NGƯỜI HUYỀN BÍ ( LE MYSTÈRE MAIER ) VIVIAN MAIER LÀ AI ?… – Yume.vn

Yume.vn Xin chào!

NGƯỜI HUYỀN BÍ ( LE MYSTÈRE MAIER ) VIVIAN MAIER LÀ AI ?

Chuyện kể rằng:

Vivian Maier khi còn sống chỉ là một nữ tương trợ việc vô danh. Sanh năm 1926 trong gia đình bố người Áo và mẹ người Pháp. Năm 30 tuổi, bà tới Chicago và làm nghề tương trợ việc suốt 40 năm. Bà hay ra phố khi được nghỉ với chiếc máy ảnh chụp bằng phim Rolleiflex và đã chụp một lượng ảnh khổng lồ về cuộc sống xã hội đô thị Hoa Kỳ sung túc, giàu có và cuồng say hưởng thụ bấy giờ. Một điều lạ lùng là khoảng 150 ngàn tấm phim âm bản do bà chụp, bà chưa từng được xem tấm nào, trong số đó có cả ảnh chân dung tự chụp.

Năm 2007, thùng chứa phim được một thương nhân eBay và cũng là môi giới bất động sản – John Maloof 29 tuổi – mua từ tủ chứa đồ bị tịch thu do người thuê chỗ không trả tiền. Vivian vào lúc già yếu, cực kỳ đáng thương, chẳng còn khả năng trang trải chi phí thuê nơi tại và chứa các thùng phim. Ông sửng sốt khi tráng phim, phát hiện ra một kho báu. Tìm mọi cách để liên lạc tác giả nhưng vô vọng, không có một dấu vết hay bút tích bà để lại, ngoài một lần xuất hiện chữ "Vivian Maier" trên một hộp phim lẫn lộn nào đó. Ông công bố những tác phẩm ảnh đặc biệt ấy lên Flickr bất ngờ tạo nên cơn sốt trong giới nhiếp ảnh và sưu tập. John nghe ngóng thêm thông tin và tìm cho được Maier, nhưng bà đã qua đời.

Thứ Sáu ngày 7 tháng 01 năm 2011, Vivian có triển lãm ảnh tại Trung Tâm Văn Hoá Chicago. Nhưng Vivian Maier đã qua đời năm 2009, thọ 83 tuổi. Thương nhân John Maloof cùng tất cả các bạn của anh, đã làm mọi cách từ triển lãm, in ấn sách, website, facebook, dựng cả một bộ phim tư liệu để đưa câu chuyện và hình ảnh do Vivian chụp tới với công chúng. Mà, chính John Maloof cũng từng choáng ngợp không tin điều gì đã xảy tới với anh như vậy.

Người Pháp gọi bà là người huyền bí (Le mystère Maier); người Hoa Kỳ gọi bà là nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi bật nhất của thế kỷ 20; với đông đảo người thích chụp ảnh và xem ảnh, bà là một biểu tượng của nghệ thuật nhiếp ảnh đường phố. Người ta sánh bà với những bậc thầy Henri Cartier-Bresson, Robert Frank hay Diane Arbus vì kho ảnh tuyệt vời về đời sống và đường phố New York, Chicago, Pháp, Canada, kho tư liệu quý của bức tranh trào lưu nhân sinh, gồm các thời khắc làm nên linh hồn các thành phố ấy nửa cuối thế kỷ 20 do bà chụp.​

Ảnh của bà là một bức tranh khổng lồ xã hội Hoa Kỳ khi đó, những thời khắc làm nên linh hồn của các thành phố lớn, những khuôn mặt con người đang sống muôn hình vạn trạng. Xem ảnh của bà, chúng ta sẽ nhận ra những kinh thành ánh sáng, những cảnh giới quý tộc mua sắm tiêu thụ, nhộn nhịp tại rạp hát hay nhà hàng, những toà nhà rực sáng ánh đèn… được đánh giá cực kỳ cao. Nhưng, những ánh mắt dừng lại lâu giờ hơn, dành nhiều lời khen ngợi hơn, lắng đọng nhiều hơn… lại dành cho những bức ảnh lột tả thành phần bất lực sống bên lề xã hội, là những con người cần được sống, người Hoa Kỳ gốc Phi, trẻ con, người già, người bệnh tật, người nghèo.​

Với chiếc Medium Rolleiflex, bà đeo máy ngang ngực, đặt nó ngang ngực để chụp mà không cần đưa ống kính lên ngang tầm mắt, người được chụp không cảm thấy bị chụp. Dáng dấp của một người tương trợ việc bình dị dễ hoà lẫn trong đám đông, không ai để ý và cũng chẳng ai phải "diễn" trước mặt bà. Maier nhìn trực tiếp vào đối tượng, nhiều khung ảnh cho thấy cả đối tượng cũng nhìn trực diện, ấn tượng mạnh mẽ.

Cái mà người chụp ảnh "nhìn & thấy" khi đó được hiểu là cái đối tượng tại trước tôi, cái mà tôi nhìn với tư cách là một quan sát viên, nhưng mặt khác đó cũng là cái mà tôi dấn thân vào. Tự bản chất, không có cái ngoài tôi tách biệt, tôi là họ, họ là tôi. Ảnh của Maier được nhớ, được in ấn sâu tâm trí, và bùng nổ trong giới, là những khung ảnh nói lên điều đó.

20 thùng phim, 150.000 tấm ảnh, nếu bàn về cái đam mê và hưởng thụ chụp ảnh, có lẽ bà chỉ cảm nhận từng khoảnh khắc trong khoảng thời gian màn trập mở ra rồi đóng lại. Tất cả phim bà chụp đều chưa tráng cho tới khi người ta tìm thấy.​

Người ta nói, Vivian Maier mãi còn là những bí ẩn, và luôn là đề tài thú vị cho giới nhiếp ảnh.

Chúng ta có thể tạm dừng việc ngẫm về đời một nhiếp ảnh gia kỳ lạ bằng cách mượn lại câu cuối đời của Einstein, khi ông được hỏi có muốn phẩu thuật để hy vọng kéo dài thêm sự sống không, ông bảo: "Tôi đã xong phần việc của mình. Đã tới lúc đi rồi."

Vivian Maier, nhiều người tiếc nuối, rằng phải chi người ta phát hiện ra bà sớm hơn, hay phải chi bà có thêm một xíu điều kiện nào đó, và phải chi bà có thể sống thêm ít năm trong vinh quang trần thế ban tặng vì thùng phim chưa tráng của mình. Có lẽ, như 83 năm sống trên mảnh đất trần gian này thế nào, thì bà cũng ra đi lặng lẽ như thế "tôi đã xong phần việc của mình."

Nguồn : Vu Ngoc Dang

#hong #hong_doisong






Yume Cảm ơn tất cả các bạn đã theo dõi!