Cho dù bạn là người bàng quang với xã hội nhất thì bạn cũng dễ dàng biết đến những vụ án kinh hoàng mới xảy ra gần đây qua một trong số kênh thông tin như báo chí, internet, ti vi, đài hoặc nghe loáng thoáng qua câu chuyện của hàng xóm xung quanh.

Ảnh minh họa.

Và có lẽ trong số chúng ta không ít người đã phải giật mình khi biết được rằng tác giả của những vụ án kinh hoàng man rợ ấy là những người rất trẻ, thậm chí là  trẻ chưa vị thành niên. Có lúc trên một số diễn đàn, báo chí người ta còn bức xúc đến độ muốn yêu cầu sửa luật bởi vì với tội ác vô cùng máu lạnh như thế nhưng hung thủ chưa đủ tuổi nên vẫn hiên ngang ngoài vòng pháp luật hoặc chỉ phải chịu mức án rất nhẹ nhàng. Có người lại quá bức xúc về thái độ dửng dưng đôi khi có phần tự hào của các sát thủ nhí hay sự ngây thơ không đáng tồn tại trên khuôn mặt của bàn tay nhuốm máu. Rồi người ta đi tìm câu hỏi trả lời cho tất cả: Lỗi tại ai? Người ta đổ lỗi tại bố mẹ, tại gia đình, những người không biết dạy con, không quan tâm đến con cái, bố mẹ ích kỉ, tham tiền bạc… đẩy con cái vào vòng lao lý. Vậy thực tế nguyên nhân của hệ quả đó bắt nguồn từ đâu?

1. Con hư tại mẹ?

Xét cho cùng thì hổ dữ cũng chẳng nỡ ăn thịt con, bố mẹ nào cũng mong muốn cho con cái lên người, muốn dạy cho con điều hay lẽ phải và mong ước cho con mình có một cuộc sống đủ đầy cả về vật chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên con người ta có những số phận khác nhau, không phải ai sinh ra cũng có những điều kiện kinh tế đủ đầy và tư duy thông minh lạc lỗi. Phần đa các bậc làm cha làm mẹ vì muốn con cái có một cuộc sống tốt đẹp hơn vẫn phải nai lưng ra để làm lụng. Họ làm việc bất chấp thời gian, thời tiết họ muốn mang những đồng tiền mồ hôi xương máu để đổi lấy cơm gạo và kiến thức cho con cái mình, xin đừng trách họ vì họ chưa thể quan tâm con từng ly từng tý như các bậc cha mẹ giàu sang. Đừng ném vào mặt họ với ánh mắt đầy khinh bỉ khi con cái họ đã đi sai đường bởi vì chính bản thân họ cũng đã phải trải qua những con đau đớn xót xa hơn ai hết và chính bản thân họ cũng phải hàng ngàn lần tự hỏi: tại sao lên nỗi này con ơi?

Ảnh minh họa.

Nhìn lại vụ án Nguyễn Đức Nghĩa, là một người trẻ đã vị thành niên, anh ta vốn là một người khá thông minh, học giỏi, sinh ra trong một gia đình nền nếp, bố mẹ đều là công chức, bản thân anh ta sau khi tốt nghiệp THPT Ngô Quyền, một trường khá danh giá tại Hải Phòng, thi đỗ vào ĐH Ngoại thương (Hà Nội). Bố mẹ Nghĩa đâu có bỏ rơi con, ngược lại họ tạo dựng cho con mình một nền tảng rất bền vững về cả tri thức lẫn nền nếp gia đình, vậy tại sao một người như thế lại là một kẻ sát thủ máu lạnh ra tay với chính người yêu cũ của mình một cách vô cùng dã man và tàn bạo?

Còn Lê Văn Luyện kẻ từng được hàng xóm nhận xét là ngoan ngoãn, hiếu thảo lại là kẻ đang tâm giết chết 3 mạng người trong đó có một trẻ em, là kẻ đã bị bao nhiêu người ghê tởm vì những bức ảnh nhếch mép cười khi đứng trước vành móng ngựa. Không biết cánh nhà báo vô tình hay cố tình chụp bức ảnh cậu ta cười trước tòa để rồi cộng đồng xã hội đã dậy lên 1 làn sóng kêu gọi thay đổi luật vì thái độ coi thường pháp luật của cậu ta. Người ta suy diễn rằng, vì biết dưới 18 tuổi không bị tử hình nên cậu ta không sợ. Người ta cũng đã đổ lỗi cho gia đình cậu, đổ lỗi cho hoàn cảnh… nhưng thực tế khi được hỏi, sát thủ Lê Văn đã nói trong tiếng nấc: "Cháu thương gia đình lắm, nhất là mẹ và các em cháu... Lúc ấy cháu nghĩ muốn có ít tiền để lại cho bố mẹ và các em đỡ khổ. Còn mình chạy trốn, nếu không thoát được thì chết".

Ảnh minh họa.

