Hình ảnh cây Trúc Đào những năm gần đây ở Quy Nhơn cứ thưa vắng dần trên các công viên, đường phố hay trong các sân nhà, mặc dù những năm trước đây loại cây này được trồng nhiều lắm.

Hiện nay, tại công viên Eo Nín Thở vẫn còn một cây được trồng khá lâu và vẫn trổ hoa khi hạ về, với màu hoa hồng rực rỡ trong nắng ban mai và bên sóng biển rì rào mỗi sáng, thật tuyệt vời.

Cây trúc đào, đào lê, tên khoa học Nerium Oleander L, thuộc họ trúc đào (Apocynaceae). Trúc Đào thân cao từ 2–6 m, với các cành mọc gần như thẳng. Các lá mọc thành cặp hay trong các vòng xoắn gồm ba lá, các lá dầy và bóng như da, màu lục sẫm, hình mũi mác hẹp, dài khoảng 5–21 cm và rộng 1-3,5 cm, các mép lá nhẵn. Hoa mọc thành cụm ở đầu mỗi cành; màu trắng, vàng hay hồng (tùy theo giống), đường kính 2,5–5 cm, tràng hoa 5 thùy với tua bao quanh ống tràng trung tâm của tràng hoa. Thông thường (nhưng không phải luôn luôn) thì hoa trúc đào có hương thơm. Quả là loại quả nang dài nhưng hẹp, kích thước dài 5–23 cm, nứt ra khi chín để giải phóng các hạt nhỏ phủ đầy lông tơ.

Trong các bộ phận của cây đều chứa chất nhựa màu kem, vàng ngà rồi hóa lục. Trong nhựa này có các glucosid độc, chủ yếu là oleandrin (còn gọi là neriolin) với tỷ lệ 0,7 - 1 phần nghìn. Đây là chất có tác dụng mạnh đối với tim, nếu dùng đúng liều quy định thì có tác dụng trợ tim, nếu dùng quá liều thì sẽ ngộ độc.

Theo Y học, mọi phần trên cây Trúc Đào đều độc. Không cần phải dính mủ Trúc Đào mà chỉ cần vô tình hít phải khói từ cây Trúc Đào bị đốt cũng gây ra vấn đề. Rắc rối cũng xảy ra khi sử dụng cành cây để xỉa răng hoặc uống nguồn nước mà các bông hoa đã rụng xuống... Ngộ độc và các phản ứng đối với trúc đào rất là nhanh, đòi hỏi phải có sự chăm sóc y tế ngay lập tức khi nghi ngờ (hoặc đã biết) là ngộ độc trúc đào ở cả người lẫn động vật.

Sau khi chất độc vào cơ thể sẽ gây ra các triệu chứng: Nôn mửa dữ dội, sau đó người mệt lả không muốn nói năng cử động gì, có khi nhức đầu, chóng mặt đau bụng. Ngộ độc nặng hơn thì có thể trụy tim, tụt huyết áp, hôn mê rối loạn nhịp tim. Ngộ độc quá nặng sẽ dần dần thiếu ôxy lên não. Nếu không xử lý kịp thời sẽ dẫn đến tử vong.

Chính vì vậy, nhiều người khuyến cáo không nên trồng loại cây Trúc Đào tại các nơi công cộng, trên đường phố hoặc trong vườn nhà vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và thậm chí xãy ra ngộ độc đối với con người.

Quả thật, vì lẽ đó nên có người bảo: Hoa Trúc Đào là một loài hoa đẹp nhưng độc. Đây chính là hai nửa cuộc sống của loài hoa Trúc Đào này!

Trần Hoa Khá