Khó ở đâu mà sự dân chủ có thể len lỏi vào âm nhạc như ở Nhật Bản. Bằng chứng rõ nhất là sự kiện bầu bán mới đây ở nhóm AKB48 đã cho thấy rõ khát vọng dân chủ của người hâm mộ pop Nhật Bản. Yêu thích là một chuyện và chuyện bỏ phiếu để chứng tỏ sự yêu thích hay ghét bỏ của mình lại là một chuyện hoàn toàn khác.

Cuộc chiến

Phải gọi đúng cho cuộc bỏ phiếu tìm ra thủ lĩnh cho nhóm nhạc đông thành viên nhất thế giới này chỉ bằng hai chữ: Cuộc chiến. Cuộc chiến bầu cử của người hâm mộ nhằm tìm ra “chủ tịch” mới cho ban nhạc đông “quân” nhất Nhật Bản – AKB48 – đã diễn ra sôi động ở đất nước mặt trời mọc trong nhiều tuần qua. Cuối cùng chiến thắng đã thuộc về thành viên 23 tuổi Yuko Oshima. Chiến dịch bầu cử này được xúc tiến theo yêu cầu của người hâm mộ. Họ muốn được tự do chọn lựa thần tượng của mình.

Nhóm AKB48

Bức ảnh chụp Yuko Oshima không ngăn nổi những dòng nước mắt hạnh phúc, sau khi cô giành chiến thắng trong cuộc bình chọn cho vị trí hàng đầu trong ban nhạc AKB48, đã xuất hiện tràn ngập trên nhiều tờ báo phát hành hồi đầu tháng 6 tại Nhật Bản. Truyền hình cũng đưa tin trực tiếp về sự kiện này và hàng triệu khán giả khắp Nhật Bản đã chứng kiến giây phút vinh quang của Oshima.

“Những người hâm mộ yêu quý của tôi, các bạn đã cho tôi nước và ánh sáng”, Oshima nói và cô ví mình như một nụ hoa. “Một gày nào đó bông hoa này sẽ héo đi. Xin hãy mãi là ánh nắng của tôi”. Với chiến thắng này, từ nay Oshima sẽ đứng giữa sân khấu mỗi khi trình diễn và đảm nhiệm vai trò đầu đàn trong ban nhạc.

Bất cứ ai cũng có thể tham gia bỏ phiếu trong cuộc “bầu cử” này nếu như họ có trong tay bản copy đĩa đơn mới nhất của ban nhạc, Manatsu no Sounds Good!. Đĩa đơn này đã lập kỷ lục về lượng đĩa bán ra trong ngày đầu tiên phát hành khi đã tiêu thụ được 1,17 triệu bản. Được biết, nhiều người hâm mộ đã mua nhiều bản copy nhằm tăng cơ hội cho ứng cử viên yêu thích của họ.

Là một ban nhạc nổi tiếng nhưng các thành viên của AKB48 là những thần tượng rất dễ gần. Họ thường tạo cơ hội cho người hâm mộ gặp gỡ, chat hoặc kết bạn với họ qua các mạng xã hội. Nhờ chiến lược đó mà AKB48 có lượng fan rất lớn. “Tôi thực sự hạnh phúc với kết quả này. Tôi nghĩ không có ai ngoài Oshima có thể lãnh đạo AKB48. Tôi yêu quý Oshima vì cô ấy làm việc rất siêng năng và luôn thể hiện tốt nhất khả năng của mình. Đó là những yếu tố mà tôi nên học hỏi từ cô ấy”, fan hâm mộ Makoto Yoshida (35 tuổi) bày tỏ. AKB48 là nhóm nhạc nữ đã gặt hái thành công lớn ở Nhật Bản, chỉ riêng năm 2011 họ đã thu về được hơn 200 triệu USD từ lượng đĩa bán ra. Ban nhạc đã tiêu thụ được hơn 10 triệu đĩa.

Yuko Oshima bật khóc sau cuộc “bầu cử” nhằm tìm ra “chủ tịch” mới của ban nhạc AKB48.

Nhóm nhạc độc nhất vô nhị

AKB48 ra đời vào tháng 7/2005 khi nhà sản xuất Akimoto Yasushi tổ chức một buổi thử giọng để tuyển lựa các cô gái cho một nhóm nhạc thần tượng mới biểu diễn tại một nhà hát cố định. Tuy chỉ đăng một mẩu nhỏ trên báo nhưng có đến 7.924 cô gái đăng ký, 45 người đã được thông qua các vòng thử giọng và được huấn luyện. Cuối cùng, chỉ có 24 cô gái được chọn tham gia vào nhóm. Cuối năm đó nhóm ra mắt tại nhà hát với show diễn đầu tiên cùng 16 bài hát mới kéo dài khoảng 2 giờ và ngay lập tức được chú ý và thành công đến nỗi show được kéo dài từ cuối năm 2005 đến giữa năm 2006. AKB48 phát hành đĩa đơn đầu tay của mình, Sakura No Hanabiratachi vào tháng 2/2006, single đứng thứ 10 trên bảng xếp hạng Oricon hàng tuần và bán được 22.011 bản trong tuần đầu tiên, một điều đáng ngạc nhiên cho nhóm nhạc mang nhãn indie (nhãn hiệu độc lập, không thuộc công ty âm nhạc đình đám nào).

