Sáng Tác > Văn

07/01/2011 14:013288 lượt xem

Cá lóc nướng trui

Tôi còn nhớ có ai từng viết, tôi thương yêu từng nắm đất, mùi rơm rạ thơm mãi của quê hương. Tôi trải qua tuổi thơ nơi đồng sâu nước...

Tôi còn nhớ có ai từng viết, tôi thương yêu từng nắm đất, mùi rơm rạ thơm mãi của quê hương. Tôi trải qua tuổi thơ nơi đồng sâu nước mặn phèn chua, mùi rơm rạ theo tôi lớn lên từng ngày. Mùi quen thuộc ấy theo tôi ra đồng, theo tôi vào lớp học, cho tôi giấc ngủ say. Tuổi thơ tôi kỷ niệm là những buổi chiều thả diều, đào củ năng, tát cá trên đồng ruộng mùa nắng hạn. Sẵn rơm rạ trên cánh đồng, củi trâm bầu đượm than là những chất đốt có ở khắp nơi, không mất tiền mua. Sau một ngày lao động cực nhọc, người dân quê tôi thường tụ tập lại có món gì nướng món nấy. Họ quây quần bên nhau dưới rặng trâm bầu, chia nhau, miếng cá, củ khoai hay trái bắp vừa mới nướng. Món ưa thích, phổ biến có lẽ là món cá lóc nướng.

Cá lóc rất quen thuộc với người dân vùng sông nước miền Tây, bởi dễ tìm, thịt vừa ngon, ngọt, đạm nhiều, cơ thể dễ hấp thụ, nhất là trẻ em, người già, kể cả người đau yếu. Thịt cá lóc lành tính, dễ chế biến, từ kho tộ, nấu canh chua, nấu canh bầu, hấp với lá bầu đến cá lóc chiên xù… nhưng có lẽ món dễ chế biến nhất mà hương vị thơm ngọt đặc trưng người dân miền Tây ai cũng biết và rất thích đó là món cá lóc nướng trui.

Tùy theo ý thích, có thể nướng đất, hay nướng trui. Nướng đất thì đắp đất sình (loại đất sét dẻo, chớ không phải bùn non) quanh mình con cá rồi chất củi đốt, đốt đến khi đất vừa khô là được. Khi ăn, gỡ đất ra, lớp thịt bên trong trắng phao, bùi ngậy. Trong khi than còn đượm thì có thể tranh thủ nướng thêm lươn, tôm, tép hay cua, ốc cho đủ chủng loại.

Cá nướng trui thì không đắp đất và nướng bằng lửa rơm chớ không phải đặt lên vĩ nướng bằng than được, làm như vậy không có hương vị của cá nướng trui. Cá lóc đồng tươi nguyên, được bắt từ đồng về và dùng một nhánh cây tươi (mà đặc biệt là cây lức lại cho vị thơm hơn) cỡ ngón tay xỏ ngược từ miệng cá đến gần đuôi. Cá nướng chín quá thì mất ngọt, chưa đủ độ chín thì thịt nhão, tanh. Rơm nhiều cá khét, rơm ít chất rơm thêm thì khúc đầu sống, khúc đuôi khô nước.

Sau đó, cắm cây xuống đất, vật liệu nướng trui cá phải là rơm khô, nhất là rơm vàng ở vụ mùa đông-xuân thì cá nướng càng vàng càng thơm. Ðộ 10 phút, mùi thơm dịu của cá tỏa ra, lúc này để lửa liu riu, để cá chín đều từ ngoài vào trong, không bị chín áp hoặc cháy khét, khoảng 15 phút là cá chín vàng rượm. Cá nướng xong, cạo lớp vảy cháy cho sạch, lộ ra da vàng thơm phưng phức, thịt cá trắng nõn, ngọt lịm. Ăn cá lóc nướng trui phải có rau sống. Nếu ăn ngay trên đồng ruộng, không có rau thì có đọt rau muống, rau ngổ, đọt sọp, đọt dừng hay đọt cóc, đọt xòai thế vào cũng được. Cá lóc nướng trui phải là cá lóc đồng và cá ngon nhất phải là cá lóc đầu mùa mưa (được bắt ở các lung, bàu). Cá lóc nướng trui sau khi chín, trải trên chiếc lá chuối dùng cây tre rọc từ đầu đến đuôi thì bộ "đồ lòng" của cá là dân nhậu khoái nhất, bởi ruột cá sạch trơn và nhất là vị đắng thanh tao của mật mà người được quyền thưởng thức đầu tiên là người cao tuổi nhất và khách quý trong bữa tiệc.

 Ở thành phố, người ta ăn món cá lóc nướng có vẻ thành thị, sang trọng hơn. Cá mua ở chợ về làm sạch sẽ rồi khứa dọc theo hai bên lườn con cá để ướp gia vị: tỏi, củ hành, tiêu, nước tương, đường, bột ngọt. Trước giờ ăn một tiếng, cá được đặt vào thùng nướng, vặn độ nóng vừa phải cho cá chín từ từ. Khoảng gần một tiếng sau, da cá vừa vàng, lấy ra chế mỡ hành dọc theo thân cá, đặt vào thùng từ 3 đến 5 phút cho thấm mỡ hành. Chiều dự tiệc nhìn chú cá lóc nướng vàng giữa bàn tiệc sang trọng xen lẫn các món ăn đắt tiền, rượu ngoại. Lại chạnh lòng nhớ sao là nhớ mùi khói đốt đồng, mùi cá nướng mỗi bận tát đìa vào cuối mỗi mùa gặt…

Không phải chỉ khi trở về già người ta mới quắt quay nhớ về quê cũ, mà khi cuộc sống phát triển đến một mức nào đó, người ta lại thèm những món ăn ngày cũ – những món ăn dân dã đơn sơ nhưng đậm đà hồn quê, thấm đẫm chất quê, thảo thơm rơm rạ, cá nướng trui, … Hình như trong tâm thức mỗi người, dù sống ở đâu nhưng cũng vẫn luôn diễn ra một hành trình khép kín. Từ quê ra phố, từ phố về quê. Như bất chợt chiều nay  gặp lại mùi cá nướng nhớ một thời ký ức chưa quá xa. Ôi cái mùi gợi nhớ gợi thương, cái mùi ấu thơ thắm ngọt bờ môi! Ai đi về miền Tây nhớ tìm ăn cho được món cá lóc nướng trui để biết thế nào là món ăn miệt ruộng vườn.

Lâm Ngọc Tường Nguyên

 

TAGS:

Tin mới nhất

Tin mới nhất