trang Blog

Hằng LiênTham gia: 01/06/2011
  • Làng nghề mây tre đan
    Du Lịch
    CameraNikon D3
    ISO3200
    Aperturef/8
    Exposure1/50th
    Focal Length200mm

    Làng nghề mây tre đan

    Với hơn 2000 làng nghề trong cả nước, gồm 11 nhóm ngành nghề, sử dụng hơn 10 triệu lao động. Các nghề thủ công truyền thống đã và đang đóng góp vào sự  phát triển của nền kinh tế đất nước. Một số ngành nghề còn đem lại nguồn ngoại tệ lớn nhờ hoạt động xuất khẩu, đáng chú ý nhất là nghề mây tre đan.

    Song hành trên con đường dài hình thành và phát triển của dân tộc, mây tre luôn được tô khắc, trang điểm theo những ý tưởng độc đáo của người thợ để tạo ra những sản phẩm mang giá trị thẩm mỹ cao. Không chỉ là những chiếc gùi của các chàng trai cô gái trên phiên chợ vùng cao, không chỉ gắn bó với người dân đất Việt qua những đồ dùng sản xuất như quang gánh, thúng mủng, gầu tát nước, nong nia, dần sàng, cót thóc, rổ, rá, thuyền nan v.v... đến các hòm rương, mâm, khay, đũa, đĩa, lọ hoa, lẵng hoa, bàn ghế, giường, chõng, gối đệm, chiếu tre, mành, quạt nan... mà tre còn được sử dụng để đan những kỷ vật trong đám cưới hay làm những nhạc cụ góp vui trong ngày lễ hội với sự đa dạng về hình dáng, kích thước, cách phối chế nguyên liệu.... mang giá trị nghệ thuật cao.

    Có thể tự hào khi Việt Nam là một trong những quốc gia có nghề đan lát phát triển và đa dạng nhất trên thế giới. Làng nghề mây tre đan ra đời từ khoảng thế kỷ 17, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống của người dân. Các làng nghề mây tre đan phân bố trên cả nước nhưng tập trung chính ở vùng có nhiều nguyên liệu tre, mây, song, nứa … thuận tiện cho việc phát triển sản xuất.

    Phương thức sản xuất của làng nghề mây tre đan song song tồn tại hai cách: Hoặc là lấy mẫu ở các cơ sở thu gom, rồi tự mua nguyên liệu, tiến hành chế tạo, gia công sản phẩm, sau khi được một số lượng nhất định thì mang đi bán. Hoặc là làm trực tiếp tại nhà các hộ kinh doanh theo kiểu làm công ăn lương.

    Tính chất đa dạng của sản phẩm làng nghề thủ công mỹ nghệ mây tre đan tạo nên sự phong phú về các loại nguyên liệu đầu vào. Những nguyên liệu chính chiếm tỷ trọng lớn về khối lượng vật chất và chi phí sản xuất là: tre, mây, giang, nứa, song, trúc, luồng... . được khai thác từ các tỉnh Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Bình, Quảng Nam… Ngoài ra, để sản phẩm thêm đa dạng mẫu mã chủng loại, người dân ở đây còn sử dụng thêm một số nguyên liệu phụ khác như: cỏ cây, dây leo, bèo tây, dây rừng, sợi cói, guột tế... có trong thiên nhiên, thân thiện trong đời sống. Bên cạnh đó, sản phẩm của làng nghề đôi khi còn sử dụng một số nguyên liệu khác như sắt, thép, đồ sứ để sản xuất các loại đồ dùng thủ công mỹ nghệ chất lượng cao.

    Từ các cách đan truyền thống là đan nong mốt, nong đôi, nong ba, ngày càng có thêm hàng trăm cách đan sáng tạo khác như đan xương cá, kết hình hoa và kết hợp màu sắc, tạo hình hoa văn nổi, tạo ra nhiều mẫu mã sản phẩm tinh xảo, có tính thẩm mỹ cao mà tiêu biểu là các sản phẩm của làng nghề mây tre đan Phú Vinh, Phú Xuyên...

    Bên cạnh đó, còn phải kể đến kĩ thuật hun tre của làng nghề Xuân Lai. Với thương hiệu ‘tre hun’, làng nghề đã cho ra mắt những sản phẩm mây tre đan màu nâu, đen hòa lẫn màu cánh gián với gụ bóng được chế biến tự nhiên tạo nên nhiều mặt hàng độc đáo trong đó có chiếu, tranh tre, đồ nội thất... đẹp lạ và có độ bền cao.

    Ngoài ra, Ngọc Động được biết đến với sản phẩm mây xiên giang nổi tiếng, bằng cách đan xiên các sợi mây liên kết với các nan giang tạo nên các loại sản phẩm có kết cấu bền vững rất cao, không biến dạng ở mọi điều kiện thời tiết khác nhau như những chiếc giỏ, va ly, khay, đĩa..., thậm chí cả những chiếc thạp lớn với độ cứng tuyệt vời, có thể ngồi lên mà không bẹp.

    Không chỉ vậy, các sản phẩm mây tre đan còn mang đậm màu sắc tự nhiên, được ngâm bảo quản theo phương thức truyền thống nên có độ bền cao, tuổi thọ sản phẩm kéo dài.

    Nền văn hóa Việt Nam là một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng, sự đa dạng của nền văn hóa Việt Nam chính là nhờ sự góp mặt của cả các lĩnh vực văn hóa tinh thần (quan họ Bắc Ninh, cồng chiêng Tây Nguyên, nhã nhạc cung đình huế….) và những đặc trưng thuộc văn hóa vật chất (trống đồng Đông Sơn, các loại lăng tẩm, đền, đình, chùa….) và trong đó không thể không kể đến hàng ngàn nghề thủ công truyền thống trên cả nước. Ngoài việc tạo ra những sản phẩm phục vụ trong cuộc sống thì các làng nghề còn mang trong mình những những giá trị tinh thần to lớn, chính nghề mây tre đan cùng với sự phát triển của nó là một nhân tố góp phần lưu giữ những truyền thống văn hóa tốt đẹp có từ hàng ngàn năm, với những sản phẩm mây tre là sự ghi dấu những tinh hoa về giá trị và bề dày văn hóa của các làng nghề mây tre đan Phú Vinh, Xuân Lai, Ngọc Động… nói riêng và của cả dân tộc Việt Nam nói chung, góp phần làm phong phú và sống động thêm cho bức tranh văn hóa Việt Nam vốn đã đa dạng và độc đáo thì lại càng trở nên đa dạng và độc đáo hơn tô đậm thêm dấu ấn, bản sắc của nền văn hóa dân tộc mấy ngàn năm lịch sử.

    Làng nghề mây tre đan