trang Blog

echxanh248Tham gia: 18/06/2009
  • Lặng yên dưới vực sâu 1 - post theo yêu cầu của Ốc Mít
    Thư Giãn
    CameraNikon D3
    ISO3200
    Aperturef/8
    Exposure1/50th
    Focal Length200mm

    Lặng yên dưới vực sâu 1 - post theo yêu cầu của Ốc Mít

    (Truyện này tên là Lặng yên dưới vực sâu. Mà mình thì cứ thích gọi là "Dưới đáy thung sâu". Hic. Copy từ Làng Ven. Cảm ơn Thị Anh, nhờ Thị Anh mà mình đỡ phải gõ máy tính gẫy tay (khổ, đã gõ đuợc 1/3 rùi)

    Truyện vừa. Đỗ Bích Thúy

    Cái ô cửa bằng hai bàn tay nhỏ xíu trên cao chỉ đủ cho Súa biết rằng đã hai ngày hai đêm trôi qua. Cái ô cửa ấy, ai làm mà tài thế, đục tít trên cao, đứng dưới đất với không tới, nói gì nhìn qua nó ra ngoài.

    Có tiếng gì như tiếng sáo lẫn trong tiếng gió bấc đầu mùa, len qua từng khe nứt nhỏ tí trên tường đất, lọt vào tai Súa. Đúng tiếng sáo rồi. Mỗi lúc một rõ hơn, nhất là những khi tiếng gió ngừng bặt. Là một khúc trong khơ chìa planh: “Khi buổi sớm tinh mơ đôi ta cầm tay nhau dạo bên bờ giếng nước, e rằng con chim dìa - cơu ung dung bay qua uống phải, sẽ rung động 98 trái tim”…Tự dưng Súa thấy bồn chồn. Khúc hát này phiên chợ nào Súa và bọn con gái cũng hát cho người yêu nghe.

    Giàng Sếnh Vừ có ông nội ở trên U Khố Sủ, gần đỉnh cao nhất của dãy Tây Côn Lĩnh. Vừ ở với ông nhiều hơn ở với bố và dì ghẻ. Ông nội mới là người dạy cho Vừ cái cách làm thế nào để chỉ thổi dứt một hơi sáo là trong đám con gái gần chục đứa đứng xung quanh, sẽ có ít nhất sáu bảy đứa ngã lăn quay. Ngã thật chứ không phải đùa. Thì đôi mắt cứ dán vào miệng Vừ, cái đầu quay theo mấy bước chân dẻo quánh của Vừ, làm gì không ngã. Nghe ông nội nói thế, Vừ cười ha ha.

    Nhưng ông nội mới chỉ dạy cho Vừ cách làm cho đám con gái ngã thôi, chứ chưa dạy Vừ làm thế nào để đứng dậy được khi Vừ bị đánh ngã.

    Và Vừ bị ngã như thế này:

    Không phải ở phiên chợ, không phải ở lễ Gầu tào, không phải ở đám cưới bạn bè, mà ở trên ngọn cây. Thế có hay không chứ.

    Ngày hôm ấy, Vừ về nhà bố ở Sán Cố chơi. Thằng em trai cùng cha khác mẹ rất mê Vừ, Vừ đi một bước là nó theo luôn một bước. Sau nhà có một cây lim rất to, phải đến hai người ôm mới hết cái gốc của nó. Thằng Sò kể cho anh nó nghe về con quay của con trai trưởng bản. Bổ một phát, trúng một phát, vỡ đôi con quay của mình ngay. Kể chưa dứt, nước mắt nó đã trào ra đầm đìa. Vừ không nói không rằng, rút xoẹt con dao nặng trình trịch trên vách bếp, lôi em ra gốc lim. Con dao ngậm trong mồm, Vừ bám vào gốc cây leo vun vút như khỉ. Tít trên cao có một cành lim đứt ngang, to bằng bắp chân. Chặt lấy một khúc mà làm quay gỗ thì lại đến lượt con trai trưởng bản ôm mặt. Thằng Sò há mồm đứng dưới chờ. Thằng anh nó đang chặt, con dao vung lên, bỗng dưng như bị chuột rút, đờ ra, rơi ịch một phát xuống đất. Con dao cắm phập bên cạnh.

    Anh Vừ, anh Vừ. Chết rồi à? Thằng em khóc hu hu. Vừ phủi đít quần đứng dậy. Vừ không thể nói với nó vì sao Vừ ngã. ừ, thằng Giàng Sếnh Vừ này mà lại bị một đứa con gái đánh ngã được à? Nhưng mà đúng thế thật. Cái lưng nó, ôi trời, lưng gì mà trắng thế, một khúc bé tí tẹo thắt lại ở cạp váy. Nhưng nó chỉ đứng quay lưng lại. Vừ cố nghiêng người để nhìn được phần đằng trước của cái lưng, cố mãi, cố mãi, thế mới ngã. Ngã như một con gấu, không thấy đau, chỉ hơi ê mông một tí. Vừ phóng ra phía con suối. Suối vắng tanh, tảng đá bên bờ còn ướt, chắc đứa gái ấy đã chải váy áo trên đó. Có mấy vết chân dẫn lên con đường mòn. Vừ dẫm thử lên, vết chân bé tí, chỉ bằng hai phần ba chiều dài chân Vừ. Vừ đi theo lên đường mòn, Vừ mà đi thì nhanh lắm, nhưng nhanh gì thì nhanh, cũng chỉ kịp nhìn thấy một bóng con gái gùi cái gùi ướt sũng rẽ vào một ngôi nhà.

    Sau này nghe Vừ kể, Súa không tin. Bảo Vừ phịa. Vừ phải vạch cái lưng ra, cho Súa xem vết sẹo dài bị cành cây lim cứa rách, Súa vẫn không tin.

    Tiếng sáo bên ngoài vẫn réo rắt. Đấy là tiếng sáo của người trên núi cao, Vừ đã bảo cho Súa biết thế nào là tiếng sáo của người trên núi cao. Bên trong nó ngoài sự trầm bổng còn có cả tiếng gió, mùi gió. Như Vừ chẳng hạn, tiếng sáo của Vừ không chỉ là tiếng sáo, không chỉ là khúc dân ca Mông về tình yêu mà còn mang theo mùi của hạt kê ông nội trồng trên U Khố Sủ, mùi của khói đốt phân bò, mùi của thịt muối treo trên gác bếp... Nhưng tiếng sáo mà Súa nghe đêm nay lại có mùi của nước mắt đang khô. Đúng là Súa đã thấy cái mùi ấy. Thằng trai nào mà tội nghiệp thế? Lấy được thì làm vợ, không lấy được thì làm người yêu, gì mà buồn đến nỗi để nước mắt trong ống sáo không sao khô đi được?

