Sau một loạt những cuộc thi tại Việt Nam như Vietnam Idol,Vietnam's Got Talent..., dường như những đợt sóng chương trình bản quyền ngoại đang ập về Việt Nam. Những tên tuổi mới cũng từ đây mà xuất hiện như Văn Mai Hương hay Uyên Linh. Gần đây nhất, công chúng Việt Nam lại được tiếp cận với một show truyền hình thực tế lựa chọn giọng ca xuất sắc đại diện cho Việt Nam với cái tên Giọng hát Việt. Tuy nhiên, sau những tập phát sóng, khán giả đặt rất nhiều câu hỏi về thực chất của phần "Việt Nam" bởi đa số thí sinh đều lựa chọn hát những ca khúc nước ngoài (phần lớn là tiếng Anh).

4 giám khảo Giọng hát Việt

Sính ngoại?

Trên các mạng xã hội đặc biệt là Facebook đã xuất hiện rất nhiều những cuộc thảo luận về việc một chương trình toàn ca khúc tiếng Anh có xứng đáng với sự đại diện cho người nghe nhạc Việt hay không. Một số đông ủng hộ việc dùng ca khúc nước ngoài bởi sự đa dạng cũng như mức độ phủ sóng trong giới trẻ. Ngoài ra, họ cũng lý luận việc hát ca khúc tiếng Anh thì khó hơn nhiều do đó không phải ngôn ngữ bản xứ và bởi vậy chứng tỏ tài năng... ngoại ngữ của thí sinh? Những người ủng hộ này cũng cho biết các ca khúc Việt Nam không đa dạng và ngôn từ quá "hàng chợ", không hấp dẫn và khiến họ cảm thấy mệt mỏi khi phải nghe nhiều. Thậm chí một vài comment còn chỉ trích nền nhạc Việt kém phát triển với những ca khúc chia ly thảm thiết buồn đau và giai điệu nhàm chán, không đáng xuất hiện trong những gameshow lớn như The Voice. Không thể phủ nhận nếu so với nền âm nhạc Âu Mỹ thì Việt Nam sẽ phải mất từ vài chục cho tới một trăm năm may ra mới bắt kịp được với nền công nghiệp âm nhạc thực thụ số 1. Tuy nhiên, có thái quá không trong việc phủ nhận nhạc Việt đặc biệt là khi vẫn còn rất nhiều ca khúc hay và đáng chú ý của những nhạc sĩ như Võ Thiện Thanh, Hồ Hoài Anh… hoặc trẻ hơn như Nguyễn Hải Phong. Việc chỉ chọn lựa những ca khúc tiếng Anh và phản hồi từ một số khán giả cho thấy một tâm lý sính ngoại bài nội khá rõ ràng, cho dù đó là hồi chuông cảnh báo cho một sự thay đổi cần phải thực hiện trong nền nhạc Việt.

Là một ca sĩ đạt nhiều giải cao trong các cuộc thi nhưng Tiêu Châu Như Quỳnh vẫn chọn hát tiếng Anh.

Hay kém tài?

