tượng đất sét.

Những bức tượng đất sét ra đời cách nay khoảng 2.200 năm, vào thế kỷ III Trước Công nguyên thời nhà Tần.
Cố đô Tây An ngày nay là một thành phố rất phát triển của Trung Quốc. Lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm ở phía Bắc núi Ly Sơn, cách thành phố Tây An khoảng 50 km về hướng Đông. Các hầm Binh mã dũng nằm cách lăng mộ đến 1.5km theo một đường thẳng.

Vào năm 1974, một số nông dân đào giếng để lấy nước, tình cờ phát hiện ra những bức tượng binh sĩ bằng đất sét. Ngay lập tức, công tác khai quật được tiến hành dưới sự hỗ trợ của chính quyền. Các nhà khoa học, lịch sử và khảo cổ Trung Quốc đã bắt tay vào quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên, công việc khai quật không mấy dễ dàng vì hàm lượng thủy ngân bên trong lăng mộ rất cao. Qua hơn 30 năm, người ta đã phát hiện ra nhiều điều thú vị có liên quan cùng những bí ẩn chưa co lời giải về khu di tích này.

Lăng một Tần Thủy Hoàng là một khu đất rộng lớn nằm khá cao so với khu vực xung quanh. Toàn khu lăng mộ nằm trên diện tích 56 kilomet vuông, riêng mộ của Tần Thủy Hoàng có diện tích gần 350 met vuông, được xây dựng theo dạng kim tự tháp cao 76m.

Khu vực khai quật Binh mã dũng hiện nay đã mở cửa cho du khách tham quan tự do

Công trình bắt đầu được xây dựng khi Tần Thủy Hoàng 13 tuổi. Để phục vụ cho việc xây dựng khu lăng mộ này, hoàng đế nhà Tần đã huy động đến 700.000 công nhân và làm việc vất vả trong 40 năm.

Theo nhà sử học nổi tiếng của Trung Quốc - Tư Mã Thiên, việc xây dựng lăng mộ Tần Thủy Hoàng được bắt đầu vào năm 246 Trước Công nguyên. Sau khi lăng mộ hoàn tất, con trai của Tần Thủy Hoàng lúc bấy giờ là Tần Nhị Thế đã cho trồng cây cỏ lên trên khu mộ để ngụy trang thành một ngọn núi. Sau hơn 2000 năm ngủ quên dưới lòng đất, đến nay, lăng mộ Tần Thủy Hoàng là trung tâm nghiên cứu của các nhà khảo cổ và lịch sử.

Đứng trên đỉnh của lăng mộ, khách tham quan có thể nhìn bao quát cảnh xung quanh cách xa hàng kilomet, trong đó có khu khảo cổ và trưng bày Binh mã dũng bằng đất sét. Cùng với lăng mộ Tần Thủy Hoàng, Binh mã dũng trở nên rất nổi tiếng và được công nhận là di sản văn hóa Thế giới vào năm 1987.

Khu vực khai quật Binh mã dũng hiện nay đã trở thành viện bảo tàng và mở cửa cho du khách vào tham quan tự do. Các nhà khảo cổ đã khai quật được 3 hầm Binh mã dũng tại khu vực này.

Sau hơn 2.000 năm ngủ yên, Binh mã dũng của Tần Thủy Hoàng vẫn rất oai nghiêm

Binh mã dũng là một trong những kỳ quan của Thế giới. Vô số tượng chiến binh và ngựa bằng đất nung được bố trí đứng theo hàng ngũ, tạo thành cảnh tượng thật sống động. Sau hơn 2.000 năm ngủ yên, Binh mã dũng của Tần Thủy Hoàng vẫn rất oai dũng. Người ta phải giữ nhiệt độ trong khu bảo tồn ở mức thấp nhằm bảo quản những bức tượng khỏi hư hại.

Với quy mô lớn nhất trong số 3 hầm Binh mã dũng, hầm số 1 chạy từ Đông sang Tây với chiều dài 230 met và chiều rộng là 62 met. Hầm được đào ở độ sâu 5 met và được cho là hầm của hữu quân. Lực lượng binh mã ở đây được thiết lập thành một thế trận hùng mạnh. Hầm số 1 bố trí chủ yếu là bộ binh. Đây là nơi có số lượng tượng đất sét nhiều nhất, ước tính khoảng 6.000 tượng. Trong đó, tượng binh sĩ chiếm số lượng lớn nhất. Ngoài ra còn có tượng chiến mã, phía sau chúng là vô số tượng binh sĩ bằng đất sét được trang bị áo giáp.

