Bước nhảy Hoàn vũ vừa kết thúc cách đây vài ngày nhưng có lẽ độ hot của nó sẽ phủ sóng các phương tiện thông tin đại chúng ít nhất thêm vài ba tuần, thậm chí là cả tháng nữa. Độ hot ấy được tạo nên không phải vì người chiến thắng, bởi ai cũng biết chẳng có gì bất ngờ và đáng chê trách khi giải nhất về tay Minh Hằng, cũng chẳng phải là vì những thông điệp hay tính giải trí được mang lại, mà đáng buồn… cười thay lại là những lùm xùm, những scandal do các nhân vật tạo nên chương trình gây ra. Ngỡ tưởng rằng anh chàng Nguyên Vũ sẽ đứng vững trên trang nhất sau những màn tung hứng trượt của mình, vậy mà chỉ cần vài câu nói vu vơ của ca sĩ Phương Thanh về lượng phiếu hay kết quả cũng đủ để công sức thanh minh bào chữa trên báo của "thảm họa MC" đổ xuống sông xuống bể. Nhưng suy cho cùng, thì những phát ngôn của Phương Thanh cũng chỉ là giọt nước tràn ly, để khán giả-đối tượng chính mà các gameshow hướng đến giật mình nhìn lại cái gọi là kết quả, là lượng tin  nhắn.

Việc kết quả hay số lượng tin nhắn đáng nghi ngờ không phải lúc này mới có. Những ai đã xem Bước nhảy Hoàn vũ năm ngoái chắc chẳng thể nào quên được lúc MC Đoan Trang đọc nhầm kết quả bình chọn của Thu Minh và Thủy Tiên, khiến các fan của ca sĩ “Ngôi nhà hạnh phúc”, thậm chí có khi là cả chính cô tưởng nhầm mình đạt giải nhất. Trước đó một đêm, cô cũng khiến khán giả phàn nàn khi đọc nhầm bình chọn của Nguyên Vũ, vì nếu như Đoan Trang đọc đúng thì chỉ cần một phép suy luận nhỏ cũng có thể thấy được người bị loại đáng nhẽ phải là Thu Minh- người đã thành Nữ hoàng khiêu vũ năm đó. Một số người đổ lỗi cho Đoan Trang khi cô chỉ là một ca sĩ mà mạo hiểm nhận một vai trò lớn như vậy, và những người ủng hộ cô thì cho rằng Đoan Trang chỉ dựa trên kết quả thực tế, và ban tổ chức đã can thiệp mà không thông báo cho cô, bởi ai cũng biết Đoan Trang khá thông minh và khôn khéo, lại có bản lĩnh sân khấu hơn 10 năm nên không thể mắc những lỗi sơ đẳng như vậy.

Hay như Vietnam's Got Talent! Vừa kết thúc, khán giả cũng không khỏi băn khoăn khi mà chẳng nhẽ hai bé Đăng Quân Bảo Ngọc chưa tới 10 tuổi có được số lượng bình chọn cao hơn cả 3 hiện tượng ca hát Võ Trọng Phúc, Song Vũ, Hương Thảo, để rồi rinh về giải thưởng 400 triệu. Tuy vậy,  những ý kiến ấy vẫn chỉ là của cá nhân, và chưa trở thành vụ lùm xùm tai tiếng, bởi người trong cuộc không có những phát ngôn nhạy cảm như lần này.

Chỉ với vài câu nói vu vơ, Phương Thanh khiến BTC "có tật giật mình"?

Bỏ một tin nhắn bình chọn cho một thí sinh, không phải chỉ là bỏ 3 nghìn cho thí sinh đó hay cho chương trình. Mỗi tin nhắn, dù ít hay nhiều cũng thể hiện sự yêu thích, hay chí ít là sự quan tâm của bạn thí sinh đó. Nhìn vào số lượng tin bầu chọn cho mình trong mỗi đêm thi, là các thí sinh biết họ được yêu thích ủng hộ nhường nào, biết rằng họ phải cố gắng thêm nữa để có những phần trình diễn tốt hơn. Nhưng thật đáng buồn, tin nhắn- những tình cảm, những sự cổ vũ động viên, giờ đây cũng có thể bị làm giả, bị bịa đặt như bao thứ khác. Chắc chúng ta vẫn còn nhớ Mai Phương Thúy đã tự hào thế nào khi có gần 700.000 lượt bầu chọn cho cô trong cuộc thi hoa hậu, vậy mà giờ đây có hẳn một giải để mua là "Thí sinh được yêu thích nhất” trong các cuộc thi và chương trình. Đương nhiên số lượng tin nhắn sẽ không bao giờ được công bố, mà dù có cũng chỉ là những con số chẳng có gì để kiểm chứng. Điều này cũng xảy ra tương tự ở các gameshow, khi mà ngoài Bước nhảy Hoàn vũ có lướt qua một cách sơ sài, thì Vietnam's Got Talent!, Vietnam Idol, Cặp đôi hoàn hảo,... đều không nhắc tới nhân tố chính để đưa thí sinh lên bục cao nhất này. Khán giả dường như cũng chẳng quan tâm, nói đúng hơn là họ không biết quan tâm bằng cách nào.

