• Đăng Nhập
 

04/06/2008 03:30  |  4,828 lượt xem

Trong văn hoá Việt thì ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch lại là ngày giỗ Quốc Mẫu Âu Cơ. Trong dân gian đã lưu truyền câu ca dao:

Tháng Năm ngày tết Đoan Dương.
Là ngày giỗ Mẹ Việt Thường Văn Lang.

Ở vùng đồng bắng Nam Bộ Việt Nam thì ngày mùng 5 tháng 5 còn được gọi là ngày "Vía Bà", thờ Linh Sơn thánh Mẫu trên núi Bà Đen.

Tại Việt Nam còn coi mùng 5 tháng 5 là "Tết giết sâu bọ" vì trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh dễ phát sinh. Vào ngày này có tục "giết sâu bọ" bằng cách sáng sớm chưa ăn uống gì đã được lót dạ bằng hoa quả đương mùa và rượu nếp. Trẻ con được treo cho những túi bùa bằng vụn lúa các màu khâu thành hình trái đào, quả khế, quả quất... buộc chỉ ngũ sắc kết tua (gọi là bùa tua bùa túi), móng tay móng chân được nhuộm đỏ bằng lá móng (trừ ngón tay trỏ và ngón chân kề ngón cái), bôi hồng hoàng (một vị thuốc có màu đỏ pha vàng) vào thóp, vào ngực, vào rốn… để trừ tà ma bệnh tật.

Trong tết này, các gia đình có làm lễ cúng gia tiên, cỗ cúng có cả chay lẫn mặn. Các chàng rể phải sắm quà biếu bố mẹ vợ nhân tết mồng năm, trong đó thường có mấy thứ: ngỗng, dưa hấu, hoặc đậu xanh đường cát. Học trò cũng đến tết thầy, lễ vật tuỳ tâm, đại thể cũng như trên. Ở một số vùng quê, vào giờ Ngọ (12 giờ trưa) ngày mồng 5 tháng 5, nhiều người còn đi hái lá làm thuốc, vì tin rằng lá hái trong giờ phút này dù chỉ là các lá thông thường như lá chanh, lá bưởi, kinh giới, tía tô, ngải cứu, sen vồng..., đều trở nên công hiệu hơn rất nhiều. Tuy nhiên gần đây, những sắc thái phong tục truyền thống Việt trong lễ này không còn được xem trọng.

ngày xưa:

Tết Đoan Ngọ ngày mùng 5 tháng 5 ở VN có nhiều nhà cúng lạ lắm, tuỳ vùng nữa: miền Trung thì cúng chè kê, thịt vịt; miền Nam thì tôi nhớ hồi nhỏ mới sáng sớm Mẹ tôi bắt thức dậy ăn cơm rượu nếp để "giết sâu bọ" , vùa ăn xong bụng sôi ào ào vì rượu nếp, rồi ăn bánh tro (bánh ú) chấm đường, ăn trái cây có vị chua, trước cửa nhà tôi thấy người ta bắt đầu treo những bó lá thuốc (bán sẵn ngoài chợ) theo đúng tục lệ ngày xưa  ông bà hay đi hái thuốc giữa giờ Ngọ .

VN mình có nhiều ngày lễ, tết , gia đình nào càng giữ nề nếp, chịu khó cúng kiếng thì con cái càng được vui, được ăn .được nghe truyền miệng lại giai thoại cổ tích....mùng 5, tôi nhớ hồi nhỏ nhà nghèo lắm, nhưng mà Mẹ vẫn làm cho tụi tôi vui và sướng lắm .Tôi đâu có biết biển là gì, coi TV trắng đen thấy người ta đi tắm biển, thèm quá ngồi vào cái lu nhỏ, bỏ chân xuống quậy nước cứ tưởng tượng đó là tắm biển, Mẹ hỏi con đang làm gì , nói con đang tắm biển, vậy là hè năm đó Mẹ cho đi tắm biển thiệt

 Ngày nay tuy già vẫn còn nhớ mãi.