Những bức tượng bị hư hại, gãy đổ trong quá trình khai quật

Phía sau những dãy tượng Binh mã dũng đứng oai nghiêm là rất nhiều tượng đất nung bị hư hại, gãy đổ trong quá trình khai quật. Đây chỉ là kết quả khai quật của một phần trong toàn bộ lăng mộ Tần Thủy Hoàng và các hầm mộ tùy táng.

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng - Phần 2

Tây An là một trong bốn kinh đô nổi tiếng của lịch sử Trung Quốc. Tây An hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước bởi vẻ đẹp của danh thắng và bề dày lịch sử của nó. Một trong các điểm đến hấp dẫn của Tây An là khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng - nơi có các hầm binh mã dũng và rất nhiều tượng đất sét.

Những bức tượng đất nung có hình dạng và kích thước giống như người thật với chiều cao trung bình khoảng 1,8 met, mỗi bức tượng nặng hơn 200 kg

Những bức tượng đất nung có hình dạng và kích thước giống như người thật với chiều cao trung bình khoảng 1,8 met, mỗi bức tượng nặng hơn 200 kg. Tuy trang phục giống nhau nhưng những bức tượng có hình dáng và khuôn mặt hoàn toàn khác nhau. Có thể nói, mỗi bức tượng là đại diện cho một người.

Các bức tượng khác nhau từ kiểu tóc trên đầu đến khuôn mặt, mắt, mũi, miệng. Chúng là sự thể hiện nghệ thuật điêu khắc đỉnh cao của các nghệ nhân nhà Tần. Dựa vào sự khác biệt trên từng gương mặt và kiểu tóc của các bức tượng, giới nghiên cứu khẳng định, họ là đại diện cho từng tộc người sinh sống trong thời Trung Quốc cổ đại.

Kiểu tóc của các tượng binh sĩ trong hầm mộ của Tần Thủy Hoàng về cơ bản có 2 loại : búi tóc trên đỉnh đầu và búi tóc được tết lại phía sau đầu. Ý nghĩa của những kiểu tóc của các tượng binh sĩ đến nay vẫn còn là một bí ẩn.
Trên phần áo giáp của họ cũng được trang trí rất cầu kỳ và chi tiết, mỗi họa tiết đều rất tinh tế và sắc nét. Thoạt nhìn, chúng ta không thể nào nghĩ rằng, đây là bức tượng đất nung cách đây hơn 2.000 năm. Theo nhận định của giới chuyên môn, binh mã dũng được tạo dựng với vai trò là Ngự lâm quân của Hoàng đế Tần Thủy Hoàng.

Màu sắc nguyên bản của bức tượng chiến binh thời Tần lúc vừa khai quật

Qua hơn 2.000 năm, cùng với thời gian và sự xâm hại của độ ẩm và thời tiết, tình trạng của tượng không còn nguyên vẹn như xưa.

Hầm tượng binh mã dũng là một đội binh mã khổng lồ được bố trí theo thế trận rõ ràng. Mục đích và ý nghĩa của cách bố trí này đến nay vẫn chưa có lời giải đáp.

Tần Thủy Hoàng là một trong những vị vua nổi tiếng của Trung Quốc. Vào khoảng thế kỷ thứ III trước Công nguyên, Trung Quốc rơi vào loạn lạc, bảy nước phân tranh, trong đó, thế lực của nhà Tần là hùng mạnh nhất. Đến năm 221 trước Công nguyên, Tần Thủy Hoàng lần lượt thôn tính sáu nước còn lại và trở thành hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Quốc.

Sau khi lên ngôi, Tần Thủy Hoàng áp dụng hàng loạt biện pháp trị vì tiến bộ song cũng rất hà khắc. Ông đẩy mạnh việc xây dựng lăng mộ cho chính mình. Điều này đã được ghi nhận trong bộ Sử ký của nhà sử học Tư Mã Thiên sống vào thời Tây Hán.

Tần Thủy Hoàng là vị vua đầu tiên thống nhất Trung Quốc

Theo bộ Sử ký, khi mới lên ngôi, Tần Thủy Hoàng đã ra lệnh đào núi Ly Sơn, sau đó huy động lực lượng nhân công hùng hậu phục vụ cho việc xây dựng lăng mộ. Tần Thủy Hoàng đã cho thiết lập đầy đủ yếu tố thiên văn và địa lý quanh khu lăng mộ. Công trình này tốn sức người, sức của chẳng kém việc xây dựng Vạn Lý Trường Thành.

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng và hầm binh mã dũng được xem là kỳ quan thứ 8 của thế giới. Việc xây dựng kéo dài trong 40 năm và khi Tần Thủy Hoàng qua đời, công trình vẫn chưa hoàn tất.

