Dường như ca sĩ đang là một trong những nghề kiếm tiền hot nhất của Việt Nam hiện nay. Nhiều người có suy nghĩ rất đơn giản, chỉ cần có ngoại hình đẹp một chút, biết hát một chút là sẽ trở thành ca sĩ. Thậm chí khá nhiều trong số đó còn tích cực bỏ tiền làm một vài đĩa nhạc hoặc tham gia các cuộc thi âm nhạc từ lớn đến bé, từ Trung ương đến địa phương, mong nhận được một giải thưởng nào đó cho dù chỉ cần đứng trong top 20, top 10 là có thể đường hoàng gắn mác “ca sĩ triển vọng” bên cái tên nửa Tây, nửa Tàu của mình. Nhưng rồi sau đó, người nghe không thấy được điều gì gọi là kĩ thuật hay đẳng cấp trong giọng hát mà khán giả chỉ thấy những màn “loi nhoi” như những con rối đang bị chủ trò giật dây và miệng thì lép nhép theo lời bài hát đã thu âm sẵn như một đứa trẻ đang đứng đọc thuộc bài thơ viết trên bảng. Giới chuyên môn vẫn gọi đó là hát nhép hoặc hát lip-sync.

Vậy thì có nên chăng gọi họ là ca nhép, thần tượng hát nhép, thần đồng nhép miệng… thay vì gọi những danh xưng mĩ miều như ngôi sao này, thần tượng nọ?

Hát nhép vì sợ hát live, tại sao vậy?

Có thể nói, hiện nay đa số các ca sĩ chạy rất nhiều show trong một ngày. Với một lịch diễn dày đặc, họ không còn sức để hát live nên đành sử dụng chiêu trò hát nhép để đảm bảo cho suất diễn cũng như sức khỏe của mình. Làm một lần, hai lần thấy cách này hiệu quả trong việc tiếp cận khán giả nên các ca sĩ ấy tiếp tục sử dụng những lần sau. Khi nó đã trở thành thói quen không thể bỏ thì việc hát live khiến cho họ trở nên thiếu tự tin.

Thời gian qua, rất nhiều ca sĩ đã bị báo chí phanh phui chuyện hát nhép. Khi đó, thay vì nói hai từ xin lỗi và tự thấy hổ thẹn với hành động của mình thì các ca sĩ lại “ung dung” đổ lỗi cho người khác. Nào là do âm thanh không đảm bảo, do Ban tổ chức (BTC) yêu cầu, do chương trình truyền hình trực tiếp nên phải như vậy… Thậm chí, khi chỉ thị 65 của BTTVH-DL đã ban hành và quy định rõ ràng về việc xử phạt nếu phát hiện hát nhép, thì một anh chàng ca sĩ “lắm tài nhiều tật”- CTS vẫn “hồn nhiên” vi phạm. Đến lúc bị tố, chàng ta lại biện bạch: do bộ phận kĩ thuật bấm nhầm bài nên không còn cách gì khác là phải trình bày cho trọn tiết mục. Có lẽ cũng bởi chữ “trọn” đó, mà anh ta đã “diễn tuồng” rất nhập tâm trên sân khấu bằng hát nhép và màn sướt mướt, bi thương.

Với lí do thu hình trực tiếp, để đảm bảo âm thanh phát sóng, các ca sĩ đôi khi buộc phải tuân theo yêu cầu của BTC là hát lip-sync thì có thể tạm chấp nhận được. Tuy nhiên với những chương trình ca nhạc khác, BTC không khuyến khích hát nhép nhưng các ca sĩ lại vẫn nhép miệng thì lại là vấn đề đáng lên án. Liệu có ca sĩ nào hát nhép khi ra sân khấu đã tự đặt câu hỏi cho mình: Tại sao mình lại làm như vậy trong khi đồng nghiệp hát live? Phải chăng bản thân quá kém cỏi, không dành thời gian để khổ luyện nên mới mất tự tin phô diễn giọng live của mình trên sân khấu như họ? Và tôi dám chắc, không một ca sĩ nào tự vấn lòng như thế cho dù gọi là có một chút lăn tăn.