 Hôm qua ngó tô bún măng vịt của chị bán kế bên nhà...thèm ghê, và chợt nhớ đến mùng 5 tháng 5 năm ấy, kêu một tô ngồi ăn suy nghĩ vu vơ... nhưng không nói chị cho tôi 1 tô bưng qua cho bà bầu đang ghén ăn cho đã thèm  . Em ráng qua 3 tháng đầu là khoẻ thôi, em  hồi mới có bầu chỉ thích bún măng vịt, tôi đâu biết ,cưng vợ mua  phở, bún bò...mang về chưa ăn được ,nhìn thấy thôi em đã ói hết. Bây giờ gần tới ngày mùng 5, ở phương trời nào đó em có bao giờ còn nhớ lại những giây phút....ấm êm


  • socnau Cám ơn chú đã cho một entry kiến thức lễ nghi
    08:13 04-06-08
  • luuly2007 Chú ơi, cháu cũng hay bị bắt ăn bánh ú và cơm rượu mà cũng hổng hiểu vì sao nữa!! hihi! Chú viết bài này hay quá, nhất là cái đọan "bún măng vịt" đó!
    08:33 04-06-08
  • minh anh sai gon ngày tết anh cho xem cảnh mùi quá sao mà ăn được.
    09:13 04-06-08
  • youkipttv Bài viết của anh càng ngày đọc càng hay. Trong bài những câu cuối "Bây giờ gần tới ngày mùng 5, ở phương trời nào đó em có bao giờ còn nhớ lại những giây phút....ấm êm" đọc thấy cảm động ghê.
    09:31 04-06-08
  • Windkiss "Ngày nay tuy già vẫn còn nhớ mãi. Hôm qua ngó tô bún măng vịt của chị bán kế bên nhà...thèm ghê, và chợt nhớ đến mùng 5 tháng 5 năm ấy, kêu một tô ngồi ăn suy nghĩ vu vơ... nhưng không nói chị cho tôi 1 tô bưng qua cho bà bầu đang ghén ăn cho đã thèm . Em ráng qua 3 tháng đầu là khoẻ thôi, em hồi mới có bầu chỉ thích bún măng vịt, tôi đâu biết ,cưng vợ mua phở, bún bò...mang về chưa ăn được ,nhìn thấy thôi em đã ói hết. Bây giờ gần tới ngày mùng 5, ở phương trời nào đó em có bao giờ còn nhớ lại những giây phút....ấm êm" Đoạn này con ko hỉu chú ơi, mà 5x đã gọi gì là già, chỉ gọi là trung niên thôi chú, bà con 90 rùi vẫn chưa đc gọi là lão làng kìa :D
    10:18 04-06-08
  • viethuvn Hay! quá hay nhiều thông tin mới bổ ích- 5/5 âm lịch vậy là hàng nội, không phải hàng Tàu cám ơm duongtungchau nhé! "....được nghe truyền miệng lại giai thoại cổ tích....mùng 5, tôi nhớ hồi nhỏ nhà nghèo lắm, nhưng mà Mẹ vẫn làm cho tụi tôi vui và sướng lắm...."(đoạn này giống tâm trạng của tôi qúa). con gái điện về nói Ba chuẩn bị cho 5/5 con về ăn, chơi với ba vài ngày - tâm trạng giờ thấy vui quá châu ơi!.
    11:56 04-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro Châu xin phúc đáp chung nhé! bài nầy phần trên sưu tầm ý nghĩa ngày mùng 5 tháng 5,chủ định thì chỉ có bấy nhiêu thôi, bổng dưng nhớ vợ...nhớ tô bún măng vịt ngày mùng 5 năm nào, và cái nhớ đó tuôn trào ra bài kế (phụ)nhớ rất thật, nhớ kỷ niệm riêng tư của DTC và muốn chia sẽ cùng bà con, tìm lời an ủi ,để đỡ tủi thân ngày tết hẩm hiu, (CÒN NHỚ..CHỨ HẾT THƯƠNG RỒI..)