Vô số tượng chiến binh và ngựa bằng đất nung được bố trí đứng theo hàng ngũ, tạo thành cảnh tượng thật sống động

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng - Phần 3

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng và hầm binh mã dũng được xem là kỳ quan thứ 8 của thế giới. Việc xây dựng kéo dài trong 40 năm và khi Tần Thủy Hoàng qua đời, công trình vẫn chưa hoàn tất.

Bên cạnh tượng binh sĩ, các nhà khảo cổ còn tìm thấy bức tượng cởi trần, đóng khố và được gọi là tượng lực sĩ. Cơ bắp và ngực của tượng rất rắn chắc, phần bụng hơi to. Phần thắt lưng của tượng có dây buộc để giữ chiếc khố bên dưới tựa như các võ sĩ sumo Nhật Bản. Bức tượng đã mất phần đầu, nhưng theo ước tính của các nhà nghiên cứu, chiều cao của tượng lực sĩ có thể đạt đến 2 met.

"Nếu như binh mã dũng dùng để bảo vệ Hoàng đế Tần Thủy Hoàng thì tượng lực sĩ có mục đích giúp mua vui cho nhà vua ở thế giới bên kia". Đó là nhận định của các nhà khoa học.

Bên cạnh tượng lực sĩ, người ta còn tìm thấy các bức tượng của mồng két - một loại chim nước trong khu mộ Tần Thủy Hoàng. Sự hiện diện của chúng có thể khiến cho khu vườn thượng uyển của nhà vua sinh động hơn.

Sử ký của Tư Mã Thiên có đề cập đến việc khi lên ngôi, Tần Thủy Hoàng thường xuyên sử dụng cỗ xe tứ mã để chu du nhiều nơi của Trung Quốc. Việc khai quật được những cỗ xe tứ mã bằng kim loại được thiết kế rất công phu đã chứng tỏ những dữ liệu ghi chép của Tư Mã Thiên là có thật.

Cỗ xe tứ mã được khai quật trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng được trưng bày cho khách tham quan chiêm ngưỡng

Với tư tưởng duy trì quyền lực và cuộc sống vương giả ở thế giới bên kia, Tần Thủy Hoàng đã ra lệnh chôn theo lăng mộ tất cả những gì ông từng sở hữu khi còn sống. Các di vật trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng được trau chuốt rất tinh tế, đường nét y như thật, chứng tỏ tài năng của các nghệ nhân Trung Quốc cổ đại đã đạt đến đỉnh cao.

Hoàng đế nhà Tần đã tự trang bị cho cuộc sống kiếp sau của ông một cách chu đáo và tốn kém. Ngoài những tượng đất nung, tượng đồng mô phỏng còn có rất nhiều châu báu, của cải được chôn cất bên trong lăng mộ. Ông đã tái hiện cuộc sống vương giả nơi suối vàng thông qua khu lăng mộ này.

Cùng với việc nghiên cứu binh mã dũng và nhiều di vật khác bên trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, các nhà khoa học không thể bỏ qua phần quan trọng không kém. Đó là vị trí và những quy tắc về thiên văn, địa lý liên quan đến khu lăng mộ.

Dù đã trải qua rất nhiều năm kể từ lần đầu tiên được phát hiện, nhưng cho đến nay, các nhà khoa học Trung Quốc chỉ khai quật được một phần rất nhỏ trong toàn bộ khu lăng mộ. Điều gì đã khiến công việc trở nên chậm chạp như thế?

Theo Sử ký của Tư Mã Thiên, lăng mộ Tần Thủy Hoàng hội đủ các điều kiện của một vương quốc nhỏ, trên có thiên văn, dưới có địa lý.

Tần Thủy Hoàng đã ra lệnh dùng thủy ngân tạo nên 100 con sông, trong đó có nhiều sông lớn và biển cả. Sau đó, những người thợ xây dựng dùng thiết bị máy móc làm cho nước sông và biển chảy vào nhau. Đây cũng là cách ngăn cản những ai muốn xâm nhập vào lăng mộ.

Cách đây vài năm, các nhà nghiên cứu đã tiến hành thăm dò lăng mộ Tần Thủy Hoàng bằng những biện pháp khoa học kỹ thuật hiện đại. Họ nhận thấy rằng, trong hầm mộ có những phản ứng hóa học khác thường, chứng tỏ tại đây tồn tại hàm lượng thủy ngân cao hơn nhiều so với khu vực xung quanh. Thực tế này chứng minh rằng, những ghi chép của sử gia Tư Mã Thiên về quy trình xây dựng lăng mộ Tần Thủy Hoàng là hoàn toàn có căn cứ.

bianbi@ymail.com