Cái tên AKB48 là chữ viết tắt của Akihabara48 (Akihabara: Cánh đồng lá mùa Thu, là một quận nổi tiếng của Tokyo, nơi được mệnh danh là chợ điện tử nổi tiếng của Nhật Bản). Không giống như những nhóm nhạc thông thường khác, AKB48 là một nhóm nhạc có rạp hát riêng đặt tại tầng 8, tòa nhà Don Quijote Akihabara và biểu diễn mỗi ngày với giá vé là 3.000 yen cho nam & 2.000 yen cho nữ và trẻ em. AKB48 được hình thành sau khi nhà sản xuất Yasushi Akimoto muốn sáng lập một ban nhạc nữ để trình diễn hàng ngày tại nhà hát riêng của ban nhạc. Hiện hàng ngày AKB48 vẫn trình diễn tại nhà hát. Mặc dù nhu cầu cao, nhưng vé xem AKB48 trình diễn vẫn chỉ được phát hành thông qua trò chơi xổ số.

Tầng 8 tòa nhà Don Quijote tại Akihabara, Nhật Bản là nơi biểu diễn thường xuyên của AKB48

AKB48 hiện đang nắm kỷ lục Guinness là ban nhạc đông nhất thế giới. Ban nhạc có khoảng 90 thành viên ở độ tuổi teen và ngoài 20, được chia thành 3 nhóm gồm A, K, B và một nhóm dự bị là RS (Research Student). Hiện nay, ngoài nhiệm vụ dự bị, RS cũng chính thức là một nhóm biểu diễn độc lập. Tuy nhiên, đội hình trong ban nhạc liên tục thay đổi. Khi các thành viên lớn tuổi, họ được cấp chứng chỉ và rời khỏi nhóm. Việc có cuộc “bầu cử” vừa qua là do thành viên từng hai lần giữ chức chủ tịch, Atsuko Maeda đã được cấp “chứng chỉ” và từ đây cô có thể đi theo nghiệp solo.

Song song với những người cũ ra đi thì các thành viên mới sẽ được tuyển vào ban nhạc thông qua các cuộc thử giọng. Việc chia thành nhiều nhóm không chỉ giúp các thành viên giảm được gánh nặng trình diễn liên tục (chương trình hòa nhạc hàng ngày tại nhà hát chỉ cho một nhóm thực hiện), mà còn giúp AKB48 có cơ hội trình diễn ở nhiều nơi và thậm chí nhiều nước khác nhau.

AKB48 cũng đang là một trong những ban nhạc có doanh thu cao nhất trên thế giới với doanh thu kỷ lục năm 2011 là trên 211 triệu USD chỉ riêng ở Nhật Bản. 12 đĩa đơn mới nhất của nhóm liên tiếp đứng đầu bảng xếp hạng Đĩa đơn hàng tuần của Oricon. Nhóm nhạc đã bán được hơn 10 triệu đĩa, chính xác hơn, với doanh thu vượt quá 16 triệu bản CD, DVD, album tính đến ngày 6/1/2012 và theo bảng xếp hạng của Oricon, AKB48 còn giữ kỷ lục cho đĩa đơn bán ra tại Nhật Bản bởi một nhóm nhạc nữ.

Nhà phê bình âm nhạc Satoshi Hamano nói: “Nhiều fan muốn được bình chọn ai là thần tượng của mình. Đây là một trào lưu dân chủ nhằm chống lại nhà sản xuất “độc tài” Akimoto. Người trẻ Nhật Bản biết họ không thể thay đổi được chính trị ở đất nước mình, nhưng họ tin họ có thể thay đổi được AKB48. Fan của AKB48 tin họ có thể tham gia vào quá trình làm nên một ngôi sao thực thụ hơn là chỉ đơn thuần chấp nhận những gì mà nền công nghiệp giải trí cho là tốt”. Quá trình ấy vẫn đang diễn ra và nếu mô hình AKB48 thành công thì đây quả là một tấm gương cho nhiều thị trường âm nhạc học tập. Một thần tượng được ra đời từ phiếu bầu của fan hẳn sẽ rất khác một thần tượng được nhào nặn từ các nhà sản xuất.

Theo TT&VH