    13:26 04-06-08
  • domdom con biết thêm về ý nghĩa ngày mùng 5 tháng 5 rồi....cám ơn chú
    16:19 04-06-08
  • Tém Pro Cám ơn anh trai nhiều, Tém lại biết thêm ý nghĩa của ngày Mùng 5 tháng 5
    16:32 04-06-08
  • cothekhong CÒN NHỚ..CHỨ HẾT THƯƠNG RỒI..) Bây giờ gần tới ngày mùng 5\5 ở phương trời nào đó em có bao giờ còn nhớ lại những giây phút....ấm êm..? HUYNH Sao THe^'..???/
    18:11 04-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro huynh đang nhớ vợ, và nhớ thì nhớ còn thương thì không ,chỉ thế thôi có gì là khó hiểu đâu
    18:34 04-06-08
  • lazylove1301 Con thấy chú Châu giống quyển sách sống vậy,cái gì cũng biết hết trơn àh,phục chú quá.
    19:26 04-06-08
  • viethuvn Cảm thông cho dtchâu đi! đừng tra cứu gì thêm nữa. cúp điện! Riêng tôi 5/5 này thì đã 2 năm không ai nấu bún vịt cho ăn rồi!nên nhớ và cũng thương nhiều.Mai ra chợ kiếm trước con vịt nào bự bự không mắc bệnh h5n1, 5/5 tự nấu tự nướng(tự biên tự diễn) mời mọi người tới chơi, nói trước đừng chê!
    19:31 04-06-08
  • Thầy bói@ con chỉ biết, ngày mùng 5/5 là ngày đi tắm biển xả xui thôi
    20:33 04-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro viethuvn: thế thì anh cũng neo đơn như tôi chứ
    21:39 04-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro thayboi-t: trong nầy ba cũng ghiền tắm biển lắm,
    21:40 04-06-08
  • fairy Ban đầu được ăn bánh tro, cơm rượu, ăn trái cây...gợi nhớ thời thơ ấu quá chừng. Sau đó được ăn bún măng vịt mà nước mắt rưng rưng à...
    23:26 04-06-08
  • hoangtrongphien Quên đi
    04:10 05-06-08
  • hoacat nhớ nhà quá anh Châu ơi ....em không thích những ngày giỗ tết hay những ngày lễ ...
    07:31 05-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro NGƯỜI TA THƯỜNG NÓI CỐ QUÊN LÀ CÒN NHỚ RIÊNG MÌNH CỐ NHỚ ĐỂ MÀ QUÊN
    10:22 05-06-08
  • Ѷ╣ø¶« ѧốÇ …¶v¶Îø mùng 5/5 con chỉ bík đi tắm biển với đi chơi thôi!! ở chỗ con là thế đó Bác ạ
    12:44 05-06-08
  • dannyphen Anh ơi, có phải Tết Đoan Ngọ có xuất xứ từ TQ? Tết nửa năm sao không phải vào cuối tháng 6 hoặc tháng 7 mà là vào ngày 5/5 :-?
    16:08 05-06-08
  • Hoa Lan Gần tới mồng 5/5 rồi , tự nhiên Chú làm con nhớ nồi chè của Má con nấu quá.... ..huhu
    20:24 05-06-08
  • tethiendaihan Bạn dannypheng hỏi đúng đấy. Tết đoan ngọ đúng là tết 5-5 và có xuất xứ từ Trung Quốc.Thời xuân thu chiến quốc ở trung hoa có sự tích như sau:Giới Tử Thôi là người nước Tấn đã giúp công tử Trùng Nhĩ lấy lại được ngôi vua, nhưng khi Trngf Nhĩ lên là vua có hiệu là Tấn văn công muốn phong Giới Tử Thôi làm quan nhưng ông ta kiên quyết từ chối.Bị ép làm quan nhiều ông đã đưa mẹ trốn vào rừng. Có người hiến kế cho Tấn văn công đốt rừng để buộc Giới Tử Thôi phải đưa mẹ ra khỏi rừng và về làm quan.Không ngờ mẹ con ông ta nhất định không ra dù bị chết cháy.Nhà vua ân hận vô cùng nên lấy ngày này làm ngày giỗ mẹ con ông ta và ngày này kiêng nổi lửa chỉ ăn rượu nếp và hoa quả nên còn gọi là tết hàn thực. Ngày xưa nước ta phụ thuộc trung quốc nên cũng ăn tết này!