Không thể phủ nhận việc hát tiếng Anh rất khó nhưng điều đó không có nghĩa là khó hơn hát tiếng Việt. Một ca sĩ học thanh nhạc trung bình mất từ 7 tới 9 năm cộng với sự khổ luyện và bền bỉ cũng như chất giọng trời phú. Việc học nhả thanh, khuôn hình, cách thở, cách phát âm của thanh nhạc Việt Nam là rất phức tạp và không phải ai cũng có thể theo học được. Ngay cả một số ca sĩ trẻ được mến mộ như Văn Mai Hương, Hà Anh Tuấn, Hoàng Hải... vẫn phải tiếp tục luyện tập ngày đêm, theo học các trường lớp thanh nhạc để trau dồi giọng hát. Vì lẽ đó, khó có thể nói chuyện hát tiếng Anh là khó, đó là chưa kể việc một sinh viên học tiếng Anh từ lớp 5 tới tận đại học tức ít nhất 10 năm mà không hát được một ca khúc tiếng Anh nào thì đúng là có... vấn đề về đào tạo. Ngoài ra, do cấu trúc vòm họng, thanh quản của người nước ngoài khác hoàn toàn người Việt Nam (ảnh hưởng của thời tiết, địa hình, khí hậu) nên cho dù có cố gắng thế nào thì vẫn chỉ là... người Việt Nam hát tiếng nước ngoài mà thôi, đó là điều không thể phủ nhận. Khi được hỏi, một người bạn Anh quốc của tôi nhận xét rằng những thí sinh hát tiếng Anh đó không phát âm chuẩn, chỉ đơn thuần là nghe giống thôi, cách phát âm, nhả âm nghe cũng khác hoàn toàn người bản xứ hát và quan trọng là anh ta không hiểu những thí sinh đó đang hát hay gào thét cái gì. Thực tế không cần tới người bản xứ nhận xét, nhiều giáo viên tiếng Anh hay chuyên gia ngoại ngữ với thâm niên dạy học và đào tạo những chứng chỉ quốc tế cũng cho biết cách hát tiếng Anh của thí sinh The Voice khá kệch cỡm, chứng tỏ họ không có khả năng hát tiếng Việt tốt nên mới phải hát tiếng Anh để lấp liếm. Họ cho biết nếu muốn hát tiếng Anh hay thì phải sống một thời gian dài ở nước ngoài cũng như có kiến thức ngôn ngữ vững chắc, am hiểu văn hóa bản xứ.

Mặc dù có chất giọng khỏe khoắn nhưng Đinh Hương lại cố gắng "nhái" cách thể hiện ca khúc "Warwick Avenue" của Duffy một cách quá đáng với những đoạn gào thét không cần thiết.

Trả lại đúng cái tên Giọng hát Việt

Nếu như muốn nghe những giọng hát tiếng Anh "chất" thật sự, có lẽ khán giả chẳng cần phải xem chương trình The Voice Việt Nam mà nên chuyển sang The Voice UK hay US với những giọng ca nghiệp dư nhưng có tiềm năng cỡ diva và chắc chắn là "thuần" hơn thí sinh Giọng hát Việt. Trong những chương trình như tương tự như The Voice Hàn Quốc, thí sinh chỉ hát tiếng Hàn và thời lượng chiếm tới 99,9% (do có chèn một hai câu tiếng Anh mỗi bài), mang lại thành công lớn cho chương trình này. Một điều hiển nhiên là người nước ngoài sẽ chẳng tìm tới Giọng hát Việt để nghe nhạc nước họ bởi vì họ đã có quá nhiều ca sĩ đỉnh cao rồi, có chăng chỉ là tìm chút đổi gió mà thôi. Giọng hát Việt nếu thực sự muốn khẳng định một thương hiệu của Việt Nam thì phải thực sự Việt hóa với những chất giọng hát nhạc Việt phù hợp với văn hóa, cũng như cấu trúc sinh lý của người Việt. Chúng ta không nên chạy theo những ảo tưởng như thí sinh "có thể vươn tầm ra ngoài thế giới" (nhận xét của Hồ Ngọc Hà) bởi ngay cả chính các vị giám khảo của The Voice cũng chỉ có một vài lần “đem chuông đi đánh xứ người” và thường cũng không để lại ấn tượng gì mạnh mẽ. Ví dụ như lần Hồ Ngọc Hà đại diện Việt Nam biểu diễn ca khúc “My Apology” trong chương trình Asia Song Festival 2009. Nếu so sánh về đẳng cấp giám khảo thì những chương trình như The Voice US vượt trội hơn hẳn với những tên tuổi vang danh khắp thế giới, từng “ẵm” nhiều giải Grammy với số lượng vé bán liveshow khổng lồ như Christina Aguilera, Adam Levine (Maroon 5), Blake Shelton và Cee Lo Green. Vì lý do đó, chúng ta tốt nhất nên nhìn vào thực tế và chuẩn bị cho những giọng hát “Việt” đích thực cũng như nâng tầm nền ca nhạc nước nhà với những giọng ca mới này thay vì mơ mộng xa xôi.