    Có tiếng kẹt cửa, cánh cửa gỗ mở ra, một cái chậu nghi ngút khói được đẩy vào. Là nước rửa chân dành cho Súa. Súa bê cái chậu lại gần chỗ nằm, gỡ xà cạp ra, ngâm chân vào nước nóng. Còn ngày mai nữa thôi, Súa sẽ làm vợ Vừ. Ngày mai, bố và ông chú Vừ sẽ sang nhà Súa, nói cho bố mẹ Súa biết con trai họ đã bắt được Súa rồi. Ba ngày qua Súa ở yên trong buồng, đưa cơm vào thì ăn hết, đưa nước vào cũng uống hết, đưa nước nóng đã chịu ngâm chân, không la hét kêu ca gì. Thế là bố mẹ Súa đành chịu, phải gả Súa cho nhà người ta.
    Nghĩ đến đây Súa tủm tỉm cười, hai má nóng ran.

    Tiếng sáo bên ngoài héo hắt dần rồi tắt. Dường như nó cố níu kéo tình yêu đang vuột mất. Súa đọc được điều người trai này muốn gửi đến cô gái anh ta yêu nhưng không giữ được. Thương quá. Không biết cô gái kia có nhận thấy không? Người trai này chắc cũng ở trên đỉnh Tây Côn Lĩnh, chẳng biết có gần nhà ông nội Vừ?

    Giấc ngủ đến với Súa rất chậm. Ban ngày không làm gì, chỉ loanh quanh trong căn buồng bé tí, người rất mỏi. Hay thật, lúc không làm gì lại thấy chân tay mỏi.
    Gà eo óc gáy. Bên kia bức tường, tiếng bước chân lịch bịch, tiếng người lao xao.

    *
    * *

    Ngày mai lúc mờ sáng anh sẽ quay bước chân về

    Thằng trai vừa lấy được cô gái đẹp nhất vùng Mông này làm vợ vẫn mặc bộ quần áo đẹp, đứng ghếch chân lên gốc cây cụt trong sân, tay chống sườn, điếu cày dựng bên cạnh. Một bụm khói đặc sệt lơ lửng trước mũi nó. Cái mũ nồi rất mới, còn chưa dính tí tàn than nào đội hờ trên đầu, hở cái trán dô ra. Nó cười cười nghĩ đến bố vợ. Bố vợ bảo:

    - Tao nuôi nó mười bảy năm, tính ngô tính lúa ra thì mày trả bằng ấy không đủ đâu. Nhưng tao cho mày, mày chỉ có một việc là không được để cho nó khổ. Nó rơi một giọt nước mắt thì tao đòi lại mày một giọt máu.

    Làm vợ mình thì khổ sao được. Cơm đủ ăn, quần áo đủ mặc, chăn đủ đắp, một đàn bò đầy chuồng, một đàn dê thả rông mỗi năm sinh sôi gấp đôi, chẳng phải lo nghĩ gì thì có gì mà khóc. Năm nay đẻ một đứa con, hai năm nữa đẻ tiếp, hai năm sau lại đẻ, rồi mình sẽ làm ông nội, ông ngoại, kể cho chúng nó nghe vì sao lại có chúng nó trên Sán Séo Tỷ này.
    Tính thì tính thế, nhưng trong bụng vẫn phấp phỏng. Phải qua đêm đầu tiên làm chồng vợ với Súa thì mới biết được.

    Và chưa qua một đêm, chỉ mới mở cửa phòng, vừa thò được một chân và cái mặt vào thôi đã biết rồi.

    Khi ánh đèn dầu mờ mờ trong góc phòng vừa đủ soi tỏ gương mặt người đàn ông còn thơm nồng mùi rượu ngô thì Súa ngã vật ra, mắt mở trừng trừng, miệng hớp hớp.
    Cha ơi, đó không phải Vừ. Vừ ơi, sao Vừ lại để người yêu mình chết một nửa người thế này. Còn cái đầu nữa, sao không chết luôn để khỏi phải hỏi mình đang mơ hay tỉnh đây?
    Súa nằm vắt trên mép giường, hai chân vẫn thõng xuống đất. Phống cầm hai cái chân ấy khe khẽ đặt lên giường, cho Súa nằm ngay ngắn. Phải, chồng của Súa là Tráng A Phống, con trai nhà giàu nhất ở Sán Séo Tỷ. Phống ngồi lui về cuối giường, nhìn Súa đang vật vã như một con dê cái bị cướp chồng. Đúng là Súa đã bị Phống cướp về làm vợ, nhưng không phải cướp như lẽ thường mà là cướp trên tay Vừ. Tráng A Phống này muốn gì thì phải làm bằng được, trước đã thế, sau này cũng thế. Lúc thằng Vừ đang soi đèn pin ngược dốc lên U Khố Sủ, ruột gan sôi sùng sục vì lo không kịp nhìn mặt ông nội thì Súa đã nằm yên trên vai Phống, trong đêm tối mịt mùng chỉ nghe được tiếng gió ù ù bên tai.

    Đêm nay trời đã bắt đầu lạnh, vậy mà Phống thấy nóng hừng hực, mồ hôi túa ra. Phống thổi tắt ngọn đèn cho đỡ nóng, nhưng mồ hôi vẫn không ngừng chảy. Phống đưa tay ra trước mặt quờ quạng, trúng phải bàn chân lạnh ngắt của Súa. Bàn chân lạnh ngắt và cứng đờ. Thương quá, Phống tìm nốt chân kia, vén áo mình lên, nhét hai chân vợ vào trong áo, áp vào bụng mình. Hồi lâu, bàn chân Súa ấm dần. Chân Súa ấm đến đâu thì quả tim trong lồng ngực Phống lại thình thịch nhanh đến đấy. Phống phải cởi áo cho đỡ tức ngực, bỏ nốt cái quần rộng thùng thình vẫn vấn một cục trước bụng. Phống vụng nhất là cách vấn quần. Điều này chỉ Phống biết, Phống rất xấu hổ. Đứa trai người Mông chỉ bốn tuổi, thôi không ở truồng nữa là đã biết vấn quần. Quần của trai Mông rộng, nhét thêm một người nữa cũng vừa, phải biết quấn để cái quần vừa khít vào người, mà không lộ ra một cục bên sườn hay trước bụng. Phống tập mãi, nhưng hễ không có cục thì cái quần lại tụt, mà để nó không tụt thì thế nào cũng có một cục bằng nắm tay thù lù ngay trước bụng. May mà trời tối, Súa không nhìn thấy. Phống thở ra khe khẽ. Phống không biết rằng Súa vẫn đang nhắm nghiền mắt, trời tối hay sáng thì cũng có khác gì. Nỗi uất ức nặng như tảng đá đang đè nặng trong ngực Súa. Súa thấy mình chẳng hơn gì con gà trống mấy thằng trai cắp nách mỗi phiên chợ, chỉ cần đổi lấy một bát thắng cố, mấy bát rượu là được.

    Cái quần của Phống rơi tuột xuống đất. Hai bàn chân mềm mại và ấm áp của Súa đang áp vào bụng Phống co phắt lại.

    Bên ngoài, những cơn gió lành lạnh đang lùa về, mấy chiếc lá khô rơi trên mặt sân lát đá xào xạc. ánh trăng thượng tuần mờ mờ hanh hao không đủ soi tỏ từng dây phơi đậu tương giăng đầu hồi.

    Sáng. Súa chẳng buồn dậy. Phống đã mang vào một chậu nước đầy cho Súa rửa mặt, Súa vẫn không dậy. Người Súa rất khó chịu, rất muốn ngâm xuống suối, ngâm một ngày liền. Nhưng Súa vẫn nằm yên. Giá mình chết rồi, như con gà đã bị cắt tiết thì tốt quá.
    Có tiếng kẹt cửa, em chồng ngập ngừng đứng bên ngưỡng cửa nhìn vào, ánh mắt lo âu. Mãi về sau này Súa mới nhận ra rằng, chính ánh mắt lo âu của đứa em chồng trong buổi sáng ấy đã khiến Súa tĩnh trí lại. Súa vẫy tay. Con bé chạy vào, ngồi cạnh Súa, đưa tay sờ sờ lên mái tóc còn để xõa của Súa. Hai gò má hồng hào, mắt một mí rất đen, nhìn chị dâu không chớp. Súa đưa mắt nhìn quanh, nó lấy ngay cái lược đưa cho Súa. Nó nhìn Súa chải tóc, vấn tóc, quấn ba lượt khăn.
    - Có thích chải tóc không?

    Con bé chỉ tay vào chiếc lược, dò hỏi, Súa gật gật đầu. Con bé dỡ tóc ra, tóc nó rất mềm, nhưng rối bù. Súa phải thận trọng gỡ từng mớ một, con bé rụt cổ, so vai lại...
    - Năm nay mấy tuổi? Đã biết dệt lanh chưa?

    Con bé im lặng.
    - Này, chị dâu đang hỏi đấy. Có biết dệt lanh không?

    Con bé vẫn lặng yên, miệng không ngừng xuýt xoa.

    Súa bực mình, dừng tay, cầm lấy hai vai con bé mà lắc. Con bé này, dám trêu tức chị dâu hử? Mình làm gì sai với nhà nó chứ. Nhưng Súa chợt buông tay. Từ đôi mắt rất đen của đứa em chồng đang ứa ra hai giọt nước trong veo.
    - Khóc à? Sao thế?

    Con bé đưa ngón tay trỏ nhỏ xíu, trắng xanh lên chỉ vào miệng, lắc lắc đầu.

    Súa buông thõng hai tay. Cảm thấy mình không thể thở được nữa. Giờ thì thật giống con gà bị cắt tiết. Đứa bé gái rất xinh này không nói được. Vậy ra trong ngôi nhà to nhất, rộng nhất, nhiều ngô lúa và gia súc nhất trên Sán Séo Tỷ lại có một người câm. Lại là một đứa bé gái xinh như một bông Tam giác mạch sắp tàn. Nó đúng là một bông tam giác mạch. Mảnh mai, xinh xắn, nhưng tam giác mạch chỉ đến khi sắp tàn mới vào độ đẹp nhất. Ông trời đã lấy đi của gia đình họ Tráng tiếng nói của đứa con gái duy nhất. Rồi nó sẽ thành đứa con gái đẹp nhất nhì vùng Mông này không có tiếng nói, không có giọng hát? Súa kéo con bé lại gần mình, ôm nó vào lòng.
    - Nhí à, không biết hai chị em mình ai khổ hơn ai đây.

    Nhà chồng Súa ở trên cao. Rất cao. Bên trái sát với vực sâu hun hút, bên phải rộng hơn, cả một khu chuồng gia súc rộng mênh mông. Ngoài hai anh em Phống còn có ba đứa cháu con nhà họ hàng bố Phống nhận nuôi, cũng là để có người trông nom đàn gia súc. Một đứa trông đàn dê, một đứa lo cỏ cho đàn ngựa, một đứa chăm đàn bò. Sau khu gia súc là dãy nhà để cỏ khô và củi dự trữ cho mùa đông.

    Phống đang ngồi thu lu giữa sân khâu giày. Phống khâu giày cho vợ, cho em gái, mỗi người một đôi. Giờ thì không cần phải đo, nhắm mắt Phống cũng hình dung được cỡ chân của vợ, hai bàn chân đã áp vào ngực Phống tối hôm qua, rất mềm, nhỏ tí. Con gái vùng cao, đi bộ nhiều, leo núi nhiều, vậy mà bàn chân vẫn nhỏ, lạ thế. Mải khâu giày, Phống không biết Súa đã dậy, và đang đứng chênh vênh trên mép vực đầu hồi.

    Đúng là Súa đang đứng chênh vênh trên mép vực. Con Nhí đứng như trời trồng, dựa lưng vào tường ngay phía sau. Mắt nhìn chị dâu không chớp, miệng há ra.

    Dưới kia, rất xa có một dòng nước nhỏ, rất nhỏ, rất mảnh chảy ngoằn ngoèo. Thảng hoặc, một vài cánh chim liệng qua liệng lại quanh mấy cái tổ đặt trên ngọn cây mọc chìa ra bên dưới. Mấy con chim bé xíu, chao liệng giữa khoảng không há ra như miệng của một con cá lớn. Súa cũng sẽ liệng như chúng, như một chiếc lá, vàng thì rụng, gió cuốn thì bay. Súa đã không còn là Súa nữa rồi. Người trai đến từ U Khố Sủ giờ này đang ở đâu? Lại về U Khố Sủ gom phân bò cho ông nội, hay chết chìm trong quán thắng cố dưới chợ Lao Pờ Chỉ? Súa sẽ liệng như chim, như lá, khi Súa đi theo dòng nước rất nhỏ kia rồi thì hoa bạch yến trên U Khố Sủ sẽ không bao giờ nở nữa. Nhất định những bông bạch yến trắng như vồng ngực Súa sẽ không bao giờ nở nữa. Và người trai kia ơi, lúc ấy mới biết rằng lồng ngực Súa đã từng vỡ tan ra như quả lê chín rơi trúng phiến đá. Đúng là lồng ngực Súa đang vỡ ra thành từng mảnh, đang lạo xạo sau lớp áo mới còn thơm mùi lá cây nhuộm màu đây.

