Động kinh - Epilepsy

Mental Health site  |  Tiếp theo

I- Vài nét tổng quan về động kinh (Overview)


Định nghĩa (Definition):

 

 

Động kinh là những rối loạn kịch phát các chức năng của não về vận động và/hoặc cảm giác, giác quan, tâm thần kèm theo mất ý thức vài giây đến vài phút hoặc không, cơn nhắc đi nhắc lại mang tính chất định hình và chu kỳ.
Theo tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới (1993), tỷ lệ động kinh giao động từ 0,5% - 1,5% dân số. Thông cáo báo chí của TCYTTG năm 2001 hiện nay trên thế giới có 50 triệu người mắc chứng động kinh. Tỷ số mới mắc của động kinh trong một năm (incidence) là 50/100000 dân ở các nước phát triển và 100/100000 dân ở các nước đang phát triển, do các nước này có tỷ lệ cao về nhiễm trùng thần kinh cấp và mạn, về biến chứng sản khoa, về suy dinh dưỡng v.v... Những nguyên nhân dẫn đến động kinh thường khác nhau, từ việc do nhiễm trùng trước khi sinh và chấn thương khi đẻ đến những tổn thương về não do những tai biến, đột quị, nhiễm khuẩn hay ngộ độc. Những yếu tố về gen di truyền cũng đóng một vai trò quan trọng ở một số dạng động kinh. Sự cộng góp có liên quan của mỗi nguyên nhân này khác nhau đáng kể ở từng khu vực trên thế giới.


II- Triệu chứng lâm sàng (Clinical symptoms)

 

A- Các cơn động kinh (Seizures)


1. Cơn lớn (Grand seizure):

 

Xuất hiện đột ngột. Người bệnh đang hoạt động bỗng nhiên rơi vào tình trạng mất ý thức - ngã như cây chuối đổ. Ngay lúc đó thì xuất hiện các hiện tượng sau:
- Giai đoạn co cứng : Đầu, mắt quay về một hướng (trợn mắt), ngừng thở, mặt tái nhợt, tím tái, mạch nhanh, huyết áp tăng, đồng tử giãn. Thời gian từ 10 - 30 giây.
- Giai đoạn co giật: giật rung tăng dầnmắt trợn ngược kèm theo (đái dầm, ỉa đùn, xuất tinh). Co giật kéo dài tới 2 - 3 phút.
- Giai đoạn doãi cơ: Thở chở lại bệnh nhân hôn mê kéo dài khoảng 1phút. Nhưng cũng có vài cử động vô nghĩa. Thời gian kéo dài 60 giây hoặc hơn.
- Sau đó bệnh nhân tỉnh lại nhưng có thể lú lẫn vài phút.


2. Cơn nhỏ (Petit seizure):


- Cơn vắng - Absence
Xuất hiện đột ngột, ngừng đột ngột. Đó là sự đình chỉ, ngừng rất nhanh các hoạt động đang làm dở... kéo dài 1 - 2 giây.
- Cơn bất động
Là sự suy yếu trương lực
- Cơn giật cơ
Hay gặp ở trẻ nhỏ. Có thể xảy ra ở bất kỳ một nhóm cơ hoặc toàn thân. Thường hay gặp ở chi trên, đầu, cổ. Đang cầm bị rơi, hay gật đầu nhẹ, hay máy ngón tay...


3. Các cơn khác (Other seizures):


- Động kinh cục bộ B.J Bravais Jackson
Cơn co cứng hoặc giật rung nửa thân. Thường bắt đầu từ những ngón tay hoặc ngón chân, lan truyền tới tay, chân, nửa thân...
- ĐK tâm thần vận động - Epilepsie Psycomotriz
+ Tính chất rất phong phú, nhiều khi xuất hiện riêng lẻ về giác quan và vận động.

+ Ảo giác (ảo khứu, ảo thị có màu sắc sợ hãi ...) và ảo tưởng
+ Vận động hoàn toàn tự động, ý thức thu hẹp, hành động dữ dội, làm nguy hiểm người xung quanh.


B- Các cơn tâm thần tương đương (Equivalent mental disorders)


Các rối loạn tâm thần xuất hiện từng cơn (Mental disorders occuring by time-period)
- Rối loạn khí sắc (Mood disorder): Cơn loạn cảm buồn dầu bất bình, bất mãn với tất cả hay gây gổ, nổi khùng, nghi bệnh...
- Rối loạn ý thức (Sense disorder): Trạng thái hoàng hôn (hành vi nguy hiểm do hoang tưởng ảo giác và cảm xúc căng thẳng chi phối nên rất tàn bạo như giết người, đốt nhà v.v...).


C- Các biến đổi nhân cách (Changes of personality)


1. Nhân cách động kinh (Epileptic personality):


- Nổi bật là tư duy bầy nhầy, chi tiết, vụn vặt, định kiến.
- Cục cằn, gây gổ, nổi cơn giận dữ.
- Phản ứng độc ác mãnh liệt, không thích hợp vì lý do nhỏ nhất.
- Sau cơn thường là yên tĩnh không nhận mình là vô lý, đổ lỗi cho người xung quanh.


2. Sa sút động kinh (Epileptic decline):


- Mất trí Động kinh.
- Tư duy nghèo nàn, không phân biệt được điều quan trọng với thứ yếu.
- Trí nhớ giảm sút
- Chỉ còn hoạt động bản năng.


III- Chẩn đoán (Diagnosis)


1- Phân biệt (Differential diagnosis):


- Phân biệt Động kinh với Hysterie - cơn phân ly
- Loạn thần Động kinh với các loạn thần triệu chứng và bệnh tâm thần phân liệt.
- Động kinh với nhân cách bệnh kiểu bùng nổ, hoặc cảm xúc không ổn định.
- Động kinh với các cơn co giật


2. Chẩn đoán xác định (Confirmed diagnosis):


- Muốn chẩn đoán xác định bệnh Động kinh trước hết phải dựa vào các biểu hiện lâm sàng, dựa vào thầy thuốc, nhân viên y tế mô tả, chứng kiến.
- Điện não đồ có dấu hiệu bệnh lý, có sóng động kinh...


3. Chẩn đoán nguyên nhân (Causing diagnosis):


- ĐK chưa rõ căn nguyên- ĐK nguyên phát - ĐK vô căn (Idiopatiquer).
- Động kinh do yếu tố di truyền.
- Do các bệnh cơ thể: nhiễm trùng, nhiễm độc v.v...
- Do các bệnh ở não như u não, viêm não, chấn thương sọ não v.v...

 

Phần sau: Điều trị - Tiến triển - Phòng bệnh Động kinh.

 

Mental Health site  |  Tiếp theo

Bình luận

 Bình luận
0 Bình luận