trang Blog

mctoiyeuTham gia: 08/04/2010
  • HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC  MÔN VẬT LÍ, CẤP THCS
    Nhịp Sống Trẻ
    CameraNikon D3
    ISO3200
    Aperturef/8
    Exposure1/50th
    Focal Length200mm

    HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC MÔN VẬT LÍ, CẤP THCS

    BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

    HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC

    MÔN VẬT LÍ, CẤP THCS

    (Kèm theo Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9  năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo)

    1. Mục đích

     Điều chỉnh nội dung dạy học để dạy học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông (CT), phù hợp với thời lượng dạy học và điều kiện thực tế các nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục.

    2. Nguyên tắc

    Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng tinh giảm các nội dung để giáo viên, học sinh (GV, HS) dành thời gian cho các nội dung khác, tạo thêm điều kiện cho GV đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu của CT. Việc điều chỉnh nội dung dạy học thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:

    (1) Đảm bảo mục tiêu giáo dục của chương trình, sách giáo khoa (SGK) theo qui định của Luật Giáo dục.

    (2) Đảm bảo tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các bộ môn; không thay đổi CT, SGK hiện hành. 

    (3) Không thay đổi thời lượng dạy học đối với mỗi môn học trong một lớp và trong mỗi cấp học.

    (4) Thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện tại các cơ sở giáo dục.

    3. Nội dung điều chỉnh

    Việc điều chỉnh nội dung dạy học tập trung vào những nhóm nội dung chính sau:

    (1) Những nội dung trùng lặp trong CT, SGK của nhiều môn học khác nhau.

    (2) Những nội dung trùng lặp, có cả ở CT, SGK của lớp dưới và lớp trên do hạn chế của cách xây dựng CT, SGK theo quan điểm đồng tâm.

    (3) Những nội dung, bài tập, câu hỏi trong SGK không thuộc nội dung của CT hoặc yêu cầu vận dụng kiến thức quá sâu, không phù hợp trình độ nhận thức và tâm sinh lý lứa tuổi học sinh.

    (4) Những nội dung trong SGK trước đây sắp xếp chưa hợp lý.

    (5) Những nội dung mang đặc điểm địa phương, không phù hợp với các vùng miền khác nhau.

    4. Thời gian thực hiện       

    Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học được áp dụng từ năm học 2011 - 2012.

    5. Hướng dẫn thực hiện các nội dung

    - Hướng dẫn này dựa trên SGK của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 2011, là SGK của chương trình chuẩn đối với cấp THPT. Nếu GV và HS sử dụng SGK của các năm khác thì cần đối chiếu với SGK năm 2011 để điều chỉnh, áp dụng cho phù hợp. Toàn bộ văn bản này được nhà trường in sao và gửi cho tất cả GV bộ môn.

    - Ngoài các nội dung đã hướng dẫn cụ thể trong văn bản, cần lưu ý thêm một số vấn đề đối với các nội dung được hướng dẫn là “không dạy” hoặc “đọc thêm”, những câu hỏi và bài tập không yêu cầu HS làm trong cột Hướng dẫn thực hiện ở các bảng dưới đây như sau:

    + Dành thời lượng của các nội dung này cho các nội dung khác hoặc sử dụng để luyện tập, củng cố, hướng dẫn thực hành cho HS.

    + Không ra bài tập và không kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS vào những nội dung này, tuy nhiên, GV và HS vẫn có thể tham khảo các nội dung đó để có thêm sự hiểu biết cho bản thân.

    - Trên cơ sở khung phân phối chương trình của môn học, GV điều chỉnh phân phối chương trình chi tiết đảm bảo cân đối giữa nội dung và thời gian thực hiện, phù hợp với điều chỉnh nội dung dạy học dưới đây.

    5.1. Lớp 6.

    STT

    Chương

    Bài

    Trang

    Nội dung điều chỉnh

    Hướng dẫn thực hiện

    1

    I

    Bài 1. Đo độ dài

    Bài 2. Đo độ dài

    6

    9

     

    Gộp bài 1 và bài 2.

    MụcI. Đơn vị đo độ dài

    Học sinh tự ôn tập

    Câu hỏi từ C1 đến C10.

    Chuyển một số thành bài tập về nhà.

    2

    Bài 3. Đo thể tích chất lỏng

    12

    MụcI. Đơn vị đo thể tích.

    Học sinh tự ôn tập.

    3

    Bài 5. Khối lượng. Đo khối lượng

    18

    Mục II. Đo khối lượng.

    Có thể dùng cân đồng hồ để thay cho cân Rô-béc-van.

    Có thể em chưa biết.

