trang Blog

silver_zonzonTham gia: 27/10/2007
  • Phân tích bài "Đây Thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử
    Nhịp Sống Trẻ
    CameraNikon D3
    ISO3200
    Aperturef/8
    Exposure1/50th
    Focal Length200mm

    Phân tích bài "Đây Thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử

    M ca nhìn trăng, trăng tái mt,
    Khép phòng đ
    t nến, nến rơi châu…”
    M
    y ai đã tng say trăng như Hàn Mc T? “Trăng sõng soài trêncành liu - Đi gió đông v đ l lơi…” (“Bn ln”) – Thi sĩ còn nói đến thuyn trăng, sông trăng, sóng trăng… C mt tri trăng mng o, huyn diu. Thơ Hàn Mc T rn ngp ánh trăng, th hin tâm hn “say trăng” vi tình yêu tha thiết cuc đời, va thc va mơ. Ông là mt trong nhng nhà thơ li lc nht ca phong trào Thơ mói (1932-1941). Vi 28 tui đi (1912-1940), ông đ li cho nn thơ ca dân tc hàng trăm bài thơ và mt s kch thơ. Thơ ca ông như trào ra máu và nước mt, có không ít hình tượng kinh d. Cũng chưa ai viết thơ hay v mùa xuân và thiếu n (“Mùa xuân chín”), v Huế đp và thơ(“Đây thôn Vĩ Gi”) như Hàn Mc T.
    “Đây thôn Vĩ Gi
    ” rút trong tp “Thơ điên” xut bn năm 1940, sau khi nhà thơ qua đi. và con người Vĩ Gi.

    Câu đu “du ngt” như mt li chào mi, va Bài thơ nói rt hay v Huế, v cnh sc thiên nhiên hu tình, v con người x Huế, nht là các cô gái duyên dáng, đa tình, đáng yêu – tình yêu thơ mng say đm, lung linh trong ánh sáng huyn o. Bài thơ giãi bày mt ni nim bâng khuâng, mt khao khát v hnh phúc ca thi sĩ đa tình, có nhiu duyên n vi cnh mng vui hi, va nh nhàng trách móc người thương biết bao nh đi ch. Ging thơ êm du, đm thm và tình t: “Sao anh không v chơi thôn Vĩ?”. Có my xa xôi. Cnh cũ người xưa thp thoáng trong vn thơ đp mang hoài nim. Bao k nim sng dy trong mt hn thơ. Nó gn lin vi cnh sc vườn tược và con người x Huế mng mơ:
    “Nhìn n
    ng hàng cau, nng mi lên
    V
    ườn ai mướt quá, xanh như ngc
    Lá trúc che ngang m
    tchu đin?”
    C
    nh được nói đến là mt sáng bình minh đp. Nhìn t xa, say mê ngm nhìn nhng ngn cau, tàu cau ngi lên màu nng mi, “nng mi lên” rc r. Hàng cau như đón chào người thân thương sau bao ngày xa cách. Hàng cau cao vút là hình nh thân thuc thôn Vĩ Gi t bao đi nay. Quên sao được màu xanh cây lá nơi đây. Nhà thơ trm tr tht lên khi đng trước mt màu xanh vườn tược thôn Vĩ Gi: “vườn ai mướt quá xanh như ngc”. Sương đêm ướt đm cây c hoa lá. Màu xanh m màng, non tơ ngi lên, bóng lên dưới ánh mai hng, trông “mượt quá” mt màu xanh như ngc bích. Đt đai màu m, khí hu ôn hoà, con người cn cù chăm bón mi có “màu xanh như ngc” y. Thiên nhiên ro rc, tr trung và đy sc sng. Cũng nói v màu xanh ngc bích, trước đó (1938) Xuân Diu đã tng viết: “Đ tri xanh ngc qua muôn lá…” (“Thơ duyên). Hai ch “vườn ai” đã gi ra nhiu ngc nhiên và man mác. Câu th tư t thiếu n vi khóm trúc vườn đy đn, phúc hu. “Lá trúc che ngang” là mt nét v thn tình đã tô đm nét đp ca cô gái Huế duyên dáng, du dàng, kín đáo, tình t đáng yêu. Hàn Mc T hơn mt ln nói v trcs và thiếu n. Khóm trúc như to bóng xanh mát che ch cho mt mi tình đp đang ny nơ:
    “Th
    m thì vi ai ngôì dưới trúc
    Nghe ra ý nh
    và thơ ngây”
    (“Mùa xuân chín”)
    Câu 3, 4 trong kh
    thơ đu t cau, t nng, t vườn, t trúc và thiếu n vi mt gam màu nh thoáng, n hin, mơ h. Đc sc nht là hai hình nh so sánh và n d. (xanh như ngc… mt ch đin) Cnh và người nơi Vĩ Gi tht hn hu, thân thuc đáng yêu.

    Vĩ Gi - mt làng quê nm bên b Hương Giang, thuc ngoi ô c đô Huế. Vĩ Gi đp vi nhng con đò thơ mng, nhng mnh vườn xanh tươi bn mùa, sum sê hoa trái. Nhng ngôi nhà xinh xn thp thoáng n hin sau hàng cau, khóm trúc, mà đây thường dìu dt câu Nam ai, Nam bình qua tiếng đàn tranh, đàn thp lc huyn diu, réo rt. Thôn Vĩ Gi đp nênthơ. Hàn Mc T đã dành cho Vĩ Gi vn thơ đp nht vi tt c lòng tha thiết mến thương.
    Kh
    thơ th hai nói v cnh tri mây, sông nước. Mt không gian ngh thut thoáng đãng, mơ h, xa xăm. Hai câu 5, 6 là bc tranh t gió, mây, dòng sông và hoa (hoa bp). Ging thơ nh nhàng, thoáng bun. Ngh thut đi to nên bn phiên cnh hài hoà, cân xng và sng đng. Gió mây đôi ng như mi tình nhà thơ, tưởng gn đy mà xa vi, cách tr. Dòng Hương Giang êm trôi l lng, trong tâm tưởng thi nhân tr nên “bun thiu”, nhiu bâng khuâng, man mác. Hoa bp lay nhè nh đung đưa trong gió thong. Nhp điu khoan thai thơ mng ca min sông Hương, núi Ng được din t rt tinh tế. Các đip ng luyến láy gi nên nhiu vương vn mng mơ:
    “Gió theo l
    i gió, mây đường mây
    Dòng n
    ước bun thiu, hoa bp lay”.
    Hai câu ti
    ếp theo nhà thơ hi “ai” hay hi mình khi nhìn thy hay nh ti con đò mng nm bến sông trăng. Sông Hương quê em tr thành sông trăng. Hàn Mc T vi tình yêu Vĩ Gi sáng to nên vn thơ đp nói v dòng sông Hương vi nhng con đò dưới vng trăng. Nguyn Công Tr đã tng viết: “Gió trăng cha mt thuyn đy”. Hàn Mc T cũng góp cho nn thơ Vit Nam hin đi mt vn thơ trăng đc đáo:
    “Thuy
    n ai đu bến sông trăng đo
    Có ch
    trăng v kp ti nay?”
    Tâm h
    n nhà thơ xao xuyến khi nhìn sông trăng và con thuyn. Thuyn em hay “thuyn ai” va thân quen, va xa l. Cht thơ mng o “Đây thôn Vĩ Gi” là nhng thi liu y. Câu thơ gi t mt hn thơ đang
    rung đ
    ng trước v đp hu tình ca x Huế min Trung, nói lên mt tình yêu kín đáo, du dàng, thơ mng và thoáng bun.

    Kh thơ th ba nói v cô gái x Huế và tâm tình thi nhân. Đương thi nhà thơ Nguyn Bính đã viết v thiếu n sông Hương: “Nhng nàng thiếu n sông Hương – Da thơm là phn, má hường là son”…Vĩ Gi mưa nhiu, nhng bui sm mai và chiu tà ph m sương khói. “Sương khói” trong Đường thi thường gn lin vi tình c hương. đây sông khói làm nhoà đi, m đi áo trng em, nên anh nhìn mãi vn không ra hình dáng em (nhân nh). Người thiếu n Huế thoáng hin, trng trong, kín đáo và duyên dáng. Gn mà xa. Thc mà mơ. Câu thơ chp chn, bâng khuâng. Ta đã biết Hàn Mc T tng có mt mi tình vi mt thiếu n Huế mang tên mt loài hoa đp. Phi chăng nhà thơ mun nói v mi tình này?
    “M
    ơ khách đường xa, khách đường xa
    Áo em tr
    ng quá nhìn không ra đây sương khói m nhân nh
    Ai bi
    ết tình ai có đm đà”.
    “M
    ơ khách đường xa, khách đường xa… ai biết… ai có…” các đip ng luyến láy y to nên nhc điu sâu lng, du bun, mênh mang. Người đc thêm cm thương cho nhà thơ tài hoa, đa tình mà bc mnh, tng say đm vi bao mi tình nhưng sut cuc đi phi sng trong cô đơn bnh tt.
    Cũng c
    n nói đôi li v ch “ai” trong bài thơ này. C 4 ln ch “ai” xut hin đu mơ h ám nh: “vườn ai mướt quá xanh như ngc?” – “Thuyn ai đu bến sông trăng đó?” – “Ai biết tình ai có đm đà?”. Con người mà nhà thơ nói đến là con người xa vng, trong hoài nim bâng khuâng. Nhà thơ luôn cm thy mình ht hng, chơi vi trước mt mi tình đơn phương mng o. Mt chút hi vng mong manh mà tha thiết như đang nht nhoà và m đi cùng sương khói?
    Hàn M
    c T đã đ li cho ta mt bài thơ tình tht hay. Cnh và người, mng và thc, say đm và bâng khuâng, ngc nhiên và thn th… bao hình nh và cm xúc đp hi t trong ba kh thơ tht ngôn, câu ch toàn bích. “Đây thôn Vĩ Gi” là mt bài thơ tình tuyt tác. Cái màu xanh như ngc ca vườn ai, con thuyn ai trên sông trăng, và cái màu trng ca áo em như đang dn hn ta đi v min sương khói ca Vĩ Gi thôn mt thi xa vng:
    đây sương khói m nhân nh
    Ai bi
    ết tình ai có đm đà?”

     

    Phân tích bài "Đây Thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử