Làm gì khi bị trầm cảm?

Nếu thỉnh thoảng bạn cảm thấy buồn bực, xuống tinh thần thì đó là chuyện bình thường trong cuộc sống và điều ấy sẽ mau chóng qua đi. Nhưng khi có cảm giác trống vắng và tuyệt vọng trong nhiều ngày, nhiều tuần thì có thể bạn đã bị trầm cảm. Tình trạng này sẽ ảnh hưởng nhiều đến suy nghĩ, cảm xúc, hành vi và sức khỏe của bạn.

Bạn sẽ luôn cảm thấy mệt mỏi, không còn hứng thú gì trong công việc hằng ngày, không còn quan tâm đến những sở thích sẵn có và thường mất tập trung khi làm việc.

Ngoài ra bạn còn buông thả bản thân, chẳng còn muốn chăm chút cho vẻ ngoài của mình, ăn uống thất thường (có khi cả ngày chẳng ăn gì, có hôm lại ăn quá nhiều), đến tối không ngủ được do các suy nghĩ không đâu cứ lởn vởn trong đầu, hoặc ngủ không ngon (do thường xuyên có nhiều giấc mơ), buộc phải thức dậy sớm trong trạng thái mệt mỏi rã rời. Bạn cảm thấy cô đơn, không còn tin vào ai nữa, kể cả bạn bè và người thân, không muốn tâm sự với họ về các khó khăn bạn gặp phải.

Trầm cảm có thể xảy ra cho bất cứ ai và có thể có một số biểu hiện khác nhau, nhưng thông thường, nam giới bị trầm cảm dễ nổi nóng, hành động thiếu suy nghĩ nên dễ rơi vào tình trạng lạm dụng thuốc lá, rượu và có thể còn có ý định tự sát. Tỷ lệ nữ giới bị trầm cảm thường gấp đôi nam giới do sức chịu đựng kém hơn và do ảnh hưởng của kích thích tố nữ (trầm cảm sau khi sinh con, mãn kinh...).

Trẻ vị thành niên cũng không tránh khỏi bị trầm cảm mỗi khi không thể giải quyết được những xung đột hoặc bi kịch trong cuộc sống, sau đó thường tỏ ra bất cần đời, ngỗ nghịch, sa sút trong việc học hành và dễ bị rơi vào tình trạng rượu chè, hút xách. Các khó khăn mà những người lớn tuổi thường gặp phải như cảm giác hụt hẫng khi về hưu, cảm giác bị lệ thuộc con cái, rồi các bệnh mạn tính cũng dễ làm cho họ bị trầm cảm, từ đó lại càng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Còn rất nhiều nguyên nhân khiến người ta bị trầm cảm, chẳng hạn khó khăn về kinh tế, bị cản trở trong công việc, trong tình cảm…

Điều trị trầm cảm không dễ vì những biểu hiện khác nhau tùy theo từng người rất khó nhận biết, ngoài ra cũng khó tìm ra nguyên nhân vì những người bị trầm cảm thường rất ít khi tâm sự với người khác.

Để chủ động phòng ngừa chứng trầm cảm, mỗi khi gặp khó khăn, bạn hãy thổ lộ với người thân, bạn bè để cùng nhau giải quyết. Bạn nên tăng cường thêm trong bữa ăn những loại thực phẩm chứa nhiều vitamin B để giúp giảm bớt căng thẳng (lòng đỏ trứng gà, thịt bò, thịt gà) hay nhiều magnesium để cung cấp chất giúp gây hưng phấn (hạt bí, hạt dẻ, hạnh nhân, đậu phộng, rau xanh), chất omega 3 giúp cải thiện tinh thần (cá biển hoặc viên nang có bán tại hiệu thuốc) và trà xanh chứa nhiều L-theanin giúp thư giãn tinh thần.

Ngoài ra bạn cần lưu ý là một số loại thuốc điều trị cao huyết áp, ung thư, động kinh, ngừa thai, an thần đều có thể gây trầm cảm. Do đó, khi uống một trong các loại thuốc trên mà thấy tinh thần bất an thì bạn cần hỏi ý kiến bác sĩ ngay.

Nếu phát hiện mình bị trầm cảm mà không tự giải quyết được, bạn nên gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn những biện pháp đối phó và loại thuốc nào nên sử dụng.

Trước khi dùng thuốc chống trầm cảm, bạn nhớ cho bác sĩ biết mình đang dùng những thuốc gì để trị bệnh khác nhằm tránh những tương tác thuốc có hại. Không được tự ý ngưng thuốc dù bạn cảm thấy đã khỏe hẳn để tránh bệnh tái phát. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cách giảm dần liều lượng thuốc nếu thuốc có tác dụng tốt cho bạn (trung bình từ sáu đến 12 tháng).

Thành công trong việc điều trị trầm cảm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bạn với bạn bè, người thân và bác sĩ, trong đó quyết tâm của chính bạn là quan trọng nhất.

BS Nguyễn Xuân Bích Huyên

Theo Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần