Trẻ con không cần viết chữ đẹp

Mục đích của giáo dục là chuẩn bị trẻ thành một công dân có ích trong tương lai. Vậy bây giờ có bao nhiêu nghề cần bạn viết chữ đẹp, chưa nói đến 5-10 năm sau.


Chuyện bắt đầu khi hai vợ chồng người bán rau mà tôi là khách hàng quen khi biết tôi là giáo viên hỏi “Chị ơi làm thế nào chứ con bé nhà em đánh mãi mà vẫn cứ viết chữ vừa xấu vừa bẩn”. Tôi không biết trả lời sao ngoài việc hỏi lại “Thế sau này em có muốn con làm nghề viết chữ để kiếm sống không?”. Đôi vợ chồng đó hiếm muộn, mãi mới sinh được một đứa con gái, chiều con hết mực, thế mà khi con viết không đẹp thì đánh con. Chuyện gì đang xảy ra với những đứa trẻ và những ông bố bà mẹ?

Hiện nay, các em bé đi học thêm từ mẫu giáo, học cả ngày, tối về bố mẹ lại tất tả đèo đi học thêm các môn. Chưa vào lớp một đã phải đọc thông, viết thạo, rồi còn phải luyện chữ đẹp, nếu không đẹp thì bị đánh, mắng, bị chụp mũ.

viet-JPG-1359017967-1359018160-135901824
Nhiều bé phải đi học viết rất lâu trước khi bắt đầu vào tiểu học. Ảnh minh họa: Minh Thùy.

Đồng ý rằng nét chữ thể hiện một phần tính cách của trẻ chứ không phải là toàn bộ một đứa trẻ. Có lẽ vì trước kia môn kỹ năng sống chưa được biết đến và đưa vào chương trình dạy học nên chữ viết là yếu tố duy nhất.

Đồng ý rằng viết chữ đẹp là cả một nghệ thuật, nhưng làm sao có thể tạo ra nghệ thuật khi bị ép buộc. Nghệ thuật càng không phải những gì được sản xuất hàng loạt và theo một chuẩn mực duy nhất.

Đồng ý rằng ngôn ngữ là điều kỳ diệu của nhân loại, chỉ có con người mới có và việc học và yêu ngôn ngữ của mình từ bé là rất quan trọng. Nhưng bạn hãy thử hỏi các em bé mầm non và lớp một xem các em có thích tập viết không? Với trẻ nhỏ tuổi, ngôn ngữ chủ yếu là công cụ giao tiếp, trong khi giao tiếp 70% là ngôn ngữ không lời. Giao tiếp tốt hay không nằm ở 70% đó, và giúp các em học được khả năng giao tiếp thành công mới là điều quan trọng. Chẳng thế sau này đi làm, bạn đã thấy công ty nào cho bạn đi học rèn chữ hay bạn phải đi học các khóa học nâng cao kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm?

Đồng ý rằng việc viết chữ giúp trẻ rèn luyện não bộ, nhưng nó phải là hoạt động có chừng mực và các bài học, bài tập về nhà phải được thiết kế theo trình độ của trẻ và học viết cần phải trở nên thú vị để được trẻ yêu thích. Nếu cứ tập viết hết trang này đến trang khác đau cả tay, vừa viết vừa khóc mà con không dám dừng, mẹ không dám cho con dừng vì phải làm cho xong bài tập về nhà cô giao, như thế không phải là học.

Mục đích của giáo dục là giúp trẻ thích nghi với cuộc sống và môi trường. Công nghệ đã giúp một em bé chưa biết đọc biết viết tiếp cận với kiến thức mình cần. Đưa cho em bé 3 tuổi một cái ipad em bé cũng biết cách chơi trò chơi, cách nghe các bài hát, học tiếng Anh, xem phim hoạt hình trong youtube. Và chỉ  trong một thời gian ngắn nữa những điều không tưởng như bạn nói - máy tính thực hiện lệnh, sẽ xảy ra, trẻ đâu có cần phải đánh máy chứ đừng nói đến việc phải viết chữ đẹp. 

Những em bé đang học lớp một bây giờ sẽ tham gia thị trường lao động trong 15 năm sau. Tương lai 15 năm sau các em sẽ phải cạnh tranh với công dân trên toàn thế giới để có việc làm trên chính đất nước mình, các kỹ năng sống và làm việc toàn cầu mới là những điều cần trang bị cho trẻ.

Nhìn từ góc độ vệ sinh, nếu bạn đã đọc Tôttochan - cô bé bên cửa sổ, bạn sẽ thấy từ những năm 1940 ở Nhật, thầy hiệu trưởng Kobayashi của trường tiểu học Tomoe, đã khuyến khích trẻ mặc quần áo cũ đi học vì thầy hiểu nhu cầu khám phá thế giới xung quanh của các em. Không có lý do gì để bắt trẻ mặc một bộ quần áo đẹp để rồi sợ bẩn không dám chơi đùa với các bạn, không được là chính mình, là một đứa trẻ có tuổi thơ. Việc chấm vở sạch, chữ đẹp cũng vậy, nhà trường có sắp thời gian biểu cho giờ rửa tay sau giờ ra chơi hay có đủ chỗ trong nhà vệ sinh cho trẻ rửa ráy không? Nếu bản thân trẻ không sạch làm sao sách vở sạch.

Tệ nhất là việc trẻ bị đánh giá mỗi khi chấm điểm vở sạch chữ đẹp. Làm sao bạn khuyến khích trẻ khi ngày ngày bạn truyền đi một thông điệp “Chữ xấu thế này chắc mai sau chẳng làm nên trò trống gì”. Ngôn ngữ viết chỉ là công cụ để học và lưu giữ kiến thức của nhân loại, không phải là mục đích chính khi đi học, càng không phải là thước đo nhân cách.

Do đó, chúng ta cần thay đổi để theo kịp xu hướng phát triển trên thế giới. Trách nhiệm đó trước tiên thuộc về những người làm cha mẹ. Cho dù quyết định của bạn là thế nào hãy giúp con được là mình, đừng quên, tuổi thơ chỉ có một lần trong đời, đừng bắt các em có một tuổi thơ quá tải với những yêu cầu không thực tế. Hãy đặt lợi ích của con mình lên hàng đầu chứ không phải chạy theo những điều tất cả mọi người khác đang làm. Lịch sử không bao giờ được viết bởi những người chỉ làm theo những yêu cầu của người khác.

Nhà giáo Lê Mai Hương
Chuyên gia giáo dục Montessor
i

Comments

  • lhph222  -  27/01/2013 04:33:51

    Nét chữ nết người
  • kamy777  -  25/01/2013 08:52:48

    Cảm ơn cô Lê Mai Hương đã có một bài viết rất hay. Giá mà ngành giáo dục và các thầy cô đều có những tư tưởng đúng đắn như thế thì các con sẽ ko bị ép luyện chữ nhiều như hiện tại. Chỉ nguyên việc luyện chữ thôi, chưa nói đến những môn học khác, cá nhân tôi đã thấy các con quá khổ rồi :(
  • _danvn_  -  25/01/2013 09:05:34

    Tôi nghĩ trẻ con nên được học viết chữ đẹp hoặc rõ ràng 1 cách bài bản vì nó ảnh hưởng nhiều đến điểm của môn Văn.

    Rất nhiều thầy cô dạy Văn 'không thèm' đọc bài của học trò bởi vì chữ viết xấu quá, họ cho điểm an toàn 4,5 điểm gì đó để cuối năm đủ để đậu nhưng hầu như không thể truyền đạt kiến thức gì cho học trò, để sau này nhiều năm sau lại trở thành gánh nặng cho các thầy cô ở các lớp sau và hậu quả là nhiều người sau khi hoàn tất chương trình giáo dục phổ thông mà vẫn không thể trình bày được 1 câu văn hoàn chỉnh hay diễn đạt được ý của mình.
  • thought-and-feeling  -  30/01/2013 09:40:40

    Nếu đây là quan điểm và lập luận của “chuyên gia giáo dục” thì đáng thất vọng thật đấy …!
  • thought-and-feeling  -  30/01/2013 09:41:48

    Chị đã đọc bài từ hôm trước, nhưng chưa com. Hôm nay tính qua đọc và chia sẻ vài suy nghĩ với Rêu về bài viết này, nhưng đọc các commet của các bạn đọc khác, chị thấy như vậy là đủ để biết quan điểm chung có đồng tình hay không rồi đó Rêu.
    Nếu có thời gian, chị sẽ nói riêng với Rêu về cái com của Rêu trong mail, nhé.
  • congaisongla  -  25/01/2013 09:45:02

    Nét chữ là biểu hiện của nết người, rèn viết chữ đẹp đâu phải chỉ mang mỗi ý nghĩa là viết cái chữ sao cho đẹp, mà đó còn là việc rèn tính cẩn thận, nền nếp, chuyên cần cho trẻ. Tác giả đặt vấn đề là thời đại công nghệ thông tin thì không cần phải viết chữ đẹp, nhưng xin thưa là thời đại nào cũng cần người có tính cẩn thận, nền nếp, chuyên cần cả. Một đất nước sẽ như thế nào nếu tất cả mọi người đều viết chữ xấu? Một đất nước sẽ thế nào nếu coi nhẹ cái việc dạy môn tập viết tiếng mẹ đẻ? Tác giả nói đến "kỹ năng sống và làm việc toàn cầu", nghe thuật ngữ rất to tát, nhưng tác giả nên hiểu rằng kỹ năng đó bao gồm cả những kỹ năng được rèn luyện từ môn tập viết đấy ạ. Theo tôi thì lỗi ở đây không phải thuộc về môn tập viết mà thuộc về chính cách giáo dục theo kiểu áp đặt của chúng ta. Chúng ta cần thay đổi cách dạy môn tập viết để tạo cho trẻ niềm yêu thích chứ không phải thấy con cái học hành khổ sở mà giật tít một câu xanh rờn là "Trẻ con không cần viết chữ đẹp". Tôi không nghĩ là một nhà giáo, chuyên gia giáo dục lại có thế nói ra một điều phản giáo dục như vậy.
  • adgjmwtpmjg  -  25/01/2013 11:58:10

    Cứ hiểu nôm na là thế này . Không cần viết chữ đẹp ( đúng vậy ) . Chỉ cần viết chữ dễ đọc không cẩu thả là được . Chậc nếu bé nào viết chữ đẹp thì cứ viết . Không thì việc gì phải gượng ép bé viết chữ đẹp ..... . Theo cá nhân thì chưa bao giờ mình đồng ý về câu " nét chữ biểu hiện tính cách con người " =]]
  • reuphongbinhyen  -  25/01/2013 05:03:44

    Tôi không biết nói gì với bài viết lạ lùng của một nhà giáo như thế.
    Đồng ý với ý kiến của Con gái sông La.
    Tư tưởng như cô giáo này nên hèn gì hs cấp 2 mà viết chữ không thể đọc nổi, chữ nghĩa lên xuống thất thường dù là có ô ly vở, gây khó dễ cho cô giáo dạy môn xã hội. Môn tự nhiên còn đỡ chứ nghĩ mà đọc một bài văn dài cả đôi giấy với chữ như "cua bò sáng trăng" thì muốn loạn mắt luôn. Có nhiều bài viết của hs tôi từng vừa đọc vừa dịch, vừa đoán.
    "Theo tôi thì lỗi ở đây không phải thuộc về môn tập viết mà thuộc về chính cách giáo dục theo kiểu áp đặt của chúng ta"- Chính xác. Lỗi ở đây là xem trẻ như thần đồng, bắt ép các em học đủ thứ, học đủ môn và học tràn lan kiến thức gây ra quá tải cho các em, nên các em không còn đủ thời gian để rèn chữ, rèn chính tả nữa. Vẫn 24h mỗi ngày nhưng nay học quá nhiều thứ làm các em quá tải thì rèn chữ đầu còn là niềm vui nữa, gv, cha mẹ đều ép các em hoàn thành mọi thứ trong khi lực các em thì giới hạn. Việc này phải xem lại toàn bộ chương trình của ngành GD chứ đừng có đổ lỗi cho môn tập viết.
    Tgiả nói: "Có lẽ vì trước kia môn kỹ năng sống chưa được biết đến và đưa vào chương trình dạy học nên chữ viết là yếu tố duy nhất." . Trời trời, nghĩ sao mà nói vậy trời? Kỹ năng sống là gì cô ấy biết không mà nói vậy ta? Ngày xưa thầy cô vẫn dạy tôi kỹ năng đấy chứ, đạo đức làm người, cách ứng xử, cách xử lý tình huống trong cuộc sống thường nhật và vẫn học môn tập viết chữ đấy thôi. Chúng tôi vẫn ổn cả, thậm chí tính ra là ổn hơn các em bây giờ. Bây giờ dạy gì mà đạo đức xuống cấp? chữ viết không đẹp thì đi đổ lỗi cho môn tập viết? Đồng ý ngày trước XH ít phức tại thì kĩ năng sống cũng được cha mẹ, thầy cô dạy ít hơn, chủ yếu từ kinh nghiệm của họ nhưng thời đại nào theo thời đại đó chứ, giờ hổng phải là do ngày trước không có GD kĩ năng sống nên GD giờ mới đưa vào môn chính thức màl à vì hiện nay chủ yếu dạy chữ, kiến thức phổ thông, không còn thời gian để kể chuyện hay lồng ghép giáo dục kĩ năng sống nữa (quá tải mà thời gian đâu để làm hết thảy mọi thứ như thời thầy cô của tôi?). Phần cha mẹ cũng chẳng có thời gian để lắng nghe con mình, để hướng dẫn cho con mình trong cuộc sống, có nhà chẳng có bữa cơm gia đình để mà nói với con những điều như: "Ăn xem nồi, ngồi xem hướng","Học ăn, học nói, học gói, học mở",... Đó là kĩ năng sống cơ bản chứ còn gì nữa? XH ngày càng phức tạp, yêu cầu cấp bách phải xem lại và đưa môn kĩ năng sống vào giáo dục luôn để giúp các em.
    Tác giả bài viết cần xem xét và cẩn thận cho bài viết này thêm, khai thác và phân tích nhiều khía cạnh hơn, sâu sắc hơn thì chắc sẽ ổn hơn, nhỉ?
  • huybaz  -  25/01/2013 09:21:40