    Súa dang tay, tấm khăn trên đầu bị gió dưới sâu thốc lên, tuột ra, mái tóc dài, đen óng xổ tung, Súa thấy mình đúng là bé nhỏ như những cánh chim dưới kia, Súa không còn chỗ dựa nào, hai bàn chân trong giày vải đã cảm thấy cái lành lạnh của vực sâu…

    *
    * *
    Vừ lù lù chạy như một con gấu đến trước cánh cổng gỗ lim dày cộp, đứng lại, không dám đẩy cửa vào ngay. Chân tay Vừ bủn rủn, từng sợi lông tay dựng đứng lên. Vừ đợi. Đợi xem có tiếng người già hát khúc Tiễn đưa hồn từ trong nhà vọng ra không? Đứng mãi, từng dòng mồ hôi đang chảy ròng ròng sau lưng. Vừ đẩy mạnh cánh cửa.
    - A, con bò đã về rồi đây.

    Vừ giật bắn.
    - Ông, ông à?

    Đúng là ông nội Vừ thật. Ông nội đang đứng bên lò, lấy ra một cái lưỡi cày đỏ rực, nhúng thật nhanh vào thùng nước, thùng nước sôi sùng sục. Vừ đứng nghệt ra, hết nhìn ông lại nhìn cái lưỡi cày đang chuyển rất nhanh từ màu đỏ sang màu chì.
    - Không phải ông đã…

    Một cảm giác lạnh buốt chạy dọc sống lưng Vừ. Không kịp nói nốt câu, Vừ quay lưng chạy, đúng như một con bò đang lên cơn điên, hướng ra con đường mòn dẫn xuống chân núi. Mặc kệ ông nội đang gọi ời ời. Ông nội lắc đầu, ngắm nghía cái lưỡi cày dùng để cày hốc đá trồng ngô. Làm sao ông hiểu nổi thằng Vừ này? Thật không thể hiểu được nó. Nó bỏ ông ở nhà một mình đã gần chục ngày nay, lang thang ở đâu mà tóc mọc dài trùm cả gáy thế kia cơ chứ?

    Cơn lạnh buốt sống lưng làm Vừ nhận ra mình đã bị một thằng trai khác, xấu xí hơn mình, yếu ớt hơn mình, thổi sáo thua mình, một thằng trai xấu xí như một con giun dưới lớp đất sâu, lừa cho một vố.

    Vừ lao qua nương ngô, những quả bí già dưới gốc ngô bị Vừ đá rụng ra khỏi dây, lăn lông lốc. Đá sắc như dao cứa vào gan bàn chân Vừ, hình như cả một cái móng chân bên trái cũng đã bị đá giữ lại, nhưng Vừ không thấy đau, Vừ phải chạy nhanh hơn nữa, nhanh nữa. Nếu không thì muộn mất.

    Nhưng Vừ đã muộn thật rồi.

    Khi Vừ tả tơi như một chiếc roi dùng để quất vào mông bò chạy tới cổng nhà người yêu thì Súa đã bị cõng đi, vừa khuất chỗ đường cong sang Sán Séo Tỉ. Vừ chạy theo đám người đen thui, vác cái thứ dài dài, nằng nặng ấy nhưng không kịp.

    Vừ nằm vắt ngang bờ của thửa ruộng bậc thang bé tí, mớ tóc dài trùm gáy nhúng cả vào bãi phân bò, Vừ mặc kệ. Vừ là thằng người vứt đi, chỉ một đứa người yêu mà không giữ được. Chỉ một đứa người yêu thôi mà, đứa người yêu bé nhỏ, mềm mại, nóng rừng rực của Vừ ấy, sao Vừ không giữ được nó cơ chứ. Nó đã vào trong nhà kia rồi, nó đang bị nhốt ở buồng bên trái hay bên phải? ở nhà to hay nhà nhỏ? ở phía chuồng dê hay phía nhà để cỏ khô? Làm sao Vừ nói cho nó biết rằng nó bị bắt về Sán Séo Tỉ chứ không phải lên U Khố Sủ? Nhà thằng người giun này rộng quá, bờ rào đá nhà nó cũng cao đến gấp rưỡi nhà khác, đàn chó đen thui đến mười mấy con thì đang lượn lờ phía trong kia. Làm sao đây? Người yêu ơi, người yêu phải nhận ra mùi của thằng Vừ này chứ? Tại sao lại để cho thằng ấy cõng đi mà không kêu lên một tiếng? Còn nữa, đường lên Sán Séo Tỷ dốc lắm, làm sao chúng nó đi nhanh thế được? Người yêu à, nhưng cũng tại thằng Vừ này ngu quá, trông hai con mắt nó hấp háy thế mà vẫn tin được.

    Phải mang người yêu về mới được.

    Nghĩ đến đấy Vừ ngồi phắt dậy. Nhưng bằng cách nào? A, Vừ còn cây sáo mà. Nhưng cây sáo đâu rồi? Vừ vẫn giắt nó bên sườn nhưng lúc chạy từ U Khố sủ về đây Vừ đã quẳng nó xuống vực sâu mất rồi. Vừ quay lưng. Lại chạy về U Khố Sủ. Đành phải lấy trộm cây sáo của ông nội vậy. Cây sáo ấy sáu mươi năm trước được ông dùng để gọi bà nội Vừ, chẳng lẽ Vừ không gọi được người yêu của mình?

    Và mờ sáng hôm sau Vừ đã trở lại, Vừ lấy khơ chìa planh ra gọi Súa: “Yêu nhau đến dường ấy, ngày mai lúc mờ sáng anh sẽ quay bước, quay vết chân về, thủng thỉnh trèo dốc quanh co cao vút. Liệu em có lòng tốt, đem vật quý gì tặng anh để mặc mùa chống rét...?” Nhưng lúc ấy Súa đã ở trong buồng. Súa cũng nghe thấy đấy chứ, nhưng ngọn lửa ấm áp đang cháy trong lồng ngực khiến Súa không nhận ra, không thể nhận ra.


    *

    * *


    Dường như có bàn tay nào đó ẩy khẽ vào lưng. Và Súa, nhẹ nhàng như một bông lau, chậm rãi rơi xuống.


    Lúc nhỏ cũng có lần Súa đã leo lên nóc nhà để nhảy xuống sân lát đá phiến. Tại sao chim thì bay được mà người lại không? Khi Súa hỏi câu ấy, bố bảo: Vì chim có cánh, còn người chỉ có chân tay thôi. Cánh thì khó gì. Súa lấy hai chiếc áo tàpủ của bố, xỏ mỗi bên tay một chiếc, vạt áo buộc vào sườn. Leo lên nóc nhà, dang hai tay ra và... bay xuống. May mà rơi đúng đống cây ngô khô chứ nếu không thì...

    Xóm Mông Sán Cố của Súa có tám nóc nhà. Muốn xuống chợ hay đến xóm Mông khác đều phải đi ít nhất nửa ngày đường. Gần nhất là Sán Séo Tỷ, lúc trời không có sương mù có thể nhìn thấy khói bếp bốc lên từ mấy nóc nhà. Nhưng muốn gọi được nhau thì phải dùng súng kíp. Bắn một phát là có một đứa trẻ trai mới ra đời, bắn hai phát là có nhà mất trộm bò, bắn ba phát có người ốm, bốn phát có đám ma... Sán Cố ở tách biệt, ít người hơn, nhiều nương hơn, chỗ thả bò thả dê cũng rộng hơn, nhưng tai hoạ cũng lắm hơn.
    Nhà Súa chỉ có ba người. Bố, chị gái và Súa. Mẹ Súa mất lúc vừa sinh ra Súa, cùng lúc với con chó mẹ cũng chết sau khi đẻ có mỗi một con. Con chó sau này thành chó săn, một con chó săn nức tiếng khắp vùng, còn Súa thì thành một thợ săn, thợ săn Mông duy nhất không phải đàn ông. Lúc nhỏ, bố gọi con chó săn là Đrâu (chàng trai), gọi Súa là Gầu (cô gái). Một trong những việc nặng đầu tiên mà bố dạy cho Súa là canh nương, không cho khỉ về phá.
    Bọn khỉ sau nhiều năm tấn công Sán Cố đã khôn ranh gần như người. Chúng biết đâu là khoảng thời gian mà người thức thì đã kiệt sức, người chuẩn bị trông thay thì chưa tỉnh ngủ. Chúng đi hàng một, chuyền từ cành này sang cành kia khẽ như một cơn gió thoảng qua. Đêm tối như bưng cũng chẳng có ý nghĩa gì. Từng cây ngô một bị chúng bẻ sạch sành sanh những bắp mẩy hạt, bắp lép để lại. Con nào con nấy đã lặc lè rồi chúng lại khẽ khàng chuồn ra khỏi nương ngô.
    Với đàn khỉ, không được dùng súng kíp.

    Chưa một ai trên vùng Mông này bắn chết khỉ. Người già nói, ông trời cho người Mông mười hạt ngô thì người Mông cũng phải trả lại hai, ba hạt, đừng ăn hết. Ăn hết thì vụ sau chẳng có gì mà ăn đâu. Vì vậy mà chỉ được đuổi, không được bắn chết khỉ. Nhưng đuổi thì chúng chẳng sợ. Doạ bằng súng kíp chúng càng không sợ. Tiếng nổ chỉ doạ được khỉ con.
    Súa là một trong số ít người không sợ gì đàn khỉ.

    Đến lượt Súa canh nương cho cả xóm, cô ngủ một mạch từ chập tối đến gà gáy thì thức dậy, rón rén ra khỏi lều. Nghe thấy tiếng bẻ ngô loạt xoạt, lắc rắc, Súa lấy súng cao su ra khỏi túi áo. Đặt một viên đá nhỏ vào dây chun. Pắp! Môt tiếng khỉ rú lên trong đêm tối. Pắp! Tiếng rú nữa cách đó một quãng, lại một tiếng rú nữa. Chỉ cần dọa ba góc, mỗi góc một con, không trúng bụng thì cũng trúng lưng là đàn khỉ vừa kêu lên the thé vừa chạy như gió, không ngoái cổ lại, ngô cũng chẳng thiết nữa. Đối với đàn khỉ, chẳng có gì đáng sợ hơn tiếng rú của đồng loại. Lâu dần, cứ đến mùa ngô là việc canh nương gần như chỉ dành cho Súa. Cuối vụ, từng nhà một lũ lượt gánh ngô đến trả công. Bố ra sức đùn đẩy bắt họ mang về còn Súa ngồi trên bậu cửa, tay thoăn thoắt xe lanh, miệng cười tủm tỉm, chẳng nói câu gì.
    Sau này, khi bố nhiều tuổi hơn, sức khoẻ không như trước nữa thì mọi việc trong nhà lại đổ hết lên vai Súa. Vì thế mà Súa cứ nấn ná mãi, muộn chồng hơn tất cả bạn bè.
    Cũng vì muộn chồng hơn bạn bè mà khi mấy đứa gái cùng tuổi phiên chợ nào cũng phải che ô cho chồng nằm ngủ giữa đường vì say rượu thì Súa vẫn nhởn nhơ cùng đám gái mười bốn mười lăm. Gái mười lăm như quả táo sắp chín còn Súa như một bát rượu nếp ủ kĩ, chưa cất thành rượu, từ xa ngửi thấy đã say. Thế là, khi Súa đi qua, chiếc váy nhiều tầng rung rinh theo nhịp lắc của cặp mông là tất cả đàn ông, kẻ có vợ và chưa vợ, đã uống say cũng như đang cầm bát rượu trên tay, người trên ngựa thì ngã xuống đất, người dưới đất thì ngồi phịch xuống lối đi... đều nhìn Súa không chớp mắt. Trong số đó có hai người mà sau này một người thành người yêu, người kia thành chồng Súa.

    ... Gió lành lạnh lùa bên tai, trong tiếng gió có cả tiếng của từng chiếc lông chim nhỏ tí lặng lẽ rơi. Súa rất nhớ cảm giác nóng rát sau gáy ở buổi chiều giặt váy áo bên suối. ánh mắt kì lạ của thằng trai cháy rừng rực. Thằng trai không biết Súa cười thầm trong bụng, bởi mười thằng trai nhìn thấy Súa thì cả mười thằng bị Súa cho hít thuốc mê như thế. Nhưng Súa cũng không ngờ chỉ vì một chuyện rất xấu hổ mà Súa cũng hít phải thuốc mê của Vừ.
    Chuyện ấy như thế này:

    Nhà Súa có ba con bò, một con mới hai tháng tuổi. Hàng ngày Súa là người đuổi bò leo ngược lên núi, sang thung lũng bên kia cho chúng ăn cỏ. Lại nói chuyện cưỡi bò. Cả vùng Mông dưới chân U Khố Sủ chỉ có mỗi một đứa gái dám cưỡi bò, đấy là Súa. Bò vùng Mông ngực nở, bụng thon, sừng nhỏ và nhọn, chân mảnh dẻ, vừa ngoan ngoãn vừa hung tợn. Con bò đầu đàn nhà Súa là một con như vậy. Những mảnh nương chỉ bằng một phần ba cái sân lát đá mà nó có thể lượn vài vòng rất khéo léo, kéo lưỡi cày vào sát chân vách đá, mảnh nương tơi như dùng dao mà băm. Nhưng cũng là nó, hễ thấy một con bò lạ mặt nào bén mảng đến gần hai con bò cái trong đàn thì nó sẽ ngay lập tức lao đến như một mũi tên, dùng sừng húc thẳng vào ức đối thủ, thậm chí nhấc ngược con bò kia lên trời... cho đến khi nào đối thủ đập đập hai chân, miệng sùi bọt mép mới thôi. Với nó, Súa chỉ cần vỗ một cái vào gáy, con bò khuỵu hai chân trước xuống, Súa đạp vào đấy lấy đà, nhẹ nhàng ngồi tót lên, vén xoẹt một cái, váy đã trùm kín những chỗ cần trùm. Hôm ấy, con bò gặp một con đực khác đang ngắm nghía vợ nó từ bên kia bãi cỏ. Ai chà, nó lao như tên bắn vào con bò kia mà không hề nhớ trên lưng còn có Súa. Súa cũng đang ngồi chễm trệ trên lưng bò. Khi con bò lồng lên, Súa ngã ngửa người ra sau, váy tốc ngược, nhưng vẫn chưa ngã. Súa bắt đầu hét, bắt con bò đứng lại. Nhưng con bò điếc rồi. Đúng lúc Súa sắp rơi khỏi lưng bò thì nó dừng lại. Súa ngồi lên, nhận ra một thằng trai đang đứng cạnh con bò kia, nhìn mình chằm chằm. Ôi mẹ ơi, cặp đùi trắng loá cả mắt của Súa đang phơi cả ra đây này, váy thì lật ngược lên rồi còn đâu.

    Thế là sau đó Súa nhận lời làm người yêu của Vừ. Lúc đầu vì nghĩ rằng Vừ đã nhìn thấy cả rồi, chẳng cho Vừ thì cho ai. Nhưng càng về sau Súa càng nhận ra, Súa đã say Vừ hơn cả say rượu.

    Vậy mà lúc này Súa đang phải xa Vừ đây. Không chỉ cặp đùi trắng loá mắt mà cả vồng ngực, cả đôi mắt, miệng, hàm răng, sợi tóc của Súa đều đã bị người khác dùng mất rồi. Súa còn sống làm gì nữa. Đành nợ Vừ vậy. Khi nào hoá thành một con chim bé nhỏ, Súa sẽ ngày ngày đến trước cửa nhà Vừ, rứt một chiếc lông trắng muốt thả xuống.
    Gió mỗi lúc một mạnh bên tai. Miệng vực như một cái ống hút gió, đang hút cả Súa xuống rất nhanh.

    Nhưng Súa không bao giờ hoá thành một con chim được.
    Một tấm lưới đã giữ Súa lại.
    Và cả con Nhí nữa.

    Súa nhận ra con Nhí ngay khi biết mình không tiếp tục rơi nữa. Con Nhí ôm lấy Súa, chỉ lên trên. Chồng Súa đang rút dần sợi dây khiến cả hai chị em giống như hai con cá nằm dưới đáy chiếc vợt.

    Nhí rất muốn bảo Súa rằng vì thấy phải làm cho Súa tỉnh lại như sau một cơn mê ngủ nên Nhí đã đẩy Súa. Và Nhí cũng nhảy xuống theo. Thỉnh thoảng Nhí vẫn nhảy xuống rồi anh trai lại kéo Nhí lên, chỉ Súa là không biết có tấm lưới giăng ngang bên dưới thôi. Kể từ khi mẹ Nhí vì cứu một con lợn mà rơi xuống vực, bố Nhí đã giăng tấm lưới ấy.
    Chồng không nói câu nào, kéo Súa và con Nhí lên, lẳng lặng bỏ vào trong sân tiếp tục khâu giày. Súa cảm thấy từng sợi tóc trên đầu mình đang rụng ra. Súa nhìn con Nhí, muốn hỏi nó, chẳng lẽ chị dâu muốn chết cũng không chết được? Chẳng lẽ người con gái Mông này sống không được như ý mình, chết cũng không được theo ý mình nốt? Chẳng lẽ lại thế, hở đứa em chồng? Này, sao em chồng lại gật đầu? Em chồng hiểu được cả ý nghĩ của mình cơ à? Đúng là con bé đang gật đầu thật. Đôi mắt sâu thăm thẳm của nó đang ứa ra vài giọt nước trong vắt, chậm rãi chảy trên gò má mịn màng, đỏ hồng.

    Sau này Súa mới biết, con Nhí rất mong có Súa. Lâu rồi, nó như một bông tam giác mạch lặng lẽ nở trong mảnh sân lát đá phiến, chỉ có mấy con chó làm bạn. Hình như vì sự xuất hiện của Súa trong nhà khiến nó nhận ra mình cũng là phụ nữ, một thứ gì đó rất quý giá đối với cuộc sống trên núi cao này.
    Không được chết thì đành phải sống vậy.

    Súa dắt con Nhí vào bếp, lấy ngô cho vào chõ, đồ mèn mén. Nhưng từng sợi tóc trên đầu Súa dường như vẫn tiếp tục rụng ra, cảm giác như chỉ đưa tay lên, túm lấy, kéo khẽ một cái là đầu Súa sẽ trọc lốc. Súa không biết sống thế nào, bằng cách nào. Phải vì cái gì đó thì người đàn bà mới sống được chứ, còn Súa không biết mình sống vì cái gì. Vì một người trai đang chết dần chết mòn trên đỉnh U Khố Sủ ư? Súa thấy cổ họng khô rát, ngồi phịch xuống, lưng dựa vào tường đất ẩm ướt. Nhí lẳng lặng ngồi xuống bên cạnh, dựa má vào cánh tay đang khoanh trên đầu gối của chị dâu. Súa nhìn Nhí. Không hiểu sao đôi gò má mịn màng, đỏ hồng của nó ám ảnh Súa đến thế. Khi Súa bằng tuổi nó, Súa đã biết xe lanh, dệt vải, thêu thùa, may váy áo, biết cưỡi ngựa, cưỡi bò phóng như như bay, biết cả dùng súng kíp bắn trúng con chim to nhất, đáng thịt nhất trên ngọn cây lim cổ thụ... Khi bằng tuổi nó Súa đã từng đánh nhau bằng tay không với một con dê đực dám xông ra giữa bãi cỏ, nơi có đàn dê nhà Súa đang nhẩn nha nhặt cỏ, để tấn công một con dê đực mới lớn trong đàn. Nói đánh nhau thì không đúng lắm, mà chính xác là Súa đã giữ chặt lấy cặp sừng của nó, giúi xuống đất để con chó mực có thể xông vào mà cắn mấy nhát liền vào mông nó. Lúc thả con dê Súa mới nhận thấy một trong hai chiếc sừng của nó đã lủng lẳng như một chiếc răng trẻ con sắp đến ngày rụng. Vì chuyện ấy mà đám trai gái ở Sán Cố gọi Súa là gái bắt dê. Nhưng ai mà biết trước được đứa gái bắt dê ở Sán Cố lại có ngày muốn chết. Lại còn muốn mà không được chết nữa chứ.

    2.Tuyết nhẹ như quả bông nở bị gió cuốn đi

    Tráng A Phống lấy được đứa gái Mông đẹp nhất vùng là chuyện chẳng ngạc nhiên gì mấy. Ai cũng biết Phống không chỉ là con nhà giàu mà còn là một thằng trai rất biết tính toán. Mặc dù mới hai mươi tuổi nhưng việc gì cần tính toán vào tay nó là đâu vào đấy. Đáng lẽ bố Phống phải tự hào về điều đó, nhưng không, ông già này nhìn trước được mọi việc. Ông đã từng nói với thằng con trai: Cái gì ông trời không cho mình mà cố lấy về bằng được thì sớm muộn gì cũng phải trả lại, mà không trả lại thứ ấy thì sẽ phải trả thứ khác. Thế nên khi nhìn thấy Phống hì hục kéo Súa từ dưới vực lên ông đã biết thằng con trai này chẳng mấy chốc sẽ hoá thành một con tắc kè bám trên người vợ. Chẳng còn cách nào khác là bám chặt lấy vợ. Nhưng dù thế nào thì cũng chỉ giữ được da thịt chứ không giữ được hồn nó.

    Súa thức dậy lúc nửa đêm vì có tiếng kêu của con dê cái đang chửa. Cả vùng này chỉ nhà chồng Súa còn giữ được đàn dê. Mùa đông năm nay lạnh quá, không che kín, ủ ấm, không đủ ngô ăn là đàn dê sẽ chết dần chết mòn, nên người ta phải lần lượt bán đi.

    Mùa đông đã đến thật sự. Những bông tuyết trắng muốt lặng lẽ rơi xuống phủ kín núi đồi. Tuyết rơi làm cho đêm sáng lên óng ánh. Mấy hôm trước nước đã đóng cứng trong bể, sáng ra phải lấy búa đập vỡ mới lấy được. Bò, dê vẫn thường phải chịu khát nhiều nhất trong suốt mùa đông.

    Tuyết phủ kín cả mái nhà, chuồng dê, chuồng bò. Chân Súa dẫm trên tuyết xốp cảm thấy cái lạnh ngấm qua giày vải vào từng ngón chân. Con dê cái đang kêu gào vì mất chỗ nằm chứ không phải đã đến lúc đẻ. Súa dùng roi đuổi đám dê ra, lấy chỗ cho nó. Có chỗ rồi nó nặng nề nằm ịch xuống. Súa cũng đang mang một cái bụng to. Nhưng Súa không phải tranh chỗ nằm. Hoá ra mình vẫn sướng hơn nó. Súa nghĩ và đi ra. Đứng tần ngần trước cửa.
    Trời không có gió. Đêm rất yên tĩnh.

    Súa nhớ một đêm mùa đông thế này, khi Súa còn nhỏ, còn đang ngủ chung với bố. Đêm ấy cũng lạnh, tuyết cũng rơi trắng mái nhà. Nửa đêm, chợt thức giấc, đưa tay sang bên cạnh định ôm lấy bố nhưng lại ôm vào khoảng không. Bên ngoài, tiếng vó ngựa gõ lộp cộp, tiếng người thì thào như gió thoảng. Súa lồm cồm bò dậy, nhìn qua khe cửa mở hé, thấy bố và chị gái đang giằng co nhau, chị gái muốn chạy ra cổng, bố lôi ngược lại. Cuối cùng thì bố chịu thua, không phải vì bố không đủ sức kéo chị gái lại mà vì chị khóc to quá. Đó cũng là lần cuối cùng Súa nhìn thấy chị gái. Chị đã trôi đi cùng dòng sông nhỏ bé mà hung dữ dưới chân núi. Phải mãi đến rất lâu sau này Súa mới biết được chuyện gì đã xảy ra với chị gái, người đã để lại tất cả những gánh nặng trong nhà lên vai Súa, người đã ra đi không cần biết ai sẽ thay mẹ dạy Súa làm những việc của đàn bà Mông.

    Đứa bé đột nhiên đạp khẽ vào bụng khiến Súa giật mình. Súa đưa tay xoa nhẹ, dường như cảm thấy được sự âu yếm của mẹ nó dừng lại một lúc rồi tiếp tục đạp. Nó sắp ra đời rồi. Súa không biết mình vui hay buồn vì trước khi có nó Súa cứ nghĩ mãi, nó làm con trai cũng khổ mà làm con gái càng khổ. Cứ sống như con bò, con dê kia, không phải nghĩ ngợi gì, đói thì ăn, muốn ngủ thì lăn ra ngủ, không buồn, không vui, sống như thế mới sướng chứ. Làm con người phải thèm muốn nhiều thứ quá mà để có được lại không dễ tí nào.
    Đứa con này tự dưng có. Đúng là tự dưng có chứ Súa chưa muốn có nó, vì Súa sợ mình không nuôi được nó, không làm cho nó vui vẻ được như con người ta.

    Súa làm vợ Phống được mười ngày, càng lúc càng như một bông hoa héo. Một đêm, sau một hồi hùng hục trên người Súa, Phống lật Súa nằm sấp xuống, giơ tay đánh mạnh vào mông làm Súa đau điếng. Phống nghiến răng:
    - Con vợ này ngu quá, phải dạy mới được.

    Súa vùng dậy, lại bị ấn xuống. Định nói thì có ngay bàn tay hôi mù thuốc lào chặn ngang miệng.

    Phống:
    - Con bò cái được con bò đực nhảy lên lưng còn biết kêu ò ò mà sao vợ thằng Phống này lại nằm im như cục thịt thế hả?

    Súa gạt tay chồng ra:
    - Vậy sao không lấy một con bò cái về mà dùng?

    Phống đánh thêm một cái nữa vào mông vợ.
    - A, lại dám bảo thằng Phống này là bò hả. Để xem đứa nào là bò.

    Phống lấy chăn quấn kín người Súa, vác lên vai, xăm xăm bước ra khỏi buồng, mở cửa, đi ra phía chuồng bò.