    22:54 05-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro Tết Đoan Ngọ hay Tết Đoan Dương, ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, là một ngày Tết truyền thống tại Việt Nam cũng như một số nước Đông Á như Triều Tiên, Trung Quốc. Tết Đoan Ngọ tồn tại từ lâu trong văn hoá dân gian Phương Đông và có ảnh hưởng đến sinh hoạt văn hoá. Ở Việt Nam, dân gian còn gọi là Tết giết sâu bọ. Tết Đoan Ngọ ở Việt Nam cũng còn gọi là "ngày giết sâu bọ" là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài gây hại cho cây trồng trên cánh đồng, trong đó nhiều loài sâu có thể ăn được và chúng được coi như là chất bổ dưỡng. người ta tin rằng khi ăn món ăn đầu tiên trong ngày này thì sâu bọ; giun sán trong người sẽ bị chết hết. Truyền thuyết về lịch sử ngày mùng 5 tháng năm thì lưu truyền khác nhau ở Việt Nam và Trung Quốc Vào cuối thời Chiến Quốc, có một vị đại thần nước Sở là Khuất Nguyên. Ông là vị trung thần nước Sở và còn là nhà văn hoá nổi tiếng. Tương truyền ông là tác giả hai bài thơ Ly Tao và Sở từ, nổi tiếng trong văn hóa cổ Trung Hoa, thể hiện tâm trạng buồn vì đất nước suy vong với hoạ mất nước. Do can ngăn vua Hoài Vương không được,lại bị gian thần hãm hại, ông đã uất ức gieo mình xuống sông Mịch La tự vẫn ngày mùng 5 tháng 5. Thương tiếc người trung nghĩa, mỗi năm cứ đến ngày đó, dân Trung Quốc xưa lại làm bánh, quấn chỉ ngũ sắc bên ngoài (ý làm cho cá sợ, khỏi đớp mất) rồi bơi thuyền ra giữa sông, ném bánh xuống cúng Khuất Nguyên. Như vậy, theo hai truyền thuyết trên thì ngày 5 – 5 có nguồn gốc từ văn hoá Trung Hoa. còn ở VN thì như tôi đã nói ở trên
    02:42 06-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro HÀN QUỐC:cũng coi ngày 5 tháng 5 âm lịch là ngày lễ theo truyền thống văn hoá của họ. Chưa rõ tục lệ và nguồn gốc liến quan đến ngày mùng 5 tháng 5 của người Hàn Quốc như thế nào, nhưng trong bài báo "Đừng đối đãi với di sản văn hoá như bánh mì" đăng trên báo Tuổi Trẻ, trang 16, ngày 22 tháng 6 năm 2004, đã đưa tin: Hàn Quốc đề nghị Liên Hiệp Quốc công nhận tết Đoan Ngọ vào ngày 5 tháng 5 là "di sản văn hoá phi vật thể" của Hàn Quốc. Bài báo cũng cho biết có nhiều tờ báo Trung Quốc xem đó là việc làm xâm phạm văn hoá, nhiều hoc sinh thành phố Nhạc Dương (Hồ Nam) ký tên bảo vệ tết Đoan Ngọ. Nhiều người