Gần đây hơn lại thêm một vụ cướp vàng mà hung thủ là trẻ con, mẹ Tình đã nói về con mình: "Đến lúc này cả gia đình chỉ trông cậy vào mỗi thằng Tình, bởi nó ngoan hiền, chưa từng có tiền án, tiền sự. Ngoài việc học, hằng ngày Tình thường phụ giúp tôi chở đất, nấu cơm, đi cấy, gặt lúa... còn Toán khi được hỏi cũng đã nói: "Mẹ ơi, xuân này con không về thì mẹ đừng buồn nhé, mẹ không phải lo gì cho thằng con mất dạy này đâu"…

Thực tế ngày xưa ông bà cha mẹ chúng ta cũng nghèo, khổ, có mấy người quan tâm con cái từng ly từng tý, phần đa đều tranh thủ thời gian để lo ăn mặc cho con là đã tốt lắm rồi. Trẻ con phần lớn đều tự trông nhau, thằng lớn trông thằng nhỏ hoặc ở với ông bà, lớn thì đi học, gửi gắm nhà trường, về nhà bố mẹ cũng chỉ nhắc nhở dạy dỗ thêm phần nào đó. Vậy chúng ta không thể khẳng định gia đình chính là nguyên nhân để tội phạm trẻ tăng lên, mức độ phạm tội cũng nguy hiểm hơn.

2. Mặt trái của xã hội hiện đại: Internet, lối sống hưởng thụ, sự ích kỷ, bàng quang của xã hội, gương xấu của các “sao”…

Có bao giờ bạn tự hỏi, chúng là những đứa trẻ, trẻ con thì vô tư và trong sáng, vậy hình ảnh bạo lực chúng học được từ đâu ra? Tại sao chúng có thể hành động thuần thục đến thế? Phải chăng là do những hành động ấy đã quá quen với chúng với những trò game ngay trước cổng trường, với nhưng hình ảnh bạo lực khủng trên internet, trên phim Mỹ mà thật dễ dàng để lôi kéo sự hiếu kì, tò mò của những đứa trẻ đang tuổi thích khám phá này. Có đứa trẻ đã quỳ khóc rằng: con xin lỗi bố mẹ, con biết trộm tiền chơi game là không tốt, nhưng khi đến cổng trường cửa hàng game cứ đập vào mắt con, thôi thúc con… họ cho con chơi chịu và con phải trộm tiền để trả. Liệu bạn có thể khuyên 1 con nghiện: Hãy cai nghiện đi! Trong khi đó bạn lại đặt ma túy trước mặt họ? Không lẽ chúng ta không thể cấm các quán game internet đang mọc vô tư công khai trước cổng trường học thay vì chỉ cấm hoạt động qua đêm?

Khi thần tượng của các bạn trẻ ngày nay hầu hết là các diễn viên điện ảnh, các ngôi sao ca nhạc, người mẫu, chúng lấy họ làm gương để học tập phong cách, lối sống và cả cách phát ngôn thì thực tế những “thần tượng“ ấy ăn mặc ra sao, phát ngôn và sống thế nào để các bài viết: “yêu mà không có tiền thì cạp đất mà ăn à? Cô X hở vòng… hoa hậu Y tung ảnh sex…

Thêm vào đó là lối sống bàng quang, ích kỷ thích hưởng thụ của đại bộ phận chúng ta, không lẽ người lớn thì được phép còn trẻ em thì không? Ngoài xã hội kia thử hỏi bây giờ mấy người sẵn sàng quên đi lợi ích của bản thân để nghĩ về lợi ích của người khác? Có ai đi hôi của những đồng tiền rơi ngoài đường biết thương chủ nhân túi tiền kia sẽ như thế nào sau khi toàn bộ số tiền bị cướp đường giật tung ra và mọi người xung quanh thi nhau “hôi” sạch. Những kẻ hôi của tranh thủ xe dưa gặp nạn, lao vào để lấy chiến lợi phẩm về nhà, thế là thay vì giúp đỡ nhau lúc hoạn nạn lại thành ra tắc đường chỉ vì tranh nhau hôi của? Xã hội của chúng ta đã “vô tình” đến mức như vậy sao? Thế thì làm sao trách được những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trong nền tảng ấy không bị lệch lạc suy nghĩ?

Có lúc nào bạn lớn tiếng trách bố mẹ những đứa trẻ ấy không biết dạy con mà chột dạ nhớ ra rằng có lúc mình đi đường vừa ăn vừa xả rác, bạn chen lấn xô đẩy không chịu xếp hàng… trước mặt những đứa trẻ khác, khi ấy bạn có nghĩ rồi những đứa trẻ ấy cũng sẽ làm như vậy khi chúng lớn lên. Bởi nhiều điều lắm chỉ cần vài lần đập vào mắt chúng, nó cũng dễ trở thành 1 thói quen, thành 1 điều chúng nghĩ rồi chúng cũng làm thế.