Quay trở lại câu chuyện về ca sĩ Phương Thanh, bản thân tôi cũng bất ngờ khi mà một ca sĩ lão làng trong nghề lại không có được số phiếu cao hơn một người mẫu- diễn viên vốn không có nhiều người hâm mộ. Và càng bất ngờ hơn khi Anh Thư- người thắng giải được yêu thích nhất, lại chỉ được 2% số lượng bầu chọn ở đêm Chung kết. Đến lúc này người ta có quyền nghi ngờ, phải chăng số lượng tin  nhắn chỉ đơn giản là được bịa ra, đánh lừa khán giả và thậm chí là cả những thí sinh? Nếu điều này đúng thì sẽ rất dễ lý giải những con số lớn bất thường ở một chương trình có mức rating èo uột, hay thấp đến đáng sợ của một thí sinh vừa hoàn thành không tốt phần trình diễn. Tạo dựng ra một con số ảo cũng là hợp lý cho một gameshow phát sóng trực tiếp?

Tất nhiên, tất cả phần ở trên chỉ là ý kiến cá nhân của tôi, chẳng có bằng chứng cụ thể nào cả. Vậy thì nếu đã mất lòng tin vào số lượng bầu chọn, thì bạn sẽ lấy gì để đảm bảo cho tính đúng đắn của cuộc thi? Câu trả lời là nhân tố còn lại: giám khảo- những người cầm cân nảy mực có trình độ chuyên môn cao, có những nhận xét để thí sinh hoàn thiện mình. Xong nếu ở nước ngoài những người này có ảnh hưởng rất lớn, thì trái lại ở Việt Nam, họ lại chẳng khác gì để làm cảnh. Nói vậy không phải là những Khánh Thy, Chí Anh, Mỹ Tâm, Siu Black kém cỏi không có cá tính, mà là vì họ không hề có thực quyền. Phải, họ không thể quyết định được ai ở lại, ai phải dừng bước, họ không thể thẳng thắn nhận xét mà luôn phải đi đường vòng, họ không thể thoải mái bộc lộ bản thân vì có những MC như anh N.V kia, và quan trọng hơn, họ không được làm theo ý mình. Thế nên mới có chuyện tung hê quá đáng một nhân vật, hay chê lên xuống rồi lại cho một điểm 10 đỏ chói khiến khán giả ngớ người ra. Tất nhiên cũng có vài giám khảo thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn ấy như đạo diễn Lê Hoàng, song hãy xem cái mà ông nhận được là gì nếu không là chê bai xỉa xói. Dẫu biết tất cả các gameshow đều là một cuộc chơi, nhưng dẫu sao hãy nên là một cuộc chơi nghiêm túc hơn là một nơi mà tất cả đã được định đoạt.

BGK Cặp đôi hoàn hảo - những "cái máy" cho điểm 10?

Nhiều người có thể bất ngờ khi đọc câu trên, nhưng đúng là như vậy đấy, tất cả các gameshow đều có kịch bản. Như ở Trò chơi Âm nhạc, tất cả đều biết hết bài hát gốc là gì, hay ô xanh đỏ ở đâu, nếu không tin thì bạn có thể kiếm một chiếc vé xem, cho dù nhiều khi chương trình cũng phải cho “tình cờ” hát vào bài hát gốc để lấp liếm. Ở Bước nhảy Hoàn vũ, ai cũng có thể thấy chức vô địch ở năm thứ hai và ba đã được đặt sẵn cho Thu Minh và Minh Hằng, cho dù những cố gắng của họ là không ai  phủ nhận. Cặp đôi hoàn hảo, Vietnam Idol,... người chiến thắng, thậm chí là những thí sinh ai vào trong ai bị loại đều có thể được nhìn thấy. Ai cũng cảm thấy buồn cười cho Thúy Hạnh khi cựu người mẫu xinh đẹp này bật khóc trước màn biểu diễn hay nhưng chẳng đạt đến xuất sắc của Vũ Song Vũ, hay đắn đo rồi quyết định chọn nhóm Nghị Lực vì các em là trẻ khuyết tật cho dù đây là chương trình tìm kiếm tài năng. Không phải ngẫu nhiên mà trái với ở nước ngoài, người chiến thắng ở các gameshow Việt Nam thường đều hợp ý công chúng.

 Suy sâu hơn một chút, thì các scandal có vẻ cũng là một phần của kịch bản, để hâm nóng lại chương trình khi chính nó không tạo được độ hot? Ai tin được Đăng Khoa có thể làm lành nhanh như vậy với Đức Anh sau khi vừa tung đoạn ghi âm chửi các thí sinh khác của anh  chàng kia lên mạng? Minh Quân tình tứ với bạn nhảy sau khi nói nhau trên mặt báo, Siu và thí sinh Sơn Lâm hiểu lầm tưởng như chẳng thể hòa giải rồi cũng chị chị, em em, Thúy Hạnh với sự nhạt nhẽo đến vô duyên vẫn tiếp tục bám trụ với chương trình? Suy cho cùng thì những thứ nhức mắt thường khiến người ta chú ý hơn mà.

Bạn-những khán giả, là người quyết định chất lượng gameshow.

Đạo diễn Lê Hoàng đã nói: “Gameshow dàn xếp chứ không dàn dựng”. Chẳng biết nên hiểu đây là một lời tố cáo hay bào chữa, chỉ biết không phải những thứ mà chúng ta mắt thấy tai nghe đã đúng với sự thật. Biết sao được, cuộc sống là vậy mà, khán giả tốt nhất chẳng nên tin hay trông chờ gì ở nhà đài cả. Sao chúng ta phải phụ thuộc vào những thứ vốn được tạo ra để thỏa mãn mình? Nghĩ lại xem, họ cần chúng ta hơn là bạn cần họ đấy.

Ryuu

Dự thi Biên tập viên xuất sắc

Chủ đề: Gameshow trực tiếp: Ban giám khảo – tin nhắn bình chọn, bạn tin vào đâu?