    Theo Nghị định số 134/2007/NĐ-CP ngày 15/8/2007 của Chính phủ thì “1 chỉ vàng có khối lượng là 3,75 gam”.

    4

    Bài 11. Khối lượng riêng. Trọng lư­ợng riêng

    36

     

    Dạy trong 2 tiết

    - Tiết 1: Khối lượng riêng - bài tập.

    - Tiết 2: Trọng lượng riêng - bài tập.

    (lựa chọn một số bài tập phù hợp trong sách bài tập để dạy phần bài tập)

    Mục III. Xác định trọng lượng riêng của một chất.

    Không dạy.

    5

    II

    Bài 20. Sự nở vì nhiệt của chất khí

    62

    Câu hỏi C8 (tr.63), C9 (tr.64).

    Không yêu cầu học sinh trả lời.

    6

    Bài 21. Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt

    65

    Thí nghiệm hình 21.1.

    Chuyển thành thí nghiệm biểu diễn.

    7

    Bài 22. Nhiệt kế. Nhiệt giai

    68

    Mục 2b, mục 3 (tr.70).

    Đọc thêm

    Lưu ý: Nhiệt độ trong nhiệt giai ken vin gọi là ken vin, kí hiệu là K.

    8

    Bài 24. Sự nóng chảy và sự đông đặc

    75

    Thí nghiệm hình 24.1.

    Không bắt buộc làm thí nghiệm, chỉ mô tả thí nghiệm và đưa ra kết quả bảng 24.1.

    9

    Bài 26. Sự bay hơi và sự ng­ưng tụ

    80

    Mục c) Thí nghiệm kiểm tra.

    Chỉ cần nêu phương án thí nghiệm, còn tiến hành thí nghiệm thì học sinh có thể thực hiện ở nhà.

    10

    Bài 28. Sự sôi

    85

    Thí nghiệm hình 28.1.

    Chuyển thành thí nghiệm biểu diễn.

    5.2. Lớp 7.

    STT

    Chương

    Bài

    Trang

    Nội dung điều chỉnh

    Hướng dẫn thực hiện

    1

    I

    Bài 6. Thực hành: Quan sát và vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng

    18

    Mục II.2. Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng.

    Không bắt buộc.

    2

    II

    Bài 10. Nguồn âm

    28

    C9 (tr.29).

    Không bát buộc học sinh thực hiện.

    3

    Bài 12. Độ to của âm

    34

    Câu hỏi C5, C7 (tr.36).

    Không yêu cầu học sinh trả lời.

    4

    Bài 14. Phản xạ âm. Tiếng vang

    40

    Thí nghiệm hình 14.2.

    Không bắt buộc làm thí nghiệm.

    5

    III

    Bài 23. Tác dụng từ, tác dụng hoá học và tác dụng sinh lí của dòng điện

    63

    Mục tìm hiểu chuông điện.

    Đọc thêm.

    5.3. Lớp 8.

    STT

    Chương

    Bài

    Trang

    Nội dung điều chỉnh

    Hướng dẫn thực hiện

    1

    I

    Bài 2. Vận tốc

    8

    Vận tốc.

    Lưu ý, trong chương trình Vật lí THCS:

    - Khi nói vận tốc là 10 km/h là nói đến độ lớn của vận tốc.

    - Tốc độ là độ lớn của vận tốc.

    Đối với học sinh THCS không yêu cầu phân biệt rõ ràng hai khái niệm vận tốc và tốc độ.

    2

    Bài 3. Chuyển động đều. Chuyển động không đều

    11

    Thí nghiệm hình 3.1.

    Không bắt buộc làm thí nghiệm.

    3

    Bài 5. Sự cân bằng lực. Quán tính

    17

    Thí nghiệm hình 5.3.

    Không bắt buộc làm thí nghiệm hình 5.3 trên lớp, chỉ cần lấy kết quả bảng 5.1.

    4

    Bài 8. Áp suất chất lỏng. Bình thông nhau

    28

    Cả bài.

    Dạy trong 2 tiết:

    - Tiết 1: Áp suất chất lỏng.

    - Tiết 2: Bình thông nhau - Máy nén thủy lực.

    5

    Bài 9. Áp suất khí quyển

    32

    Mục II. Độ lớn của áp suất khí quyển.

    Không dạy.

    Câu hỏi C10, C11 (tr.34).

    Không yêu cầu học sinh trả lời.

    6

    Bài 10. Lực đẩy Acsimet

    36

    Thí nghiệm hình 10.3.

    Chỉ yêu cầu học sinh mô tả thí nghiệm để trả lời câu hỏi C3.

    Câu hỏi C7 (tr.38).

    Không yêu cầu học sinh trả lời.