Hát nhép - ca sĩ tự biến mình thành trò hề trên sân khấu

Người ta vẫn nói “đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma” nên dù ca sĩ hát nhép dẫu là “đỉnh của đỉnh” đến mấy thì cũng có lúc gặp họa. Và cái họa ngay trước mắt, ai cũng thấy, đó là đánh mất đi hình ảnh trong sáng của mình trong mắt khán giả.

Còn nhớ vụ lộ tẩy hát nhép của cô ca sĩ xinh đẹp Q.N. Sau khi tham gia một vài bộ phim, cô trở thành cái tên khá hot trong các chương trình âm nhạc. Người hâm mộ chú ý tới cô và tán dương nhiều hơn. Nhưng trong lần hát tại một sự kiện, cô say sưa lắc eo, chạy bên nọ, sà bên kia. Cô biểu diễn “sung” tới nỗi micro tuột khỏi tay, bay vèo xuống bên dưới. Mic rơi nhưng tiếng hát của cô vẫn trầm bổng, lảnh lót vang trong loa. Lúc này người ta mới ngã ngửa, hóa ra cái giọng mà bấy lâu người ta vẫn mất tiền mua vé để được trực tiếp xem, thực ra chỉ là sản phẩm của công nghệ phòng thu. Và từ đó, những khán giả trung thành đã quay lưng lại với cô, thậm chí họ còn gọi cô với cái tên rất "kêu"- "Cá sấu nhép".

Hay như ca sĩ CTS , khi khán giả biết được anh ta đã hát nhép trong một chương trình mà các ca sĩ đều hát live thì mọi người càng có cái nhìn ác cảm với anh hơn. Và nực cười hơn nữa, là trước đó không lâu, chính anh phát biểu trên báo chí là ủng hộ chỉ thị 65 của Bộ VHTTDL.

Ca sĩ Thu Minh trong một bài trả lời phỏng vấn gần đây về hát nhép đã chia sẻ: “Nói chung là vừa hát vừa run, không mạnh mẽ và máu lửa. Nhưng quan trọng nhất là hát mà không thả hồn được vào bài hát vì đầu óc căng thẳng cứ sợ nhảy đĩa thì công sức gầy dựng tên tuổi thực lực bao năm sẽ tan biến bởi sự thất vọng của khán giả”. Có lẽ bởi tâm lí căng thẳng, không nhập tâm như vậy mà các ca sĩ hát nhép đã tự biến mình thành một trò lố trên sân khấu. Dường như cũng bởi thế mà khi họ thực hiện theo quy định của chỉ thị 65, thì lại thêm lần nữa họ khiến khán giả thất vọng bởi giọng live không mấy ngọt ngào. Và nói như phát biểu của một ca sĩ đã thành danh: “Không nghiêm túc với nghề thì dù hát live hay lip-sync thì ca sĩ cũng đang tự đào hố chôn đi sự nghiệp của mình”.

Cấm hát nhép khi khán giả cần tài năng thực sự của ca sĩ

Khi chỉ thị 65 ra đời, rất nhiều ca sĩ đã luống cuống, lo lắng cho sự nghiệp ca hát của bản thân mình. Theo như lời khẳng định của ông bầu Hoàng Tuấn: “Có đến 70% ca sĩ hát nhép. Trong đó có đến 80% ca sĩ trẻ hát nhép trong những buổi biểu diễn ở các sân khấu lớn nhỏ”. Như vậy là sẽ có 80% ca sĩ loay hoay với con đường mình đang đi.