    Mấy con bò bị đánh thức lúc nửa đêm thi nhau rống lên. Phống tháo then chuồng bò, Súa quẫy đạp như một con cá trong chăn. Hình như Phống định ném Súa vào chuồng bò thật.
    Nhưng con Nhí đã xuất hiện, nó cầm trên tay cái roi chăn bò và quất thật mạnh vào người anh trai. Không nhìn thấy con bé nhưng Súa cảm thấy được sự tức giận của nó. Phống như được đánh thức, ném phịch cả Súa, cả đống chăn xuống cửa chuồng bò, phăm phăm đi về.
    Súa lồm cồm bò dậy, vụng về quấn tấm chăn che kín người. Một nỗi uất ức xen lẫn tủi hổ trào ngược từ bụng lên ngực làm Súa không thể chịu đựng nổi, cắn răng đến tê cả hàm mà nước mắt vẫn trào ra.
    Từ hôm ấy, Súa sang buồng con Nhí, ngủ chung với nó.

    Hai ngày, bốn ngày, sáu ngày… mười ngày trôi qua, Súa vẫn ngủ chung với con Nhí. Bố chồng sang Bắc Hà tìm ngựa giống chưa về, nhà có ba người nhưng cả ngày không có tiếng nói. Từng đêm, từng đêm, nghe tiếng trở mình, tiếng thở dài vật vã từ đầu hồi bên kia vẳng lại Súa cũng không ngủ được. Có lúc thấy tội nghiệp chồng mình quá. Có lúc thấy mình không phải với nó. Nhưng nghĩ đến lúc phải bật khóc ở cửa chuồng bò thì chẳng còn thương xót gì nữa. Sáng ra, nhìn thấy tóc Phống dài cợp gáy, râu ria tua tủa, hai gò má hõm sâu lại tội nghiệp lần nữa, nhưng chả hiểu sao lại đánh mắt ra chuồng bò.
    Ngày thứ mười hai. Súa và con Nhí ra nương làm cỏ ngô từ sáng sớm. Được nửa buổi, chợt nhớ chưa kịp cho đàn lợn ăn Súa tất tả chạy về. Đúng là đàn lợn đang thi nhau kêu gào, gặm dóng chuồng sồn sột. Súa vội vã vào thẳng bếp lò, định lấy cám trong chảo. Nhưng có tiếng động lịch kịch trong buồng cưới vọng ra làm Súa giật mình, hình như còn có cả tiếng người thở hổn hển nữa. Súa ngần ngừ rồi tiến lại gần, khẽ đẩy cửa.
    Gì thế này?

    Trên giường của hai vợ chồng, trên tấm chăn do chính tay Súa dệt từ năm mười ba tuổi, có hai người đang quấn chặt lấy nhau.

    Súa hoa cả mắt, phải dựa lưng vào cánh cửa khiến nó rít lên kèn kẹt. Hai con người một trắng loá, một nâu bóng dừng khựng lại. Đứa con gái vội vã kéo chăn quấn lấy người.
    Phống. Phải, chính là Phống, chồng của Súa, giật tấm chăn ra.

    - Cứ mặc kệ nó, để cho nó nhìn, không nhìn thì biết làm sao được.

    Súa cảm thấy trong bụng mình ruột gan đang nhào lộn như có một bàn tay nào đó thò vào mà bóp, vặn. Nước miếng tứa ra đầy miệng, sắp nôn ộc ra rồi. Súa loạng choạng định đi ra, nhưng Phống đã quát lên:


    - Đứng lại. Mở mắt to ra mà nhìn. Đứng yên đấy!

    Không phải Súa nghe lời Phống, mà thực sự là Súa không thể đi tiếp được. Hai chân không nghe lời Súa nữa, đầu gối sắp rụng ra.

    Và Súa đứng đó, như hoá đá, nhìn chồng mình nhảy chồm chồm trên giường, và đứa con gái kia thì rú lên từng cơn.

    Súa nôn đầy ra nền nhà tất cả số mèn mén vừa ăn buổi sáng.
    Từ hôm ấy, hễ cứ nhìn thấy Phống là Súa lại nôn tất cả những gì có trong bụng ra. Thế nên Súa phải tránh mặt chồng. Hễ Phống vào nhà thì Súa ra sân, hễ Phống ra chuồng bò, chuồng dê thì Súa lại cắm mặt bên bếp lò. Xong việc nhà là Súa phăm phăm đeo quẩy tấu ra nương.

    Một tuần trăng, hai tuần trăng, Súa vẫn ngủ với em chồng. Súa đã nghĩ kĩ rồi, Súa sẽ sống như một con bò trong ngôi nhà này, không vui cũng không buồn nữa. Ban ngày thì đi làm, tối về ngủ, sáng hôm sau lại đi làm… y như một con bò.

    Nhưng Súa không làm con bò được. Bởi vì Súa đã mang trong bụng đứa con của Phống. Đúng thế đấy. Súa đã cố tình bỏ nó đi. Nó không nên sinh ra trên Sán Séo Tỷ này, bởi vì bố nó không phải là một người đàn ông Mông thực sự. Bố nó sẽ làm nó phải xấu hổ. Nếu là con gái nó sẽ không biết xe lanh, nếu là con trai nó sẽ không biết đúc lưỡi cày. Nhưng đứa bé này lại không chịu rời khỏi mẹ.

    Vào đúng lúc mà Súa cầm một cây gậy ép vào bụng mình, lăn tròn từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên để cái cục máu trôi ra mà không được thì Phống lao tới, quỳ xuống trước mặt vợ:

    - Vợ à, giết thằng Phống này đi cũng được, nhưng đừng bỏ nó, nó có tội gì đâu chứ…
    Súa quay đi. Mình sẽ nôn mất. Súa nghĩ và bỏ mặc chồng quỳ ở đấy, Nhưng không phải thế. Chẳng biết tại sao. Chẳng lẽ lại tại vì gương mặt biến dạng của Phống? Đã lâu lắm rồi Súa không nhìn mặt chồng nên không biết Phống đã quắt đi giống một quả ớt héo như vậy. Tóc Phống dài trùm cả gáy, râu cũng tua tủa, hai má hóp sâu và trán càng nhô ra.
    Súa để mặc Phống quỳ ở đấy, lê hai bàn chân trở về với cái bếp lò. Súa đã giữ đứa bé lại, không phải vì Phống mà vì đúng lúc quay mặt đi thì Súa cảm thấy đứa bé đạp vào bụng mình. Chính cái đạp rất nhẹ ấy đã khiến Súa không thể bỏ nó được.
    Tuyết đã phủ kín hai bàn chân Súa. Đứa bé lại cựa quậy. Nó không nhìn thấy tuyết đang rơi, nhẹ bỗng như những quả bông nở đang bị gió thổi đi tứ phía. Giá mà nó cứ ở yên trong bụng mẹ thế này qua mùa đông thì tốt quá. Nhưng không được, đã sắp đến ngày nó nhìn thấy sương mù rồi.