    Có lẽ cô giáo đã bị đè nén điều gì nên khá hùng biện về đề tài chữ đẹp. Tiếc rằng xuất phát không đúng chỗ nên dễ chạy từ cực này sang cực khác. Cái gì đẹp cũng đều quí/hay/cần. Hàng hoá ngày nay hỏi thứ gì không làm cho đẹp, lại phải bao bì đẹp, không đẹp thì bán cho ai? Mà muốn nâng cao trình độ thẩm mĩ để nhìn ra và sáng tạo cái đẹp thì phải học, phải rèn. Viết đẹp cũng mang mục đích ấy. Ngoài ra nó cũng góp phần rèn tính cẩn thận, kỉ luật... Chẳng qua có tình trạng ép học, thi lấy thành tích trong nhà trường hiện nay mà việc học các môn có méo mó khó coi. Chúng ta chỉ cần nhận thức lại , uốn nắn cho đúng để viết chữ đẹp cũng thú vị như vẽ tranh đẹp, làm bài văn hay, góp phần hình thành óc thẩm mỹ cho trẻ. Chắc chắn nó sẽ có ích rất lớn cho kinh doanh dịch vụ của chúng trong tương lai. Không thể chiếm nhiều đất ở đây nên tạm gác ý kiến. Mong các bạn cùng trao đổi thêm
  • dreaming_south  -  25/01/2013 10:29:18

    Sao bây giờ cuộc sống thực dụng quá vậy? Đọc bài viết của một nhà giáo dục tự nhiên thấy nản quá. :(
    "Mục đích của giáo dục là giúp trẻ thích nghi với cuộc sống và môi trường"
    Mình không nghĩ thế, mục đích ban đầu của giáo dục là đem đến nhận thức về thế giới quan xung quanh và hình thành nhân cách cho trẻ em. Nhà trường không phải là nơi dạy thích nghi, nhà trường là nơi cung cấp kiến thức để thích nghi và định hướng thích nghi cho đúng đắn.
    Có quá nhiều điều để phản biện lại bài viết này, mà các bạn đã phân tích ở những cmt trên rồi. Nếu giáo dục là tối ưu hóa hiệu quả như thế, thì có khác gì tạo nên những cái máy?
    Nhiều khi thấy rằng, bây giờ mọi thứ cứ sao sao ấy, cả những qui định của nhà nước, cả tư duy giáo dục, cả thể thao, văn hóa... không biết 10 năm nữa sẽ ra sao...
  • alona_u  -  25/01/2013 11:07:34

    Tôi không đòng ý với bài viết này và đồng tình với những ng ở trên cũng không ưa cái kiểu nhân danh nhà giáo rồi tuyên bố lung tung...đọc mà bàng hoàng,nói xin lỗi chứ rèn chữ đẹp có gì là sai, cũng may còn rèn tới rèn lui mà còn chưa ăn thua gì, thử nhìn thế hệ ng lớn hay đám trẻ thanh thiếu niên đi thì biết..đâu phải ai chữ cũng đẹp đâu, cá biệt còn có ng như gà bới...hỏi thử những ng đó có rèn chữ lúc nhỏ không...đa phần đều bị ép rèn đấy mà còn chưa ăn ai...giờ nói kiểu này là càng không chú trọng hơn thì sẽ ra làm sao...rồi có ng điên nào áp dụng đi sẽ thấy hậu qủa...nhớ thí nghiệm trên con cháu mính trc ấy mới tới học sinh...loạn, loạn hết â n q
  • honnhien_binhminh  -  26/01/2013 06:42:14

    Giá như cô giáo tư vấn cho phụ huynh những điều cơ bản để bé biết cách viết sao cho đúng thì mới xứng là một chuyên gia giáo dục chứ nhỉ.
  • honnhien_binhminh  -  26/01/2013 06:42:30

    Nếu các bạn quan tâm đến chữ đẹp thì tham khảo qua trang Những Nét Mực Xinh trên FB nhé. Hi vọng trang này phần nào hữu ích với những ai yêu chữ đẹp !
  • huynhminhtan  -  26/01/2013 08:37:20

    Đúng là không cần tất cả trẻ con mới viết chữ đẹp. Sơri nhà mình, mới lóp 1 viết chính tả đúng nhưng toàn là được 9 điểm vì lý do viết chữ chưa được đẹp.
    Cháu mình từng là học sinh vở sạch chữ đẹp, đến lớp 5 và lớp 6, viết chữ cũng rất bình thường. Vậy thì tại sao lớp 1, 2 & 3 phải dành nhiều thời gian và quy định cho vở sạch chữ đẹp.
    Theo mình nghỉ không cần vở sạch chữ đẹp mà chỉ cần con mình viết chữ đúng chính tả, đúng ngữ pháp và nhìn được là ok. Chủ yếu và quan trọng vẫn là kiến thức và sự tự tin thoải mái khi trẻ nhỏ đi học.
  • khoaluudan  -  26/01/2013 04:53:29

    Con me Le Mai Huong nay dung la giao dam giao mac roi
  • vinasat889  -  26/01/2013 06:28:56

    Hay cho tre mot chut khoang khong la chinh minh...tinh hinh giao duc nuoc minh thay chua on..!!
  • gladious_vuvo  -  27/01/2013 10:53:42

    mình nghĩ chứ đẹp và chữ dễ đọc,trình bày sạch sẽ là hai khía cạnh hoàn toàn khác nhau,chữ đẹp liên quan đến tính nghệ thuật nhiều hơn và tùy vào khả năng của từng bé,còn chữ dễ đọc,sạch sẽ là do việc rèn luyện,và tính cẩn thận.chúng ta đang đặt ra yêu cầu quá cao đối với các bé cấp 1
  • minhphucgt  -  02/02/2013 09:57:44

    Tôi thấy các bạn tranh luận ai cũng có lý cả nhưng theo tôi HS chỉ cần viết đúng phông chữ tiếng Việt, viết đúng ngữ pháp, đúng văn phạm tiếng Việt và trình bày sạch là đủ. Còn nếu HS nào viết đẹp càng tốt nhưng phải có tốc độ viết nhanh để đảm bảo tốc độ ghi bài ở lớp. Còn là một giáo viên tôi vẫn thường phải luận chữ để chấm bài chứ đâu dám không đọc cho 4, 5 như có bạn đã nói...
  • minhphucgt  -  02/02/2013 09:59:56

    Cũng thử hỏi hồi bé bạn có phải học nhiều như trẻ hiện nay không???
  • minhphucgt  -  02/02/2013 10:03:40

    Đúng vậy, sao bạn phải ghi là vô danh nhỉ? Mình viết chữ thuộc loại đẹp, hồi cấp II dã từng được giải nhất vở sạch chữ đẹp của trường có 3000HS nhưng chỉ khi nào cần mình mới viết đẹp còn thì viết cho nhanh để còn làm việc khác có ích hơn là ngồi nắn nót... Chị và em mình viết chữ xấu hơn mình nhưng lại thành công hơn mình đó...