Với công nghệ phòng thu như hiện nay, tất cả mọi người từ nhân viên văn phòng, đến người mẫu, hoa hậu... cũng có thể cho ra được một sản phẩm âm nhạc với chất giọng mượt mà. Tuy nhiên, khi ra mắt với giới truyền thông và khán giả, họ lại không đủ tự tin trình diễn live mà phải hát nhép. Lí do là bởi họ không có tài năng, họ đơn giản chỉ là người yêu ca hát chứ không phải là người biết hát. Như một bình hoa di động, những người đó đang lầm tưởng ở lĩnh vực này mình được công chúng đón nhận thì sang lĩnh vực kia, công chúng cũng hoan hô chào mừng. Nhưng người nghe biết chọn lựa, khán giả cần những tài năng thực sự chứ không cần những cái máy biết phát ra âm thanh. Nếu vậy thì chỉ cần mua một đĩa nhạc, ngồi nhà mở đầu đĩa cũng có thể nghe được chứ không cần phải bỏ hàng trăm ngàn mua vé tới sân khấu xem. Những người được gọi là ca sĩ, ngôi sao ấy nếu không biết tôn trọng bản thân mình thì làm sao khán giả có thể tôn trọng họ được.

Ông bầu Hoàng Tuấn

Với chỉ thị này thì thị trường âm nhạc sẽ ít nhiều được thanh lọc để những ca sĩ thực sự có tài tiếp cận gần với công chúng yêu âm nhạc. Nó buộc các ca sĩ phải lao động, dành thời gian học tập nghiêm túc để không hổ thẹn khi cất lên tiếng nói: “Tôi sẽ hát hết mình vì những khán giả thân yêu của tôi”. Mặt khác, chỉ thị cũng giúp lấy lại công bằng trong nghệ thuật biểu diễn cho những ca sĩ hát live. Bởi những ca sĩ này hát nhiều khi bị thua thiệt với những người hát nhép, trong khi người nghe thì không nhận biết được đâu là hát live, đâu là lip-sync.

Vấn đề cần nhìn nhận xa hơn

Trước đây chúng ta cũng từng có văn bản quy định cấm hát nhép. Nhưng các ca sĩ vẫn phớt lờ và tiếp tục mang công nghệ từ phòng thu rồi gắn chữ “cống hiến” mang ra sân khấu. Thậm chí khi cấm như vậy, công nghệ hát nhép được đẩy lên mức cao hơn, tinh vi hơn. Trong khi việc xử phạt hát nhép thường do khán giả phát hiện hay một cá nhân nào đó tố giác chứ chưa có một bộ phận chuyên môn để trực tiếp đánh giá, kiểm tra, thẩm định. Mức phạt đưa ra cũng chỉ mang tính răn đe, nó vẫn còn thấp so với thù lao mà ca sĩ nhận được từ việc trình diễn một bài. Vậy nên câu hỏi đặt ra lúc này đó là: Liệu chỉ thị 65 có giải quyết triệt để được vấn đề hát nhép hay không nếu như ý thức cùng lòng tự trọng của ca sĩ và các ê kíp, BTC chương trình không có?

Do đó, chính ca sĩ cần phải có ý thức với sự nghiệp của mình, cần hiểu tôn trọng bản thân cũng là tôn trọng khán giả. Hãy cứ tưởng tượng “hát live cũng giống như ta đi học vậy, học kém thì chịu khó làm nhiều bài tập sẽ hiểu ra vấn đề và giỏi hơn. Chơi trò chơi mạo hiểm 1- 2 lần đầu thì rất sợ nhưng chơi mãi sẽ quen và thích. Có chấp nhận mạo hiểm thì mới toả sáng được! Hơn nữa khi hát live, bạn sẽ thấy mặt đẹp, miệng đẹp hơn nhiều”- ca sĩ Mỹ Linh chia sẻ. Hy vọng rằng, các ca sĩ đang sợ hát live sẽ làm được điều đó để một ngày không xa, chính họ sẽ là người sợ hát nhép.

Xin các ca sĩ đừng cố biến hát nhép thành một thứ ung nhọt nguy hiểm của thị trường âm nhạc Việt Nam.

Phạm Bùi Hoàng Vũ

Nguồn ảnh: Internet

Dự thi Biên tập viên xuất sắc

Chủ đề: Cấm hát nhép: Khi ca sĩ sợ... hát thật. Là khán giả, bạn nghĩ sao?