Trung Quốc kiến nghị chính quyền đăng ký bản quyền di sản văn hoá. Bài báo có đoạn viết: Dẫu mọi việc chẳng có gì để ầm ĩ; nhưng nhân vụ việc này người Trung Quốc mới thấy giá trị của văn hoá dân gian. Như vậy, thì mỗi nước ở Đông Á đều có một cách giải thích riêng về ngày tết này. Nhưng tính trùng hợp của nó trong phong tục cho thấy chúng có khả năng có xuất xứ chung một cội nguồn văn hoá. Một giả thiết được nêu như sau: Nhưng tại sao ngày mùng 5 tháng 5 lại là ngày giỗ Quốc Mẫu Âu Cơ theo quan niệm truyền thống Việt Nam? Điều này có liên hệ gì với ngày 10 tháng 3 lại là ngày giỗ Quốc Tổ Hùng Vương cũng theo truyền thống văn hóa sử Việt Nam? Đối với những người nghiên cứu nguyên lý học thuật cổ Đông Phương, đều biết đến đồ hình Hà Đồ. Hà Đồ theo truyền thuyết Trung Hoa thì có xuất xứ từ con Long Mã hiện lên trên sông Hoàng Hà, cách nay hơn 6000 ngàn năm. Vua Phục Hy nhìn thấy các vòng xoáy trên lưng con Long Mã và vẽ nên đồ hình Hà Đồ. Truyền thuyết này được lưu truyền đến đời nhà Tống, khoảng cuối Thiên niên kỷ 1 thì các đạo gia mới công bố đồ hình này. Trung tâm của Hà Đồ là ngôi Hoàng Cực, biểu tượng của sự thống trị tối cao; tức quyền uy của nhà vua. Trung tâm Hà Đồ có độ số 5 thuộc Dương và 10 thuộc Âm. Phần trung tâm Hà Đồ được miêu tả như sau: Theo nguyên lý của thuyết Âm Dương thì "Dương có trước và Âm có sau". Dương là giá trị trừu tượng, Âm là giá trị hiện hữu. Như vậy, tháng có trước thuộc Dương và ngày có sau thuộc Âm (ngày là con của tháng). Ngày giỗ Quốc Tổ Hùng Vương theo truyền thống Việt (Giỗ Cha) được chọn là ngày 10 tháng 3 vì Tháng 3 là tháng Thìn/Rồng (Theo Âm lịch Đông phương) biểu tượng của vương quyền, chính là tháng thứ 5 kể từ tháng Tý. Đó chính là biểu tượng của 5 vòng tròn trắng ở trung tâm Hà Đồ thuộc Dương (Tháng có trước thuộc Dương). Ngày là con của tháng thuộc Âm, nên chọn ngày mùng 10. Đó chính là biểu tượng của 10 vòng tròn đen thuộc Âm trên Hà đồ.
    02:48 06-06-08
  • HX mồng 5 tháng 5 nào nhà cháu cũng cúng chè kê và thịt vịt hết, vịt luộc chấm mắm gừng, cháo vịt, bún vịt, ngày trước còn tiết canh vịt (món này thì đàn ông nhà cháu ăn thui chứ ko cúng). ah cháu cũng từng được ăn bánh tro rùi đó chú. nó lạ hén.
    08:59 06-06-08
  • DUONGTUNGCHAU Pro NGHE TÃ THÈM QUÁ........CÓ XỊ RƯỢU NỮA HÉN
    12:41 06-06-08
  • Meo uot NGƯỜI TA THƯỜNG NÓI CỐ QUÊN LÀ CÒN NHỚ RIÊNG MÌNH CỐ NHỚ ĐỂ MÀ QUÊN
    13:19 06-06-08
  • viethuvn Mọi người đều có cơ hội nhận xét và tìm hiểu ngày 5/5 ÂL, riêng viethu chỉ thích nó có nguồn gốc ở VN thôi Viethu to Duongtungchau: Mình cũng đang 01 mình một bóng.
    21:11 06-06-08

Mời Kết Bạn

Gởi lời mời kết bạn đến

Gửi