Tập tục trao nhau nhẫn đính ước làm bằng lông đuôi voi được người dân tộc Ê-Đê ở Đắc Lắc đã có từ lâu trong cộng đồng người dân tộc Ê Đê, nó ảnh hưởng đến nhiều đôi trai gái người Kinh. Họ tin rằng tình nhân trao nhau đôi nhẫn này sẽ được Giàng phù hộ để kết gắn nhau suốt đời. Vì thế, tại Buôn Đôn hiện nay không chú voi nào còn lông đuôi.

Sau một ngày chuyên chở du khách tham quan buôn Đôn, trời sắp tối, các chú voi mới được tha và tự chúng bơi qua sông Sêrêpôk trở vào rừng và tự kiếm ăn trong đêm ấy. Ban ngày các chú voi được du khách cho ăn đủ thứ nào chuối, mía, trái cây các loại… Như vậy, những người “quản tượng” không phải mất cho voi dù chỉ một bó cỏ. Thế mà voi phải làm việc nặng nhọc suốt ngày. Cứ mỗi chuyến đưa du khách đi và về khách phải mua vé 150.000đ/người.

Chính vì nghiện muối từ chủ cho ăn mỗi ngày, nên dù lội vào rừng tự kiếm cỏ ăn, sáng sớm là các chú voi tự bơi qua sông để trở về Buôn Đôn. Chỉ cần có muối ăn dù phải làm việc nặng suốt ngày voi vẫn thấy sung sướng. Ở rừng làm gì có muối ăn? Tội nghiệp quá.

Ở Buôn Đôn - Buôn Ma Thuột cứ vào ngày 26/3 là dân làng nơi đây tổ chức hội đua voi để cúng bến nước

Ở Tây Nguyên chỉ có con sông Sêrêpôk là chảy ngược về Lào. Dòng sông này chảy xiết. Nó cuốn nham thạch dọc bờ tạo thành đảo giữa dòng. Người ta biến nơi này thành khu du lịch. Thế mà từ bờ hồ Ea Rong đến bờ sông Sêrêpôk mất cũng nửa tiếng đi trên lưng voi những ba bốn du khách và người nài. Nghe nói đàn voi ở đây không còn khả năng sinh sản. Cho nên đàn voi ngày càng già đi mà không có voi kế nghiệp. Thợ săn voi ở đây hiện cũng chẳng còn bao người chịu nối nghiệp săn voi kiểu “vua voi” ngày xưa nữa.

Cho đến các nhà rông cũng dần mai một. Đề án trung ương tài trợ nhưng nhà thầu xây dựng cứ tự ý xây theo ý nhà tài trợ kiểu nhà bán kiên cố, không thích hợp với tập tục cổ truyền dân tộc Ê Đê. Thế nên hầu hết các nhà rông một số nơi hoang vắng và dần xuống cấp vì không ai bảo quản cũng như tới sinh hoạt.

Những nếp nhà sàn ọp ẹp, phơi phóng tùm lum, mặc cho du khách nhìn ngó vẫn còn là mái ấm của những gia đình người dân tộc. Họ sống theo bản năng tập tục cố hữu. Trên sàn gỗ là nơi trú ngụ sinh hoạt, bên dưới nuôi gia súc như heo mọi, gà, bò thịt… làm cho môi trường sống hầu như không mấy tốt lắm.

Riêng chỉ có người dân tộc sống gần các thị trấn, thị xã là có đời sống tiếp cận được nếp văn hóa văn minh, còn đa số vùng sâu vùng xa họ vẫn còn lạc hậu và còn rất là nhiều khó khăn. Tuy nhiên, hầu như họ đã quen cam chịu và ung dung chấp nhận như thế suốt đời đến con cháu họ. Lúa rẫy vùng khô cằn vẫn là lương thực chính và thu nhập của họ từ nguồn măng le trong rừng ngày càng cạn kiệt, mà đồng lúc một vụ mấy khi được trúng mùa.

Nhưng không một ai khi rời khỏi nơi này đều không mang theo về một hành trang "thân thiện". Trong đó có tình người và phong cảnh hữu tình khó phai và nung nấu ước mơ được lần trở lại...