trang Blog

Trảo NhiTham gia: 02/06/2009
  • Hào khí Đông A- Dấu son của lòng yêu nước Việt Nam (phần I)
    Thư Giãn
    CameraNikon D3
    ISO3200
    Aperturef/8
    Exposure1/50th
    Focal Length200mm

    Hào khí Đông A- Dấu son của lòng yêu nước Việt Nam (phần I)





    Lịch sử bốn nghìn năm nước Việt ta cũng là lịch sử của một quá trình dựng nước và giữ nước đầy gian lao nhưng cũng đầy vẻ vang bất khuất. Chúng ta có quyền tự hào vì những gì mà cha ông ta đã gầy dựng, kiến tạo nên bằng biết bao máu xương nước mắt, để Việt Nam, dù trong quá khứ, hiện tại hay tương lại sau này, luôn giữ vững thế đứng hào hùng sẵn sàng vút bay lên bầu trời nhân loại.

    Trong những trang vàng truyền thống chói lọi ấy, có một vương triều phong kiến đã tạc vào sử sách thiên thu, không chỉ là những chiến công vĩ đại góp phần tiếp nối sứ mệnh gìn giữ non sông gấm vóc ngàn đời, mà còn là một hào khí ngút trời, thể hiện sự đồng lòng và quyết tâm “Vị quốc vong thân” được nâng lên tầm vóc cao hiếm có.

    Đấy chính là triều đại nhà Trần, triều đại tạo ra kỳ tích cho lịch sử nước nhà lẫn toàn thế giới, ba lần đánh bại vó ngựa xâm lăng của quân Nguyên Mông, đế quốc được xem như hùng mạnh nhất trong tất cả các quốc gia thời bấy giờ.

    Điều gì đã làm nên kỳ tích đó? Phải chăng, câu trả lời nằm ở ý nghĩa thật sự của bốn chữ “Hào khí Đông A” mà dân tộc ta và nhân loại trên thế giới vẫn muôn đời ngợi ca truyền tụng?



    Về mặt định nghĩa, “Hào khí Đông A” đơn giản là “Hào khí thời Trần”, tức khí thế chống giặc ngoại xâm của quân dân nhà Trần, vì chữ “Trần” có thể đọc theo lối chiết tự là “Đông A”.

    Nhưng nếu phân tích ý nghĩa của “Hào khí Đông A”, quả thật không phải là một điều đơn giản. Có thể nói, đấy là sản phẩm của một hệ thống tư tưởng thống nhất từ tầng lớp quý tộc, tướng lĩnh cao cấp; đến binh sĩ , quần chúng nhân dân… về lòng trung quân ái quốc, ý thức sâu sắc sức mạnh vật chất xã hội lẫn văn hóa tinh thần sẵn có và tính chất quan trọng của công cuộc đại đoàn kết chống ngoại thù chung của dân tộc.

    Nói không ngoa, lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong lịch sử Việt Nam, một triều đại, một nhà nước phong kiến đã có thể tạo được sự đồng tâm nhất chí tối cao, trên- dưới, gái-trai,trẻ- già, quân-dân… như một. Ngay cả cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ-cũng là hai quốc gia hùng cường bậc nhất- của dân tộc ta sau này, cũng chưa chắc sánh được.



    Sự ra đời và phát triển của triều đại đặc biệt này cho đến nay vẫn còn là một đề tài tranh cãi của nhiều luồng ý kiến khác nhau.

    Bởi chỉ riêng sự ra đời của nhà Trần, bản thân nó vốn đã mang rất nhiều điều đặc biệt, khó gặp ở bất cứ đâu, trong lịch sử của bất cứ quốc gia nào.

    Nói về xuất xứ nhà Trần, có câu phong sử rằng:

    “Một ngày dựa mạn thuyền rồng

    Còn hơn muôn kiếp ở trong thuyền chài.”



    Phải nhớ lại, lúc bấy giờ, cơ đồ vàng son hơn 200 năm của nhà Lý đã mục ruỗng và thối nát không gì cứu vãn nổi. Nội chiến xảy ra triền miên, vua Lý không còn khả năng điều khiển đất nước, thậm chí không còn khả năng điều khiển được hoạt động của triều đình. Thái tử nhà Lý khi ấy là Lý Hạo Sảm, đã phải bỏ cả hoàng thành mà lưu vong bên ngoài. Đại Việt sử kí toàn thư ghi lại, vào năm Kỉ Tị 1209:

    “Hoàng Thái Tử (Lý Hạo Sảm) chạy đến thôn Lưu Gia ở Hải Ấp, nghe tiếng con gái của Trần Lý là Trần Thị (tức Trần Thị Dung) có nhan sắc đẹp, bèn lấy làm vợ”.

    Đây chính là cuộc hôn nhân định mệnh, đưa nhà họ Trần, vốn là một dòng họ giàu có nhờ nghề đánh cá, chính thức bước lên vũ đài chính trị và lịch sử Việt Nam.


    Những cái tên như: Trần Lý, Trần Tự Khánh, Trần Thừa, mà nổi bật nhất là Trần Thủ Độ, đã đi vào sử sách. Nếu Trần Lý, Trần Tự Khánh, Trần Thừa…v.v đã cùng nhau hợp sức dựa vào sự tin dùng, ưu ái của vua Lý để đưa họ Trần lên vị trí một dòng họ có thế lực mạnh mẽ trong triều đình nhà Lý; thì Trần Thủ Độ là người đã đặt nền tảng vững chắc, rồi sau đó là thực hiện kế hoạch “Đổi Lý thay Trần” êm thấm, nhanh gọn đến khó tưởng tượng nổi. Ngay cả Trần Thị Dung, thân là hoàng hậu triều Lý, nhưng nhà sử học Ngô Sĩ Liên đã phải nhận xét về bà như sau:

    “Công của bà giúp nội trị cho nhà Trần nhiều hơn báo đáp cho nhà Lý. Thế mới biết sinh ra Linh Từ( tức Trần Thị Dung) là để mở mang cơ nghiệp cho nhà Trần vậy.”



    Đứng trên quan điểm Nho giáo, việc làm của họ Trần là phản nghịch, đi ngược lại những chuẩn mực chính trị, đạo đức phong kiến phương Đông, vốn coi trọng “Tam cang”, “Ngũ thường”. Nhưng nếu nhìn ở góc độ tiến bộ, quả thực họ Trần “công nhiều hơn tội”. Khi bộ máy chính quyền nhà Lý đã hư hỏng nặng nề, sự tồn tại của nó không những không đem lại một ích lợi thực tế hay ý nghĩa gì mà ngược lại, còn kéo trì bước phát triển của dân tộc và đất nước; thì “Đổi Lý thay Trần” chính xác là việc phế lập phù hợp với quy luật hưng vong, đáng ghi nhận như một tư tưởng tiến bộ, “lấy dân làm gốc”.

    Và thử hỏi, giả sử Trần Thủ Độ năm xưa không dựa vào sự chơi đùa con trẻ giữa Lý Chiêu Hoàng và Trần Cảnh, tiếp tục tác hợp nên một cuộc hôn nhân định mệnh nữa giữa hai họ Lý-Trần, thì lấy đâu ra việc nữ vương Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng- mà sau này chính là Trần Thái Tông anh minh thần võ, lãnh đạo thành công cuộc kháng chiến chống Nguyên-Mông lần thứ nhất; viết nên những trang chiến tích oanh liệt đầu tiên cho hào khí Đông A?

    Ngay như Trần Thủ Độ, có thể nói là con người đầy cơ mưu, một tay khai sinh, duy trì và phát triển đế nghiệp cho dòng họ mình, thẳng thừng dẹp bỏ các thế lực chống đối; nhưng bản thân ông cũng là một vị anh hùng dân tộc, khí phách tài ba một đời dốc hết cho sơn hà xã tắc, đáng để đời sau học hỏi
    .






    Hào khí Đông A- Dấu son của lòng yêu nước Việt Nam (phần I)