3. Chúng ta trao quá nhiều quyền cho trẻ em và cướp đi của chúng nhiều quyền khác…

Việt Nam đã tham gia công ước quốc tế từ năm 1990 và kể từ đó cũng có bao nhiêu sự tiến bộ liên quan đến quyền lợi của trẻ em tuy nhiên có bao giờ bạn nghĩ chúng ta đã trao vào tay trẻ em quá nhiều quyền, và cũng tước đi hoặc không cho chúng hưởng nhiều quyền khác? Chúng ta lấy hết sân chơi của chúng để xây nhà cao tầng, và nhốt chúng vào những chiếc hộp sắt bé tý nhưng chúng ta lại mở cho chúng bao nhiêu quán game, internet, trò chơi dao kiếm súng ngay cạnh cổng trường. Chúng ta cho chúng tiếp xúc với tiền, nhiều tiền để chúng ý thức được mình là con nhà giàu, mình hơn các bạn nghèo để đến nỗi ở trường mẫu giáo, trước một học sinh con nhà giàu vừa không nghe lời vừa đánh bạn, cô giáo cũng không dám quát nạt vì sợ gia đình em kiện. Thế nhưng ngược lại trên thực tế trẻ con ở đâu đó vẫn bị bạo hành, bị thiếu chăm sóc, thiếu dạy dỗ một cách thực sự… Có em vẫn nghèo nàn thiếu thốn đến độ muốn bỏ học đi kiếm tiền phụ bố mẹ vì ngại đến trường khi gia cảnh thua bạn kém bè, rồi từ đó ra xã hội các em bị lôi kéo xấu. Ngược lại có trường hợp xảy ra trong chính gia đình giàu có nhưng bố mẹ bận kinh doanh bỏ mặc các em cho ô sin, cô giáo và đồng tiền. Sự bất cập đó vô tình tạo ra những suy nghĩ xấu và khiến mầm mống hành động xấu ươm mầm trong các em.

4. Đòi hỏi xã hội cần có sự cân bằng và điều chỉnh thích hợp…

Xã hội hiện đại kéo theo vô vàn những thứ khác bị thay đổi, có những thứ thay đổi đến chóng mặt khiến cho mọi nguời đều ngỡ ngàng, khi người lớn, những người có va vấp với cuộc sống còn phải học nhiều để thích ứng dần với sự thay đổi thì với trẻ con đương nhiên chúng sẽ cần đến nhiều sự học hỏi thích ứng hơn chúng ta. Nhất là khi chúng tiếp xúc với xã hội hiện đại quá nhiều trong khi bố mẹ chúng lại sinh ở thời trước đó, và không cùng quan điểm với chúng. Xã hội này có quá nhiều cám dỗ so với thời trước, chưa kể sự phát tán cám dỗ ấy được công khai trên mọi phương tiện và chĩa mũi nhọn đầu tiên vào lớp trẻ, khi chúng ở cái tuổi tò mò mà hiếu động nhất.

Sự ham muốn được có những thứ như bạn bè thời nào cũng có, nhưng không phải đứa trẻ nào sinh ra trong thời xã hội hiện đại cũng cam chịu với suy nghĩ nhà mình nghèo mình không được bằng con đại gia. Nhất là khi trên ti vi, báo chí chỉ cho các em thấy lối sống có tiền có tất cả, những thứ các em thần tượng ngày nay không còn là các vị anh hùng như xưa mà là các ngôi sao chỉ hơn các em ít tuổi nhưng phát ngôn và hành động kì quặc thì ngang tầm thế giới. Thế là các em muốn noi theo, muốn được như thế. Các giá trị đạo đức văn hóa bị thay đổi kia có thể chưa thể làm gì được thế hệ ông bà, bố mẹ các em những người có nền tảng tư tưởng đúng đắn nhưng nó lại vô cùng dễ dàng ăn vào tư duy của các em. Chỉ một lần chơi game cũng có thể làm các em cuốn vào thế giới ảo đầy bạo lực, chỉ cần 1 tít quảng cáo trên ti vi cũng khiến các em háo hức sống kểu cá biệt mà em cho rằng cá tính, rồi cứ như thế nó ăn vào suy nghĩ của các em. Bản thân các em cũng không hiểu hết được sự sai trái trong suy nghĩ của mình. Bởi các em thấy trên tivi internet, báo chí đầy những quan điểm hình ảnh ủng hộ lối sống đó dường như cả xã hội đang cổ xúy cho những lối sống ấy kia mà.

 Và kết cục là như chúng ta đã thấy, nếu như chúng ta không mạnh tay hơn, xã hội không chịu hi sinh cái lợi nhỏ để giữ lại những cái tốt đẹp của nền văn hóa đạo đức gốc, cứ để thả nổi những tư duy mới đến với các em, trong khi bản thân các em chưa có sự nhận diện cái gì tốt, cái gì đúng như vậy thì hậu quả sẽ còn khủng khiếp hơn nữa. Để rồi một ngày các vụ giết người, tội phạm trẻ trên thông tin đại chúng trở nên ngày càng nhiều và trở thành một điều bình thường của cuộc sống, và thậm chí thành gương xấu để các em học theo. Và khi đó sẽ chẳng có liều thuốc nào ngăn chặn đại dịch bạo lực, tội phạm ấy bùng phát nữa.

Dự thi: Biên tập viên xuất sắc
Chủ đề: Tội phạm máu lạnh càng ngày càng trẻ, vì đâu nên nỗi?