    7

    Bài 15. Công suất

    52

    Ý nghĩa số ghi công suất trên các máy móc, dụng cụ hay thiết bị.

    Lưu ý:

    - Công suất của động cơ ô tô cho biết công mà động cơ ô tô thực hiện trong một đơn vị thời gian.

    - Công suất ghi trên các thiết bị dùng điện là biểu thị điện năng tiêu thụ trong một đơn vị thời gian.

    8

    Bài 16. Cơ năng

    55

    Thế năng hấp dẫn

    Sử dụng thuật ngữ “thế năng hấp dẫn” thay cho thuật ngữ “thế năng trọng trường”.

    9

    Bài 17. Sự chuyển hoá và bảo toàn cơ năng

    59

    Cả bài.

    Đọc thêm.

    10

    Bài 18. Câu hỏi và bài tập tổng kết chương I: Cơ học

    62

    Ý 2 của câu hỏi 16.

    Câu hỏi 17.

    Không yêu cầu học sinh trả lời.

    11

    II

    Bài 24. Công thức tính nhiệt lượng

    83

     Thí nghiệm hình 24.1, 24.2, 24.3.

    Chỉ cần mô tả thí nghiệm và xử lí kết quả thí nghiệm để đưa ra công thức tính nhiệt lượng.

    12

    Bài 25. Phư­ơng trình cân bằng nhiệt

    88

    Vận dụng phương trình cân bằng nhiệt.

    Chỉ xét bài toán có hai vật trao đổi nhiệt hoàn toàn.

    13

    Bài 26. Năng suất toả nhiệt của nhiên liệu

    91

    Cả bài.

    Đọc thêm.

    14

    Bài 27. Sự bảo toàn năng lượng trong các hiện tượng cơ học

    94

    Cả bài.

    Không dạy.

    15

    Bài 28. Động cơ nhiệt

    97

    Cả bài.

    Đọc thêm.

    5.4. Lớp 9.

    STT

    Chương

    Bài

    Trang

    Nội dung điều chỉnh

    Hướng dẫn thực hiện

    1

    I

    Bài 8. Sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn

    22

    Câu hỏi C5, C6 (tr.24).

    Không yêu cầu học sinh trả lời.

    2

    Bài 15. Thực hành - Xác định công suất của các dụng cụ điện

    42

    Mục II.2. Xác định công suất của quạt điện.

    Không dạy.

    3

    Bài 16. Định luật Jun-Lenxơ

    44

    Thí nghiệm hình 16.1.

    Không bắt buộc tiến hành thí nghiệm.

    4

    Bài 18. Thực hành kiểm nghiệm mối quan hệ Q với I trong định luật Jun-Lenxơ

    49

    Cả bài.

    Không bắt buộc.

    5

    II

    Bài 26. Ứng dụng của nam châm

    70

    Mục II.2. Ví dụ về ứng dụng của rơ le điện từ: chuông báo động.

    Không dạy.

    6

    Bài 28. Động cơ điện một chiều

    76

    Mục II. Động cơ điện 1 chiều trong kĩ thuật.

    Không dạy.

    7

    Bài 29. Thực hành: Chế tạo nam châm vĩnh cửu nghiệm lại từ tính của ống dây có dòng điện

    79

    Cả bài.

    Không bắt buộc.

    8

    Bài 38. Thực hành - Vận hành máy phát điện và máy biến thế

    102

    Cả bài.

    Không bắt buộc.

    9

    III

    Bài 40. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

       108

    Mục II. Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí.

     Không nhất thiết phải tiến hành dạy theo phương án mà sách giáo khoa đã trình bày, có thể thay thế phương án thí nghiệm khác, ví dụ : đặt một gương phẳng ở đáy bình nước để quan sát hiện tượng khúc xạ khi tia sáng truyền từ nước sang không khí.

    10

    Bài 41. Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

    111

    Cả bài

    Không dạy.

    11

    Bài 42. Thấu kính hội tụ

    113

    Câu hỏi C4 (tr.114).

    Bỏ ý “Tìm cách kiểm tra điều này”.

    12

    Bài 54. Sự trộn các ánh sáng màu

    142

    Cả bài.

    Đọc thêm.

    13

    IV

    Bài 60. Định luật bảo toàn năng lượng

    157

    Thí nghiệm hình 60.2.

    Không không bắt buộc làm thí nghiệm.

    14

    Bài 61. Sản xuất điện năng. Nhiệt điện và thuỷ điện

    160

    Cả bài.

    Không dạy.

    15

    Bài 62. Điện gió. Điện mặt trời. Điện hạt nhân

    162

    Cả bài.

    Không dạy.

    HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC MÔN VẬT LÍ, CẤP THCS